Tái cơ cấu kinh tế: Phải bắt đầu từ chất lượng nguồn nhân lực

(LĐTĐ) Cơ cấu lại nền kinh tế được xác định là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam. Thị trường lao động đóng một vai trò quan trọng trong quá trình thúc đẩy cơ cấu lại nền kinh tế.
Nỗ lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Thủ đô Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để thành công

Chất lượng nguồn lao động còn nhiều hạn chế

Một trong những nội dung quan trọng nhất của quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng ở Việt Nam là chuyển dần từ tăng trưởng dựa trên tăng số lượng các yếu tố đầu vào sản xuất sang tăng trưởng dựa vào tăng năng suất, chất lượng lao động, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.Để làm được như vậy, Việt Nam cần thay đổi cơ chế phân bổ nguồn lực theo hướng thúc đẩy chuyển dịch tích cực các nguồn lực sản xuất sang các ngành, lĩnh vực có năng lực cạnh tranh hơn, năng suất lao động cao hơn và đóng góp tốt hơn vào quá trình phát triển kinh tế Việt Nam, trong đó có nguồn lực lao động.

Tái cơ cấu kinh tế: Phải bắt đầu từ chất lượng nguồn nhân lực
Trong thời gian tới, cần thúc đẩy doanh nghiệp đào tạo và đào tạo lại lao động. Ảnh minh họa

Tại Hội thảo “Giải pháp phát triển thị trường lao động nhằm thúc đẩy cơ cấu lại nền kinh tế ở Việt Nam”, bà Lê Thị Xuân Quỳnh, Phó Trưởng ban Ban nghiên cứu Kinh tế ngành và Lĩnh vực (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương) cho biết, thực tiễn những năm vừa qua cho thấy thị trường lao động Việt Nam đã có những cải thiện nhất định về hệ thống chính sách lao động, việc làm, tạo khung pháp lý để phát triển thị trường lao động, nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của nguồn nhân lực và giải quyết việc làm cho người lao động.

Kết quả, thị trường lao động đã có nhiều dịch chuyển tích cực. Lao động đã dịch chuyển từ khu vực nông nghiệp sang khu vực công nghiệp và dịch vụ; từ khu vực việc làm phi chính thức sang khu vực việc làm chính thức, từ những công việc không ổn định, bấp bênh sang những công việc mang tính ổn định, bền vững hơn... Nhận thức của người lao động về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp đã có sự cải thiện rõ rệt, tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm đã tăng nhiều so với trước.

Tuy vậy, thị trường lao động của Việt Nam vẫn bộc lộ không ít bất cập. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các chính sách được xây dựng chưa bao phủ đầy đủ các chủ thể trên thị trường lao động. Thị trường lao động Việt Nam nhìn chung vẫn là một thị trường dư thừa lao động; chất lượng việc làm chưa cao; phát triển không đồng đều, mất cân đối về cung-cầu lao động giữa các vùng, khu vực, ngành nghề kinh tế.

Lao động tại khu vực việc làm phi chính thức, lao động phổ thông vẫn chiếm chủ yếu; lao động đã qua đào tạo có chứng chỉ mới đạt 24,5% năm 2020, cơ cấu lao động đã qua đào tạo chưa phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Chất lượng nguồn lao động của Việt Nam còn thấp, trong đào tạo còn thiếu gắn kết giữa đào tạo và thực hành. Vì thế, kỹ năng lao động của Việt Nam còn nhiều hạn chế, chỉ đạt 46/100 điểm (xếp thứ 103 trên thế giới), kém rất xa so với nhóm Asean 4, chỉ cao hơn Indonesia và Lào.Các định chế trung gian, chính sách an sinh và bảo hiểm của thị trường lao động còn yếu, độ bao phủ thấp. Bên cạnh đó, lực lượng lao động tại Việt Nam ngày một già hóa với lao động cao tuổi tăng mạnh, lao động trẻ giảm và không đủ thay thế lực lượng lao động đang già hóa. Năm 2019 tuổi bình quân là 41 tuổi, tuổi trung vị là 40 tuổi.

