Bia hơi Hà Nội, nét ẩm thực dân dã

	Ngắm hoa bằng lăng tím trời Hà Nội
	Hà Nội và ký ức xe đạp

Bia hơi xuất hiện tại Hà Nội từ những năm 1890 của thế kỷ XIX. Nhiều năm trôi qua, cùng với nhiều biến cố, thăng trầm của lịch sử dân tộc, văn hóa bia hơi Hà Nội vẫn được lưu giữ và phát triển với một sức sống mạnh mẽ, bền bỉ.

Bia hơi Hà Nội là nét văn hóa ẩm thực dân dã của người dân Hà Thành.

Cũng như hàng loạt những món đồ thiết yếu của thời bao cấp như gạo, thịt, xà phòng… thì bia hơi cũng nằm trong danh mục phải xếp hàng vài giờ đồng hồ chờ mua. Cho đến bây giờ, quán bia hơi còn đọng lại trong ký ức nhiều người là thứ bia hơi “chuồng cọp” bởi bãi bia ngày đó được bán ở đằng sau những hàng rào sắt kiên cố, với vài chiếc bàn chân sắt gỉ nhoèn đen sì, mặt bàn bằng đá granito sứt sẹo, còn khách uống bia … đứng là chính. Trong những năm 60, đầu những năm 70 của thế kỷ trước, các quán bia nổi danh ở phố Nguyễn Bỉnh Khiêm, vườn hoa Cổ Tân lúc nào cũng đông chật khách.

Bia hơi thời đó giá chỉ có 3 hào một vại 0,5 lít. Cốc bia bằng thủy tinh đúng 0,5 lít, to như cái vại, nâng lên lâu mà không uống chắc mỏi… rã tay. Đồ nhắm là mấy gói lạc rang húng lìu đựng trong tờ giấy báo nhỏ cuộn hình “sâu kèn”, những hạt lạc nóng hổi, áo lạc màu nâu sẫm , hạt lạc tròn mẩy giòn tan, đều tăm tắp, phảng phất mùi hương húng lìu thơm nhẹ…  Rẻ là vậy, nhưng bia thời bao cấp cũng rất hiếm, bởi khi đó cái gì cũng mua bằng tem phiếu. Vì vậy, mà người sành bia lúc nào cũng khao khát cháy bỏng để có được một cốc bia mà thưởng thức.

Ngày nay, mặc dù có rất nhiều các loại bia và đồ uống khác nhau cùng tồn tại, song, nhắc tới văn hóa ẩm thực đất kinh kỳ, người ta không thể không nhắc tới bia hơi. Ngược lại, chỉ cần nhắc tới bia hơi, người ta cũng đã có thể dễ dàng mường tượng và hình dung ra những hình ảnh đặc trưng rất riêng nơi vùng đất Thủ đô.

Thời nay, đi uống bia là vào những quán bia lớn - với đủ loại bia ta, tây, hoặc ngồi vỉa hè, gọi vài cốc bia hơi và nhân viên phục vụ sẽ mang đến tận nơi.

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của nhiều loại đồ uống, đặc biệt là sự xuất hiện của nhiều loại bia khác nhau, người ta đã sản xuất, chế tạo rất nhiều các loại cốc uống bia mới để đưa vào sử dụng. Những chiếc cốc có quai đi kèm bên cạnh việc được sản xuất theo dây chuyền công nghiệp chuẩn thì còn tương đối dễ cầm, khá bắt mắt.

Mặc dù đã có sự thay đổi rất nhiều, song các quán bia hơi Hà Nội “đúng chất” ngày nay vẫn duy trì và giữ lại sử dụng một loại cốc duy nhất để uống bia hơi - cốc vại. Đó là loại cốc được thổi từ những mảnh thủy tinh tái chế với đặc điểm hình dáng xì xì, không quai, cầm tương đối đầy và chắc tay. Hình ảnh những chiếc cốc vại bia hơi, cùng với dòng chảy của lịch sử đã được đưa vào sử dụng từ những năm 60 của thế kỷ trước và cho đến bây giờ, nó vẫn là một trong những hình ảnh đầu tiên được nhắc tới mỗi khi người ta tìm về những nét ẩm thực Hà Thành, những nét đẹp trong văn hóa bia hơi.

Đặc biệt những năm gần đây, khi trào lưu café, bia hơi, bóng đá… đã trở thành nếp sinh hoạt quen thuộc của người dân Hà Thành, nhất là vào mùa bóng đá World Cup, Euro… thì các quán bia hơi vỉa hè cũng vào mùa “ăn nên làm ra”. Để thu hút khách trong những ngày diễn ra, nhiều chủ cửa hàng bia hơi còn đầu tư tivi màn hình lớn phục vụ khách xem bóng đá. Ngoài bia ra, các món nhậu đi kèm như lạc luộc, trứng lộn, mực nướng và đủ món khác … cũng bán chạy hơn.

Diễn ra trong một tháng, Euro không chỉ là dịp thỏa mãn niềm đam mê của những người hâm mộ trái bóng tròn, mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm, với mức thu nhập hấp hẫn cho hàng trăm chủ quán bia hơi. Tuy vậy, không thể phủ nhận bia hơi Hà Nội dân dã, người uống bia hơi không phân biệt sang - giàu đã trở thành hình ảnh đẹp bình dị của một phần trong đời sống của người dân Thủ đô.

Tuệ Liên