Xét xử vụ Ethanol Phú Thọ: Triệu tập thêm một số người có quyền và nghĩa vụ liên quan

Ngày 8/3, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã mở lại phiên sơ thẩm xét xử bị cáo Đinh La Thăng và Trịnh Xuân Thanh do liên quan tới các sai phạm tại Dự án Nhà máy nhiên liệu sinh học (Ethanol) Phú Thọ.

Các bị cáo trong vụ án gồm: Đinh La Thăng (sinh năm 1960, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dầu khí Việt Nam - PVN), Trịnh Xuân Thanh (sinh năm 1966, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Tổng Công ty cổ phần xây lắp Dầu khí Việt Nam - PVC), Vũ Thanh Hà (sinh năm 1962, nguyên Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Hóa dầu và Nhiên liệu sinh học Dầu khí - PVB), Trần Thị Bình (sinh năm 1958, nguyên Phó Tổng Giám đốc PVN), Phạm Xuân Diệu (sinh năm 1960, nguyên Tổng Giám đốc PVC), Nguyễn Ngọc Dũng (sinh năm 1958, nguyên Phó Tổng Giám đốc PVC), Đỗ Văn Quang (sinh năm 1972, nguyên Trưởng Ban Kinh tế kế hoạch (sau là Ban Kinh tế đấu thầu), PVC), Nguyễn Xuân Thủy (sinh năm 1961, nguyên Phó Trưởng Phòng Đầu tư dự án, PVB), Khương Anh Tuấn (sinh năm 1975, nguyên Phó Trưởng Phòng Thương mại, PVB), Lê Thanh Thái (sinh năm 1960, nguyên Trưởng Phòng Kinh doanh, PVB), Hoàng Đình Tâm (sinh năm 1981, nguyên Kế toán trưởng PVB), Đỗ Văn Hồng (sinh năm 1967, Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp Dầu khí Kinh Bắc - PVC Kinh Bắc).

Các bị cáo tại phiên Tòa. (Ảnh chụp màn hình)

Trong đó, bị cáo Trịnh Xuân Thanh bị truy tố về 2 tội “Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” và “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Bị cáo Đỗ Văn Hồng bị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Bị cáo Đinh La Thăng và 9 bị cáo còn lại bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”.

Khoảng 30 luật sư đã có mặt tại phiên tòa, tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho 12 bị cáo. Trong đó, bị cáo Đinh La Thăng có 3 luật sư bào chữa, bị cáo Trịnh Xuân Thanh có 4 luật sư bào chữa. Bị cáo Vũ Thanh Hà có 6 luật sư bào chữa. Bị cáo Đỗ Văn Hồng không mời luật sư bào chữa. Ngoài ra tại phiên tòa còn có mặt 6 giám định viên, 14 người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan.

Đại diện PVB và PVC có mặt tại phiên tòa với tư cách là nguyên đơn dân sự. Riêng PVC trong vụ án này còn có tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Đại diện Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PVN) vắng mặt; ông Trịnh Xuân Giới (người được nhờ đứng tên công ty trách nhiệm hữu hạn Mai Phương - bố đẻ ông Trịnh Xuân Thanh) vắng mặt nhưng ủy quyền cho cháu nội tham dự.

Bị cáo Đinh La Thăng. (Ảnh chụp màn hình)

Trong phần thủ tục, luật sự đề nghị triệu tập thêm một số người có quyền và nghĩa vụ liên quan do lời khai của những người này có ảnh hưởng trực tiếp đến vụ án. Còn về phần các bị cáo, ông Vũ Thanh Hà thông qua luật sư đề nghị triệu tập thêm đại diện nhà thầu Công ty Alfa Laval. Ông Trịnh Xuân Thanh đề nghị cho gia đình tham dự phiên tòa.

Trước những yêu cầu của những người tham gia tố tụng, đại diện Viện Kiểm sát cho rằng phiên xét xử vắng mặt một số người có quyền và nghĩa vụ liên quan, tuy nhiên những người này đều đã có lời khai tại cơ quan điều tra nên không ảnh hưởng tới nội dung vụ án và đề nghị Hội đồng xét xử tiếp tục phiên tòa.

Sau thời gian hội ý, Hội đồng xét xử quyết định phiên tòa vẫn sẽ tiếp tục diễn ra, đồng thời triệu tập thêm những những người có quyền và nghĩa vụ liên quan theo yêu cầu của những những người tham gia tố tụng.