Đáng chú ý, mức tiền lương ở Việt Nam giai đoạn vừa qua đã có nhiều cải thiện, có tính cạnh tranh hơn, theo đó mức lương tối thiểu vùng đối với khu vực tư nhân được xác định trên quan hệ 3 bên: Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động, nhưng mức tiền lương tối thiểu chưa thực sự đảm bảo được cuộc sống của người lao động.

Một hạn chế khác là việc kết nối cung - cầu trên thị trường lao động còn một số hạn chế nhất định. Các trung tâm dịch vụ việc làm hoạt động chưa thực sự hiệu quả. Người lao động vẫn thực hiện hoạt động tìm kiếm việc làm qua những còn đường phi chính thức như bạn bè, người thân, và qua các trang web (2-3% số người tìm việc)…

Nguyên nhân dẫn tới hạn chế thị trường lao động Việt Nam là sự thiếu đồng bộ, triển khai chậm giữa hệ thống các chính sách gồm cả các chính sách về phía cung và cầu lao động như chính sách đào tạo - giáo dục, chính sách tiền lương, an sinh xã hội, chính sách kết nối cung cầu lao động,... Cùng với đó, công tác quản lý, giám sát, kiểm tra đối với việc phát triển thị trường còn có những hạn chế nhất định.

Thúc đẩy doanh nghiệp đào tạo và đào tạo lại lao động

Theo bà Lê Thị Xuân Quỳnh, trong giai đoạn tới, phát triển thị trường lao động cần chú trọng hoàn thiện thể chế, chính sách về đào tạo nguồn nhân lực, về tạo dựng và giải quyết việc làm cho người lao động, về chính sách tiền lương cho người lao động và về phát triển các định chế trung gian, các cơ chế an sinh, bảo hiểm xã hội cho người lao động để thúc đẩy thị trường lao động phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và hội nhập với thị trường lao động khu vực và thế giới, đáp ứng quá trình cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng hiện đại, thuộc nhóm trên của các nước có thu nhập trung bình cao.Thúc đẩy sự tham gia của khu vực doanh nghiệp vào quá trình đào tạo và đào tạo lại lao động. Khuyến khích doanh nghiệp sử dụng lao động lớn tuổi; hỗ trợ tạo việc làm cho các đối tượng yếu thế, các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương do tác động của tái cấu trúc kinh tế, hội nhập, ứng dụng/chuyển giao công nghệ mới và tác động của dịnh bệnh.

“Điểm đáng lưu ý là chính sách tiền lương cần sửa đổi gắn với năng lực, hiệu quả lao động. Để làm được điều đó cần đổi mới công tác đánh giá hiệu quả công việc của người lao động bằng cách xây dựng bộ tiêu chuẩn đánh giá thực hiện công việc (KPI) cho từng vị trí việc làm. Tinh gọn bộ máy quản lý nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập, các tổ chức chính trị - xã hội”, bà Quỳnh nhấn mạnh.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Kim Chung - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho rằng, trong giai đoạn tới, bối cảnh kinh tế quốc tế có nhiều thay đổi và biến động khó lường. Sự phát triển mạnh mẽ của Cách mạng công nghiệp 4.0 và diễn biến gay gắt của biến đổi khí hậu tiếp tục đặt ra yêu cầu về cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng; trọng tâm là cơ cấu lại các ngành sản xuất, dịch vụ phù hợp với các vùng; thúc đẩy cơ cấu lại và điều chỉnh chiến lược phát triển doanh nghiệp; tăng nhanh giá trị nội địa, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm, của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế, nhằm phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực cho phát triển đất nước./.

Bảo Thoa

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Phát hiện, xử lý nghiêm minh các vụ việc, vụ án tham nhũng

Phát hiện, xử lý nghiêm minh các vụ việc, vụ án tham nhũng

(LĐTĐ) Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 4439/QĐ-UBND về việc ban hành Chuyên đề số 15 “Công tác thu hồi tài sản ...
Số smartphone có cài đặt ứng dụng phòng, chống dịch PC-Covid đạt 54%

Số smartphone có cài đặt ứng dụng phòng, chống dịch PC-Covid đạt 54%

(LĐTĐ) Ngày 18/10, Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 thành phố Hà Nội cho biết các chỉ số về khai báo y tế, theo dõi truy vết, tiếp nhận xử ...
Ngày 18/10: Có 3.168 ca mắc Covid-19, trong đó có 1.261 ca trong cộng đồng

