Thu kinh phí, đoàn phí công đoàn: Vẫn còn nhiều khó khăn

	Tăng cường phối hợp thanh, kiểm tra
	Thu kinh phí công đoàn ngày càng hiệu quả
	Thúc đẩy hiệu quả công tác thu kinh phí công đoàn

Nhiều khó khăn

Theo Ban Tài chính LĐLĐ Thành phố, năm 2018, công tác tài chính công đoàn Thủ đô đạt nhiều kết quả tích cực. Các cấp công đoàn Thủ đô đã hoàn thành tốt dự toán Tổng LĐLĐ Việt Nam giao. Cụ thể: Thu kinh phí CĐ ở khu vực hành chính sự nghiệp đạt 101%, thu kinh phí công đoàn ở khu vực sản xuất kinh doanh đạt 102,5%; thu kinh phí công đoàn ở đơn vị chưa có tổ chức công đoàn có chuyển biến tích cực, đạt 108% dự toán được giao, tăng 10% so với thực hiện năm 2017.

Kinh phí, đoàn phí công đoàn dùng để tổ chức các hoạt động công đoàn, trong đó có chăm lo cho đoàn viên, người lao động. Ảnh minh họa.

Thu đoàn phí công đoàn cũng đạt 102% dự toán được giao. Tuy nhiên, có được kết quả này là sự cố gắng, nỗ lực rất lớn với tổng hợp nhiều biện pháp từ tuyên truyền, vận động, đôn đốc tới tăng cường phối hợp kiểm tra, giám sát ...của các cấp công đoàn , còn trên thực tế, việc thu kinh phí, đoàn phí công đoàn, nhất là ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước (DN NNN), thu kinh phí công đoàn ở doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn hết sức khó khăn.

Bà Nguyễn Thị Đông- Ủy viên Thường vụ, Trưởng ban Tài chính LĐLĐ Thành phố cho biết: "Ở khu vực hành chính sự nghiệp, công tác thu kinh phí công đoàn đã đi vào nền nếp, ổn định, song thu kinh phí công đoàn ở khu vực sản xuất kinh doanh còn gặp rất nhiều khó khăn. Tiến độ trích nộp kinh phí ở khu vực này còn chậm, chưa thực hiện theo quy định, thậm chí nhiều đơn vị chưa đạt mức lương tối thiểu vùng.

Nhiều doanh nghiệp Nhà nước đang theo lộ trình cổ phần hóa, thay đổi loại hình doanh nghiệp nên việc thực hiện trích nộp kinh phí công đoàn không được quan tâm đúng mức. Số thu kinh phí công đoàn tập trung chủ yếu ở các doanh nghiệp lớn, có trụ sở và nơi sản xuất rõ ràng, còn lại các doanh nghiệp có CĐCS có quy mô nhỏ, sản xuất kinh doanh theo đơn đặt hàng, mùa vụ; doanh nghiệp thuê địa điểm không cố định hoặc địa chỉ đăng ký kinh doanh và địa chỉ sản xuất ở hai địa bàn khác nhau khiến công đoàn cấp trên khó tiếp cận, kiểm soát, không thu được kinh phí công đoàn. Bên cạnh đó, ý thức của một số chủ doanh nghiệp chưa cao, vẫn né tránh hoặc cố tình không hợp tác với công đoàn để thực hiện việc trích nộp kinh phí".

Cũng theo bà Nguyễn Thị Đông, đối với việc thu đoàn phí công đoàn, mặc dù các LĐLĐ quận, huyện, thị xã, công đoàn ngành, công đoàn cấp trên cơ sở đã nỗ lực cố gắng phấn đấu hoàn thành dự toán, tích cực tăng nguồn thu ở các CĐCS phát triển mới, lực lượng đoàn viên bổ sung, song thực tế số thu đoàn phí bình quân của đoàn viên còn thấp so với bình quân tiền lương chung của đoàn viên. Vẫn còn tình trạng CĐCS ở khu vực NNN chưa thực hiện nộp đoàn phí công đoàn.

Ngoài những khó khăn nói trên, ghi nhận từ thực tế hoạt động của các cấp công đoàn Thủ đô năm 2018 cũng cho thấy, năm qua, những hạn chế trong kết quả thu kinh phí, đoàn phí công đoàn còn có nguyên nhân do tình hình sản xuất kinh doanh của các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tiếp tục gặp nhiều khó khăn, tình hình nợ đọng BHXH-BHTN có xu hướng giảm nhưng vẫn ở mức cao so với bình quân cả nước.

Theo báo cáo tổng hợp của LĐLĐ Thành phố, năm 2018 có 29.749 doanh nghiệp nợ đọng BHXH, BHYT, BHTn từ 01 tháng trở lên, với số tiền nợ 1694 tỷ đồng đã ảnh hưởng đến đời sống chế độ chính sách người lao động; ảnh hưởng đến kết quả thu kinh phí và đoàn phí công đoàn, là nguyên nhân chính gây nên thất thu hiện nay.

Bên cạnh đó, một số công đoàn cấp trên cơ sở chưa quan tâm hướng dẫn CĐCS đặc biệt CĐCS khu vực sản xuất kinh doanh ở tài khoản để tiếp nhận kinh phí được phân phối từ công đoàn cấp trên hoặc phần mềm phân phối tự động.

Một nguyên nhân khác khiến việc thu kinh phí, đoàn phí công đoàn gặp khó, theo LĐLĐ Thành phố, là đội ngũ cán bộ chuyên trách công đoàn, trong đó có cán bộ kế toán còn chịu nhiều thiệt thòi về chế độ chính sách, trình độ, năng lực của một bộ phận cán bộ công đoàn chưa theo kịp yêu cầu phát triển của tổ chức công đoàn. Cán bộ CĐCS chủ yếu là kiêm nhiệm, phần lớn làm công tác chuyên môn, chưa dành thời gian cho hoạt động công đoàn.

Chủ tịch CĐCS ở một số nơi không phát huy được vai trò lãnh đạo, không nắm chắc các văn bản pháp luật quy định về tài chính công đoàn nên khó thuyết phục được lãnh đạo doanh nghiệp thực hiện trích nộp kinh phí công đoàn theo quy định. Kế toán CĐCS chủ yếu là kiêm nhiệm, tập trung nhiệm vụ chuyên môn, chưa sắp xếp thời gian hợp lý cho hoạt động công đoàn.

Quyết liệt chống thất thu kinh phí, đoàn phí công đoàn

Theo quy định của pháp luật, tài chính công đoàn (bao gồm kinh phí CĐ, đoàn phí công đoàn và các nguồn thu khác), sẽ được dùng để triển khai các hoạt động công đoàn, trong đó có chăm lo đời sống, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động. Việc thất thu hoặc chỉ thu được ít kinh phí, đoàn phí CĐ, sẽ ảnh hưởng rất lớn tới nguồn tài chính phục vụ các hoạt động phong trào, chăm lo người lao động. Như vậy, người bị thiệt thòi nhiều nhất chính là CNLĐ.

Để thực hiện tốt công tác tài chính công đoàn, chống thất thu kinh phí, đoàn phí công đoàn góp phần chăm lo, bảo vệ tốt hơn cho người lao động, các cán bộ công đoàn cho rằng, tổ chức công đoàn cấp trên cơ sở cần tiếp tục tăng cường tuyên truyền để cán bộ CĐCS và chủ doanh nghiệp nắm vững những quy định của pháp luật; nhất là Luật Công đoàn, NĐ 191/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về tài chính công đoàn, giúp cán bộ CĐCS và chủ DN hiểu rõ tầm quan trọng của việc thực hiện đóng kinh phí công đoàn. Việc kiểm tra, đối chiếu quỹ lương các cơ sở và kiểm tra công tác quản lý tài chính, đôn đốc thu kinh phí công đoàn cũng cần được chú trọng.

Đặc biệt, cán bộ công đoàn kiến nghị các cơ quan ban ngành chức năng cần sớm có chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các DN cố tình trây ỳ, vi phạm nhiều lần việc trích nộp kinh phí CĐ và đề nghị LĐLĐ Thành phố cần thành lập đoàn thanh tra liên ngành kiểm tra các đơn vị có số đông lao động không trích nộp hoặc không trích nộp đúng, đủ kinh phí CĐ theo quy định.

Quyết liệt hơn, nhiều cán bộ công đoàn đề nghị, LĐLĐ Thành phố cần công khai danh sách, xây dựng quy trình thực hiện việc khởi kiện các doanh nghiệp cố tình chây ỳ không đóng kinh phí công đoàn ra tòa án.

Phát biểu tại hội nghị triển khai công tác tài chính năm 2018 do LĐLĐ Thành phố tổ chức mới đây, đồng chí Nguyễn Thị Tuyến, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, Ủy viên Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch LĐLĐ Thành phố đã chỉ đạo các cấp công đoàn Thủ đô tập trung thực hiện tốt một số nội dung trọng tâm công tác tài chính công đoàn, trong đó cần triển khai thực hiện tốt các chương trình phối hợp với cơ quan Thuế, Phòng Lao động thương binh xã hội, Bảo hiểm xã hội, Công an, Thanh tra; thành lập đoàn kiểm tra liên ngành có lồng ghép thực hiện kiểm tra đôn đốc thu kinh phí công đoàn 2%, kiên quyết chống thất thu kinh phí, đoàn phí công đoàn.

Phạm Diệp