Thả bè thủy sinh trên sông Tô Lịch: Hy vọng hồi sinh dòng sông chết

Văn hóa xả rác vẫn vô tư tồn tại

Qua quan sát của phóng viên, suốt dọc tuyến đường kéo dài từ Hoàng Quốc Việt tới Ngã Tư Sở, các bè thủy sinh được kết bằng ống nhựa rỗng hàn kín, bên trong trồng các cây thủy sinh, mỗi bè được cố định bởi 3 - 4 chiếc cọc gỗ đã được thả xuống với hy vọng làm giảm mức độ ô nhiễm của nước sông Tô Lịch. Bên trong bè, công nhân vệ sinh môi trường giăng dây để cố định cây thủy sinh đảm bảo rễ cây sinh trưởng và phát triển nhờ bám lấy bùn trôi nổi trên mặt nước.

Tuy nhiên bên cạnh việc mang lại mỹ quan đô thị cũng như hứa hẹn một sự hồi sinh kỳ diệu cho con sông từng được mệnh danh là con sông chết, không ít người tỏ ra lo ngại những vấn đề thực tế đang diễn ra hàng ngày chính là tác nhân gây bức tử sông Tô Lịch. Từ lâu khu vực này được biết đến với mật độ dân cư đông nên ngoài những khu chợ lớn được quy hoạch như chợ Cầu Giấy, chợ Quan Hoa... những chợ cóc mọc lên như nấm để tiện cho việc đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân quanh vùng. Đặc biệt vào khung giờ cao điểm, các hoạt động mua bán còn tràn xuống lòng đường.

Bà Nguyễn Thị Mẫn (Quan Hoa - Cầu Giấy) cho biết: “Các mặt hàng tươi sống nhất là hải sản lại gặp phải ngày nắng nóng quyện với mùi khói xe, mùi nhựa đường, mùi xú uế từ nước sông Tô Lịch bốc lên càng thêm nồng nặc...” Ông Trịnh Xuân Ngọc (phố Nguyễn Khang) nói: “ Lâu nay việc khách ăn hàng vỉa hè và rác thải, nước thải từ hàng trăm nhà hàng dọc theo bờ sông Tô Lịch càng khiến con sông bị ô nhiễm nhiều hơn. Vì thế việc hồi sinh làm sạch môi trường nước sông cần phải làm song song với việc nghiêm khắc xử lý các hoạt động kinh doanh trái phép hai bên bờ sông và nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh chung của người dân”.

Cần xử lý đồng bộ

PGS Hoàng Huệ, giám đốc Trung tâm Công nghệ hạ tầng kỹ thuật môi trường đô thị cho biết: “Ở góc độ chuyên môn thì bất kỳ dự án nào cũng có cái hay và cái dở và đều trải qua giai đoạn thí điểm. Cây thủy sinh có tác dung xử lý nước thải, xử lý chất bẩn và làm trong sạch nguồn nước. Trước hết việc trên sông Tô Lịch để trôi nổi một số bè thì việc có thực sự mang lại hiệu quả thẩm mỹ hay không còn tùy mắt từng người. Mặt khác trong quá trình xử lý thanh lọc môi trường nước thì cặn trong quá trình xử lý cũng vẫn đọng xuống dưới lòng hồ. Việc lấy cặn gặp không ít khó khăn bởi việc những chiếc bè trôi nổi trên sông sẽ ít nhiều gây cản trở. Nếu có các hoạt động giao thông đường thủy trên tuyến sông cũng sẽ gặp không ít phiền toái. Mặt khác cây thủy sinh cũng có tuổi thọ, nên nếu không có biện pháp kịp thời thì hiện tượng này cũng sẽ gây ô nhiễm môi trường...”.

Cũng theo PGS Hoàng Huệ thì số lượng bè bố trí trên sông cũng cần được lưu ý bởi nếu mật độ thưa thớt thì sẽ liên tục phải có nhân công làm công tác di chuyển bè trên sông còn nếu số lượng bè phân bổ dày dặc mặt thoáng của sông thì oxy, ánh sáng sẽ không xuống được. Chính vì thế việc thả bè thủy sinh sẽ phù hợp hơn đối với những phạm vi diện tích nhỏ như ao, hồ...tù đọng còn với  sông Tô Lịch cần kết hợp thêm những biện pháp khác cho phù hợp.

PGS Hoàng Huệ cho biết thêm, thành phố đã từng triển khai những hoạt động như nạo vét, thông tắc để cấp oxy cho nước sông. Cây thủy sinh hay bèo tây cũng có tác dụng oxy hóa giúp phân hủy những thành phần bẩn trong nước. Vì thế song song với việc thả bè thủy sinh thì các cơ quan chức năng vẫn cần có phương án nạo vét lòng sông bởi cây thủy sinh chỉ có tác dụng là làm trong sạch nguồn nước bởi rễ cây sẽ ăn sâu xuống nước để hút khoáng, từ đó nhả oxy nhưng bên cạnh đó các cặn bẩn sẽ bám vào rễ cây qua thời gian vẫn lắng xuống. Bên cạnh đó còn tùy vào mục đích sử dụng sau này của con sông như thả cá hay triển khai các hoạt động giao thông để có biện pháp phù hợp với thực tế.

Tuệ Liên