Còn đối với yêu cầu triệu tập đại diện nhà thầu Công ty Alfa Laval của ông Vũ Thanh Hà, Hội đồng xét xử chưa nhận được văn bản đề nghị của Luật sư. Việc ông Trịnh Xuân Thanh yêu cầu cho gia đình tham gia phiên xét xử không được Hội đồng xét xử chấp nhận vì phiên tòa diễn ra trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp nên cần hạn chế tập trung đông người để đảm bảo an toàn.

BỊ cáo Trịnh Xuân Thanh. (Ảnh chụp màn hình)

Theo cáo trạng, ngày 17/7/2007, Hội đồng quản trị PVN có nghị quyết giao Tổng giám đốc PVN xây dựng đề án đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất Ethanol nhiên liệu ở phía Bắc. Ông Đinh La Thăng, Chủ tịch Hội đồng quản trị PVN, ký nghị quyết “chấp thuận chủ trương đầu tư nhà máy sản xuất Ethhanol khu vực phía Bắc” với phương thức thực hiện thành lập công ty cổ phần làm chủ đầu tư dự án.

Tháng 9/2008, PVB đã phê duyệt hồ sơ mời sơ tuyển gói thầu TK05 xây dựng nhà máy sản xuất Ethanol nhiên liệu để sơ tuyển lựa chọn nhà thầu.

Thời điểm đó, ông Trịnh Xuân Thanh đã ký văn bản gửi PVB đề nghị hạ một số tiêu chí đánh giá về năng lực kỹ thuật, năng lực tài chính, kinh nghiệm nhà thầu nhưng không được chấp thuận. Tiếp đó PVC đã thành lập liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T để nộp hồ sơ dự tuyển gói thầu này.

Cơ quan điều tra xác định, tại thời điểm đóng sơ tuyển, có 6 bộ hồ sơ của các nhà thầu tham gia ứng tuyển, nhưng kết quả chấm sơ tuyển thì cả 6 nhà thầu đều chưa đạt đủ các tiêu chí. Trong đó, liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T chưa đạt các tiêu chí về năng lực kỹ thuật, năng lực tư vấn…

Mặc dù biết PVC chưa từng thực hiện dự án nào về lĩnh vực Ethanol, nhưng từ trước khi PVB triển khai lựa chọn nhà thầu, với vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị PVN, ông Đinh La Thăng đã chủ trì nhiều cuộc họp để định hướng việc giao thầu cho PVC theo như đề nghị của ông Trịnh Xuân Thanh.

Trên cơ sở chỉ đạo của ông Thăng, Trịnh Xuân Thanh đã ký công văn gửi PVB xin được chỉ định thực hiện dự án Ethanol Phú Thọ. Do chưa có ý kiến chỉ đạo của PVN nên PVB không đồng ý chỉ định thầu mà vẫn tổ chức đấu thầu quốc tế rộng rãi.

Tuy nhiên, Trịnh Xuân Thanh vẫn quyết liệt tiếp tục chỉ đạo thuộc cấp gửi văn bản đề nghị PVN và PVB xin chỉ định thực hiện dự án. Nhận được công văn này, ông Thăng đã có bút phê chỉ đạo cấp dưới giải quyết theo chủ trương chung của tập đoàn.

Thực hiện chỉ đạo của ông Thăng, PVB đã không tổ chức đấu thầu theo kế hoạch mà lập hồ sơ để chỉ định thầu cho PVC/Alfa Laval/Delta-T.

Đáng chú ý, PVB tiếp tục thẩm tra và đánh giá liên danh này không đạt rất nhiều tiêu chí để thực hiện dự án. Tuy nhiên, Đinh La Thăng vẫn tiếp tục chỉ đạo việc đồng ý chủ trương giao cho Liên danh của PVC thi công gói thầu.

Quá trình thực hiện, do liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T không đủ năng lực nên dự án nhà máy Ethanol Phú Thọ liên tục bị chậm tiến độ. PVC sau đó cũng có báo cáo thừa nhận liên danh của mình không đủ năng lực để thực hiện dự án.

Tháng 3/2013, PVC đơn phương dừng thi công dự án khi chưa có hạng mục nào hoàn thành, lý do bởi gặp nhiều khó khăn về tài chính, hoàn toàn chưa có kinh nghiệm…

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao xác định tính đến ngày khởi tố vụ án, chủ đầu tư đã sử dụng gần 1.500 tỉ đồng để thực hiện dự án, trong đó PVB đã vay ngân hàng tổng số 754 tỉ đồng. Toàn bộ số tiền lãi phát sinh mà PVB đã trả và còn phải trả cho các ngân hàng từ khi dự án dừng thi công đến ngày khởi tố là 543 tỉ đồng...