Có nên mở rộng hình thức tố cáo?

	Xử lý dứt điểm khoản nợ của ngân sách nhà nước đối với Quỹ bảo hiểm xã hội
	Cần thiết sửa đổi Luật Công an nhân dân
	Nhiều ý kiến băn khoăn

Theo đại biểu Nguyễn Thanh Thủy - Hậu Giang, về hình thức tố cáo quy định tại Điều 22 của dự thảo luật, hiện nay còn nhiều quan điểm khác nhau, có quan điểm cho rằng nên giữ như dự thảo luật và cũng có quan điểm cho rằng nên giữ như luật hiện hành, tức là chúng ta tiếp tục chấp nhận bằng hình thức tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp.

Việc mở rộng hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, điện thoại... cũng tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thực hiện quyền tố cáo. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cũng rất nhiều trường hợp lợi dụng các hình thức này hay hình thức khác để gây rối hay tố cáo sai sự thật...

Do vậy, bên cạnh chúng ta mở rộng các hình thức tố cáo thì chúng ta cũng phải có biện pháp ngăn ngừa lợi dụng quyền tố cáo để gây rối hay gây khó khăn, phức tạp cho cơ quan quản lý nhà nước. So sánh giữa việc mở rộng hình thức tố cáo theo như dự thảo luật và việc giữ như hình thức tố cáo theo luật hiện hành, tôi đề nghị nên giữ như luật hiện hành.

Đại biểu Trần Hồng Hà - Vĩnh Phúc, cũng bày tỏ quan điểm đồng tình. Theo đại biểu, tôi đề nghị giữ nguyên 2 hình thức tố cáo của Luật Tố cáo hiện hành là tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp. Mặt dù dự thảo luật đã bổ sung một số quy định chặt chẽ hơn về thủ tục tiếp nhận, xử lý ban đầu thông tin tố cáo nhưng việc mở rộng, bổ sung thêm các hình thức tố cáo như tố cáo qua bản fax, thư điện tử và qua điện thoại cần được nghiên cứu, cân nhắc một cách thận trọng, kỹ lưỡng, phù hợp với tình hình chung, bảo đảm tính khả thi.

Toàn cảnh Phiên thảo luận về Dự án Luật Tố cáo sửa đổi (ảnh: Quochoi.vn)

“Quyền tố cáo là quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp quy định, nhưng trong mọi trường hợp người tố cáo đều phải chịu trách nhiệm về nội dung tố cáo của mình. Pháp luật phải tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thực hiện quyền tố cáo, nhưng cần thiết phải có các biện pháp để hạn chế, ngăn chặn việc lợi dụng quyền tố cáo thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Dự thảo luật đã quy định cụ thể về thủ tục tiếp nhận, xử lý ban đầu thông tin tố cáo của các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. Nếu mở rộng hình thức tố cáo sẽ làm phát sinh nguồn lực, chi phí, thời gian gây khó khăn phức tạp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xử lý thông tin tố cáo trước khi quyết định thụ lý, giải quyết tố cáo”, đại biểu Trần Hồng Hà cho biết.

Đại biểu Lê Thị Yến - Phú Thọ, chia sẻ: Việc mở rộng hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, điện thoại đòi hỏi mức độ tin học hóa hoạt động của các cơ quan nhà nước phải đạt đến một trình độ nhất định.

Tuy nhiên, thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong các cơ quan nhà nước của ta hiện nay còn chưa đáp ứng các yêu cầu đặt ra, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa hoặc vùng đồng bào dân tộc, miền núi. Đồng thời nếu đưa ra phương án mở rộng hình thức tố cáo thì cần phải đánh giá tác động bổ sung về tính khả thi và mức độ đáp ứng, đặc biệt là từ phía các cơ quan nhà nước.

Bên cạnh đó, việc mở rộng hình thức tố cáo như đề xuất trong dự thảo luật thì cần được quy định một cách đồng bộ với việc đổi mới hình thức tiếp nhận, xử lý thông tin ban đầu, thụ lý, xác minh, kết luận, rút tố cáo, công khai kết luận nội dung tố cáo, quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo.

Nhìn chung phải có một quy định về trình tự, thủ tục giải quyết tố cáo qua mạng thông tin điện tử hoặc trên môi trường số. Tuy nhiên, dự thảo luật chưa có phương án cụ thể để xử lý vấn đề này. Do vậy, việc thực hiện sẽ khó khả thi, hơn thế nếu không đổi mới về trình tự, thủ tục giải quyết cho phù hợp thì chưa phát huy được yếu tố tích cực, khi đề xuất mở rộng hình thức tố cáo.

Còn đại biểu Hồ Thị Cẩm Đào - Sóc Trăng, thì cho rằng: Hiện nay rất khó kiểm soát người gửi tố cáo qua máy fax, dịch vụ ngoài xã hội hoặc lập thư điện tử ảo, dùng sim rác, trong khi tố cáo trực tiếp hoặc gửi văn bản đều có địa chỉ, ký tên rõ ràng thì tố cáo qua các phương tiện điện tử, nhất là điện thoại rất khó chứng minh thông tin về người tố cáo.

Bên cạnh đó, do tố cáo được thực hiện thông qua thư điện tử, fax, điện thoại, trong nhiều trường hợp rất khó xác định người tố cáo là ai nên có thể tạo ra kẽ hở để một số người lợi dụng quyền tố cáo để vu cáo, vu khống, xúc phạm danh dự của người khác, họ tung tin về một người A hoặc người B nào đó có vi phạm pháp luật sẽ làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự thậm chí là sinh mệnh chính trị của người bị tố cáo sau đó mới phát hiện tố cáo sai, tố cáo không xác định được người tố cáo. Lúc đó hậu quả thiệt hại đã xảy ra rồi thì việc khắc phục hậu quả đó ra sao cũng là vấn đề rất khó xử lý.

Điều nữa, dự thảo luật quy định nhiều chủ thể có thẩm quyền giải quyết tố cáo trước khi quyết định thụ lý tố cáo đều phải xác minh thông tin, địa chỉ, nhân thân của người tố cáo. Nếu mở rộng tố cáo qua fax, điện thoại, tư điện tử thì các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền phải công bố địa chỉ, trụ sở, số fax, điện thoại để tiếp nhận tố cáo. Phải có kinh phí, nhân lực và phương tiện để xác minh thông tin ban đầu đối với người tố cáo qua các phương tiện điện tử theo tôi là rất phức tạp và rất tốn kém. Do đó, chúng ta chưa nên mở rộng hình thức tố cáo. Trước mắt nên tập trung giải quyết tốt đối với việc tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp.