Thúc đẩy thiết kế sáng tạo từ tài nguyên di sản

Với thế mạnh về di sản, gồm 5.922 di tích, 1.793 di sản văn hóa phi vật thể và 1.350 làng nghề, Hà Nội coi di sản là nguồn tài nguyên cho các nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà thiết kế khai thác. Những tác phẩm, sản phẩm mới từ tài nguyên di sản lại khẳng định bản sắc văn hóa Hà Nội. Do đó, thành phố đang thúc đẩy các giải pháp để phát triển thiết kế sáng tạo.
Toả sáng những giá trị văn hóa Việt Nam Huy động tối đa các nguồn lực xã hội trong bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa
Trải nghiệm sắp đặt đèn lồng thiết kế sáng tạo từ tranh dân gian.
Trải nghiệm sắp đặt đèn lồng thiết kế sáng tạo từ tranh dân gian.

50 sự kiện văn hóa trong Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2022 tổ chức tại nhiều không gian trên địa bàn thành phố là sự khẳng định thương hiệu Thành phố sáng tạo ở lĩnh vực thiết kế. Dù là tác phẩm của nghệ sĩ hay sản phẩm của nghệ nhân, “chất” truyền thống luôn được thể hiện xuyên suốt.

Tài nguyên vô tận cho thiết kế sáng tạo

Không gian Trung tâm Văn hóa nghệ thuật (số 22 phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm) rực rỡ sắc mầu trong những ngày diễn ra Lễ hội Thiết kế sáng tạo 2022. 36 chiếc đèn lồng được sắp đặt với bố cục cao thấp khác nhau làm nền cho sân khấu chính, cũng chính là không gian nghệ thuật “Cuộc gặp gỡ xưa và nay” của hoạ sĩ trẻ Xuân Lam. Mới nhìn qua, những chiếc đèn lồng có vẻ “lộn xộn”. Nhưng nhìn kỹ, chúng được trang trí từ năm mầu, tượng trưng cho ngũ hành.

Điều đặc biệt hơn, trang trí cho 36 chiếc đèn lồng là 36 bức tranh dân gian in trên vải, chủ yếu lấy cảm hứng từ tranh dân gian Hàng Trống và một số bức tranh Đông Hồ. Ở “tầng trên”, là thế giới của các vị thần trong tín ngưỡng thờ Mẫu, là Ngũ Hổ với năm “ông hổ” tượng trưng cho vũ trụ. “Tầng dưới” là các bức tranh về cuộc sống sinh hoạt, về ước vọng của con người gửi gắm qua tranh như: Thầy đồ cóc, Cá chép trông trăng, Gà đàn, Chú bé chăn trâu... Khi bóng tối buông xuống, đèn điện được bật lên, những bức họa tạo nên một khung cảnh rực rỡ.

Nghệ sĩ Xuân Lam sinh năm 1993, tại Hà Nội. Trong một lần đi thăm Bảo tàng Mỹ thuật khi làm đồ án tốt nghiệp, anh đã choáng ngợp trước vẻ đẹp tranh dân gian và chọn đó là khuynh hướng sáng tác của mình. Thay vì học cách làm tranh truyền thống, anh vẽ lại tranh dân gian bằng chì, phối màu bằng máy tính, tạo ra nhiều sắc độ khác nhau.

Thúc đẩy thiết kế sáng tạo từ tài nguyên di sản ảnh 1
Khách tham quan trải nghiệm những thiết kế sáng tạo làm từ mây tre đan của các làng nghề trong Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2022.

Xuân Lam cho biết: “Tôi muốn tranh dân gian không chỉ là văn hóa, không chỉ trong giới hạn cần được bảo tồn mà cần đem tranh hòa nhập vào đời sống sinh hoạt, trên đồ dùng mà ai cũng có thể sử dụng”. Với suy nghĩ đó, Xuân Lam đưa tranh dân gian lên đèn lồng. Toàn bộ không gian sắp đặt là một tác phẩm nghệ thuật. Nhưng khi “bóc tách” ra, từng chiếc đèn lồng in tranh đều có tính ứng dụng cao, có thể làm đèn trang trí trong gia đình, trong không gian của các khách sạn, resort, quán cà-phê, các lễ hội văn hóa...

Cũng tại Trung tâm Văn hóa nghệ thuật số 22 phố Hàng Buồm, ngay lối ra vào là hình ảnh đôi rồng thời Lý uốn lượn trên bức rèm lụa. Điều độc đáo là tấm rèm lụa này có sự kết hợp Đông-Tây. Nhiếp ảnh gia Tuấn Ngọc đã áp dụng kỹ thuật cyanotype-kỹ thuật in ảnh đơn sắc xanh từ thế kỷ 19-để in các hình ảnh, hoa văn truyền thống trên chất liệu lụa.

Hai con rồng được in hai bức âm bản-dương bản đối lập nhau, vừa tạo ra hiệu ứng thị giác, vừa “kể chuyện” âm dương ngũ hành. Trong các tấm rèm khác được trưng bày, hình ảnh chú tễu, cô tiên, con nghê... hiện lên vừa cao quý vừa bình dân, gắn với những câu chuyện vui vẻ, hồn nhiên, mộc mạc giản dị. Ngoài ra, còn rất nhiều tác phẩm nghệ thuật lấy chất liệu, cảm hứng từ di sản văn hóa.

Hà Nội đã gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO từ năm 2019 ở lĩnh vực thiết kế. Mục tiêu khi gia nhập Mạng lưới là Hà Nội muốn khai thác nguồn lực văn hóa để xây dựng, phát triển một đô thị bền vững. Từ ngày 11/11 đến cuối tháng 11/2022, thành phố tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo nhằm hiện thực hóa các cam kết khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo với UNESCO.

Lễ hội trải rộng trên nhiều không gian, với 50 sự kiện, hoạt động. Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Đỗ Đình Hồng cho biết: “Với thế mạnh về di sản, bên cạnh tiếp cận những lĩnh vực mới, các hoạt động thiết kế sáng tạo của Hà Nội tập trung vào khai thác những giá trị di sản. Đây là nguồn tài nguyên vô tận cho các nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà thiết kế khai thác để tạo ra tác phẩm, sản phẩm mới. Đồng thời, việc khai thác, tạo ra những tác phẩm, sản phẩm mới lại khẳng định bản sắc văn hóa Hà Nội”. Ở không gian hồ Hoàn Kiếm, công chúng đặc biệt ấn tượng với những sắp đặt, tiểu cảnh “cũ mà mới”. Các không gian trưng bày các sản phẩm thủ công mỹ nghệ được làm từ mây tre mang hình ảnh bông hoa lúa, chiếc lá chuối, cánh diều… tạo nên hiệu ứng lạ mắt, thu hút công chúng.

Tác phẩm “Cổng sáng tạo” tại quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục-tác phẩm có tính biểu trưng của lễ hội có dáng vẻ đương đại với các kết cấu tạo thành một khối lập phương khổng lồ. Nhưng khi giải mã, ta được biết chân đế công trình có hình dáng của một ngọn núi hình vuông biểu thị cho “đất”. Các dải lụa, sợi dây thừng đan vào nhau tạo thành hình chóp ngược, với phần chóp tròn, tượng trương cho “trời”, theo quan niệm của người Việt “trời tròn, đất vuông”. Khoảng không gian giao thoa giữa vuông-tròn ấy là không gian của con người. Tác phẩm sử dụng chất liệu lụa tơ tằm, dây thừng bằng gai dầu-hoàn toàn là những chất liệu Việt.

“Tiếp sức” cho thiết kế sáng tạo

Sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố sáng tạo, tháng 2/2022, Thành ủy Hà Nội ban hành Nghị quyết 09-NQ/TU về “Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn tới năm 2045”. Hoạt động thiết kế sáng tạo liên quan hầu hết các lĩnh vực khác nhau của công nghiệp văn hóa. Do đó, việc xây dựng Thành phố sáng tạo ở lĩnh vực thiết kế có tác dụng phát triển các ngành công nghiệp văn hóa. Với sự tham gia của 300 nghệ sĩ, nhà thiết kế, nghệ nhân, đại diện các doanh nghiệp trong lĩnh vực thiết kế, nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ...,

Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2022 vừa khẳng định thương hiệu Thành phố sáng tạo của Hà Nội, vừa góp phần khắc phục một số điểm yếu của hoạt động thiết kế sáng tạo lâu nay. Trưởng phòng Quản lý di sản (Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội) Phạm Thị Lan Anh chia sẻ: “Vai trò của cơ quan quản lý chính là tạo môi trường, tạo điều kiện cho các bên tham gia vào hoạt động thiết kế sáng tạo.

Lễ hội đã tạo ra một môi trường cho các bên tương tác với nhau, không chỉ qua trưng bày, giới thiệu mà hàng loạt cuộc tọa đàm, trao đổi ý kiến. Sự tương tác này giúp cơ quan quản lý nắm vững những khúc mắc của giới thiết kế sáng tạo, giúp các bên chia sẻ hiểu biết lẫn nhau, tìm kiếm cơ hội hợp tác. Chẳng hạn như phía làng nghề thường yếu về khâu thiết kế đương đại, họ có thể tham khảo, hợp tác với những nghệ sĩ, nhà thiết kế chuyên nghiệp”.

Mặc dù vậy, vẫn còn một chặng đường dài để các hoạt động thiết kế sáng tạo, công nghiệp văn hóa đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế. Tiến sĩ Lư Thị Thanh Lê (Trường đại học Việt-Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: “Trong nhiều lĩnh vực của di sản, Hà Nội nên tập trung khai thác giá trị di sản vào các ngành thiết kế sáng tạo, công nghiệp văn hóa, tập trung vào các lĩnh vực: Thủ công mỹ nghệ, nghệ thuật biểu diễn, kiến trúc...

Tuy nhiên, một trong những lĩnh vực quan trọng là khối làng nghề hiện nay còn nhiều khó khăn. Nghề truyền thống xưa tồn tại trong môi trường làng xã, còn hiện nay là kinh tế thị trường. Làng nghề còn yếu ở nhiều mặt, từ thương hiệu, bản quyền và nhất là thiết kế sản phẩm, bao bì để thích ứng. Do đó, rất cần thiết phải có sự hỗ trợ”. Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội Hà Thị Vinh cho rằng, thành phố cần cụ thể hóa việc hỗ trợ khối làng nghề bằng việc đưa vào giáo trình tại các trường nghề trên địa bàn các nghề truyền thống.

Trong đó, có giảng dạy việc áp dụng những công nghệ mới trong hoạt động làng nghề, có chính sách khuyến khích cho con em làng nghề gắn bó với nghề truyền thống. Đối với nhóm nghệ sĩ, nhà thiết kế, điều cần nhất với họ là “không gian” để hiện thực hóa những ý tưởng sáng tạo. Theo cam kết với UNESCO, Hà Nội sẽ triển khai xây dựng những Trung tâm Thiết kế sáng tạo.

Tuy Trung tâm Thiết kế sáng tạo vẫn đang còn là ý tưởng, nhiều chuyên gia đề xuất Hà Nội tạo điều kiện để các không gian sáng tạo-nơi diễn ra các hoạt động nghệ thuật như âm nhạc, thời trang, thiết kế, mỹ thuật... kết hợp với các hoạt động kinh doanh văn hóa của tư nhân phát triển. Điển hình như các không gian sáng tạo Complex01 (phố Tây Sơn, quận Đống Đa), 282 Design (phố Phú Viên, quận Long Biên)... Đây chính là nơi ươm mầm thiết kế sáng tạo của nhiều nghệ sĩ, nhà thiết kế.

Theo Giang Nam/nhandan.vn

https://nhandan.vn/thuc-day-thiet-ke-sang-tao-tu-tai-nguyen-di-san-post727166.html

Nên xem

Vườn Quốc gia Vũ Quang (tỉnh Hà Tĩnh) lắp bẫy ảnh giám sát đa dạng sinh học

Vườn Quốc gia Vũ Quang (tỉnh Hà Tĩnh) lắp bẫy ảnh giám sát đa dạng sinh học

(LĐTĐ) Chiều ngày 8/2, ông Nguyễn Danh Kỳ, Giám đốc Vườn Quốc gia Vũ Quang (tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, đơn vị đang tiến hành lắp đặt 25 điểm bẫy ảnh ...
Bằng Kiều và Minh Tuyết "rủ" nhau làm show kỷ niệm 20 năm đứng chung sân khấu

Bằng Kiều và Minh Tuyết "rủ" nhau làm show kỷ niệm 20 năm đứng chung sân khấu

(LĐTĐ) Tất cả cuộc đời, sự nghiệp âm nhạc của một Bằng Kiều với nhiều bí mật và một Minh Tuyết không chỉ là hình ảnh "sexy" thường thấy sẽ được ...
Sơn Tây: Công tác xây dựng Đảng đạt nhiều kết quả tích cực

Sơn Tây: Công tác xây dựng Đảng đạt nhiều kết quả tích cực

(LĐTĐ) Năm 2022, Ban Thường vụ Thị ủy Sơn Tây đã chỉ đạo xây dựng các quy định, đề án, hướng dẫn quan trọng về công tác tổ chức xây dựng ...
Hiệu trưởng ĐH Cornell: Đại học phải mang đến lợi ích cho cộng đồng

Hiệu trưởng ĐH Cornell: Đại học phải mang đến lợi ích cho cộng đồng

Câu chuyện về trường đại học hàng đầu thế giới với khát vọng cống hiến cho cộng đồng đã thực sự thu hút hàng trăm người tham dự trong khán ...
Hơn 4.700 tân binh TP.HCM hăng hái lên đường nhập ngũ

Hơn 4.700 tân binh TP.HCM hăng hái lên đường nhập ngũ

(LĐTĐ) Ngày 8/2, điểm giao nhận quân cấp Thành phố năm 2023 tại thành phố Thủ Đức (TP.HCM) có mặt hơn 1.100 tân binh nhập ngũ của các quận: 1, 3, ...
Nạn “cò khám chữa bệnh” vẫn tiếp tục lộng hành tại TP.HCM

Nạn “cò khám chữa bệnh” vẫn tiếp tục lộng hành tại TP.HCM

(LĐTĐ) Theo Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh, mặc dù Bệnh viện Ung Bướu cơ sở 1 đã chuyển sang cơ sở mới nhưng “cò” tại cơ sở cũ ...
Thạch Thất: 81 đơn vị tổ chức thành công Đại hội Công đoàn cơ sở nhiệm kỳ 2023-2028

Thạch Thất: 81 đơn vị tổ chức thành công Đại hội Công đoàn cơ sở nhiệm kỳ 2023-2028

(LĐTĐ) Tính đến hết ngày 7/2/2023, đã có 81 Công đoàn cơ sở trên địa bàn huyện Thạch Thất (Hà Nội) tổ chức thành công Đại hội Công đoàn nhiệm kỳ ...

Tin khác

Quận Tây Hồ: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát

Quận Tây Hồ: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát

(LĐTĐ) Xác định công tác kiểm tra, giám sát có vai trò, vị trí quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, hàng năm, Quận ủy Tây Hồ đã chỉ đạo Ủy ban kiểm tra Quận ủy, các ban xây dựng Đảng, các Chi, Đảng bộ cơ sở, các cấp ủy Đảng thực hiện xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát phù hợp với tình hình thực tế và nhiệm vụ chính trị của từng địa phương, cơ quan, đơn vị.
Xã Vĩnh Ngọc, Đông Anh: Cần nghiêm túc chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ

Xã Vĩnh Ngọc, Đông Anh: Cần nghiêm túc chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ

(LĐTĐ) Nhận trách nhiệm chưa sâu sát trong điều hành, quản lý với cán bộ, công chức, để xảy ra một số tồn tại, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Ngọc - ông Nguyễn Xuân Tưởng đã tiếp thu các nội dung được Đoàn kiểm tra nêu ra và cho biết sẽ chỉ đạo khắc phục các sai sót và báo cáo giải trình cụ thể.
Phát triển quận Bắc Từ Liêm trở thành đô thị xanh, văn minh, hiện đại

Phát triển quận Bắc Từ Liêm trở thành đô thị xanh, văn minh, hiện đại

(LĐTĐ) Với sự chung tay, vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đến nay, quận Bắc Từ Liêm đã trở thành một trong những nhân tố tích cực trong xây dựng đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, đóng góp không nhỏ vào công cuộc xây dựng Hà Nội trở thành thành phố "xanh - thông minh - hiện đại".
Kiểm tra công vụ đột xuất tại quận Hà Đông, ghi nhận giải quyết thủ tục hành chính đúng quy định

Kiểm tra công vụ đột xuất tại quận Hà Đông, ghi nhận giải quyết thủ tục hành chính đúng quy định

(LĐTĐ) Ngày 7/2, Đoàn kiểm tra công vụ thành phố Hà Nội đã kiểm tra đột xuất tại Ủy ban nhân dân (UBND) phường Phú Lãm và UBND quận Hà Đông.
Quận Tây Hồ tổ chức tập huấn hoạt động nhận ủy thác cho vay

Quận Tây Hồ tổ chức tập huấn hoạt động nhận ủy thác cho vay

(LĐTĐ) Ngày 6/2, Hội Liên hiệp Phụ nữ quận Tây Hồ đã phối hợp với Ngân hàng chính sách xã hội quận tổ chức tập huấn quy trình, phương pháp kiểm tra, giám sát hoạt động nhận ủy thác cho vay đối với đội ngũ cán bộ chuyên trách Hội Liên hiệp Phụ nữ quận, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ các phường.
Thanh niên Thanh Oai lên đường thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng

Thanh niên Thanh Oai lên đường thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng

(LĐTĐ) Hòa cùng không khí giao nhận quân năm 2023 của thành phố Hà Nội, sáng 6/2, tại Sân vận động huyện Thanh Oai có rất đông người dân và người nhà tân binh đến để tiễn con em lên đường thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng.
Thanh niên huyện Mê Linh hăng hái lên đường nhập ngũ

Thanh niên huyện Mê Linh hăng hái lên đường nhập ngũ

(LĐTĐ) Sáng nay (6/2), huyện Mê Linh tổ chức Lễ giao nhận quân năm 2023, tiễn 182 thanh niên ưu tú của quê hương lên đường làm nhiệm vụ thiêng liêng bảo vệ Tổ quốc.
Tân binh huyện Thạch Thất sẵn sàng, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

Tân binh huyện Thạch Thất sẵn sàng, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

(LĐTĐ) Sáng 6/2, huyện Thạch Thất tổ chức Lễ giao, nhận quân năm 2023. Thượng tướng Đỗ Căn, Phó Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong tới điểm giao nhận quân để động viên, tiễn 183 tân binh lên đường nhập ngũ.
Tưng bừng ngày hội tòng quân huyện Đan Phượng

Tưng bừng ngày hội tòng quân huyện Đan Phượng

(LĐTĐ) Sáng 6/2, huyện Đan Phượng tổ chức Lễ giao, nhận quân năm 2023. Tới dự có Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn; Thiếu tướng Lê Như Đức, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh thành phố Hà Nội.
187 tân binh huyện Thường Tín lên đường nhập ngũ

187 tân binh huyện Thường Tín lên đường nhập ngũ

(LĐTĐ) Sáng 6/2, tại Trung tâm văn hóa thông tin và thể thao huyện Thường Tín (Hà Nội), Hội đồng Nghĩa vụ quân sự huyện đã trọng thể tổ chức Lễ giao, nhận quân năm 2023.
Xem thêm
Phiên bản di động