Ngày 18/10: Có 3.168 ca mắc Covid-19, trong đó có 1.261 ca trong cộng đồng

(LĐTĐ) Bản tin dịch Covid-19 ngày 18/10 của Bộ Y tế cho biết có 3.168 ca mắc Covid-19 tại 45 tỉnh, thành phố, trong đó thành phố Hồ Chí Minh là ...
Thanh Hóa: Ổ dịch Covid-19 tại thị xã Bỉm Sơn đã lên đến 86 F0

Thanh Hóa: Ổ dịch Covid-19 tại thị xã Bỉm Sơn đã lên đến 86 F0

(LĐTĐ) Trong 24 giờ qua (từ 18h ngày 17/10 đến 18h ngày 18/10), toàn tỉnh Thanh Hóa ghi nhận 42 bệnh nhân mắc Covid-19 mới. Trong đó, 24 bệnh nhân tại ...
Viet Solutions công bố nhà vô địch và phát động mùa giải mới

Viet Solutions công bố nhà vô địch và phát động mùa giải mới

(LĐTĐ) Ngày 18/10, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức Lễ trao giải Viet Solutions mùa giải 2021. Đến dự có ông Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên Ban Chấp ...
Phố đi bộ Nguyễn Huệ đông nghẹt vào cuối tuần, nhiều người bị xử phạt vì không đeo khẩu trang

Phố đi bộ Nguyễn Huệ đông nghẹt vào cuối tuần, nhiều người bị xử phạt vì không đeo khẩu trang

(LĐTĐ) Hai trục đường trên phố đi bộ Nguyễn Huệ tối cuối tuần rất đông, phía trong khu vực đi bộ, nhiều người tập trung thành từng nhóm nói chuyện, ăn ...
Thủ tướng Chính phủ gặp mặt, biểu dương đại diện lực lượng y tế tuyến đầu chống dịch

Thủ tướng Chính phủ gặp mặt, biểu dương đại diện lực lượng y tế tuyến đầu chống dịch

(LĐTĐ) Chiều 18/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 gặp mặt đại diện lực lượng y tế tuyến đầu tiêu ...

Tin khác

Phân chia lợi nhuận hài hòa trong chuỗi sản xuất, phân phối là động lực cho sự phát triển

Phân chia lợi nhuận hài hòa trong chuỗi sản xuất, phân phối là động lực cho sự phát triển

(LĐTĐ) Trong hội nghị quý 2/2021 của ngành nông nghiệp Việt Nam có nhắc đến việc phân phối lợi nhuận trong chuỗi giá trị sản xuất phân phối sao cho hợp lý hơn, thực chất là quan tâm đến lợi ích của người nông dân.
Hapro vượt thách thức giữ vững danh hiệu “Thương hiệu mạnh Việt Nam”

Hapro vượt thách thức giữ vững danh hiệu “Thương hiệu mạnh Việt Nam”

(LĐTĐ) Trải qua 17 năm xây dựng và phát triển, Hapro tự hào đã gặt hái được nhiều danh hiệu, giải thưởng lớn và đang ngày càng khẳng định được vị thế thương hiệu của mình trong lĩnh vực xuất khẩu hàng nông sản và phát triển hệ thống bán lẻ hiện đại trong nước. Vượt qua khó khăn thời đại dịch, mới đây tại lễ công bố và vinh danh Thương hiệu Mạnh Việt Nam 2020 - 2021, Hapro tiếp tục giữ vững danh hiệu “Thương hiệu Mạnh Việt Nam”.
EVFTA – Sức bật cho hợp tác thương mại đầu tư trong bối cảnh bình thường mới

EVFTA – Sức bật cho hợp tác thương mại đầu tư trong bối cảnh bình thường mới

(LĐTĐ) Trong bối cảnh kinh tế, giao thương toàn cầu vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn và các diễn biến phức tạp, khó lường của dịch Covid-19, kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và châu Âu (EU) đã chứng kiến sự tăng trưởng khả quan, ngay cả so với thời kỳ trước đại dịch. Kết quả ấn tượng này được nhận định có sự hỗ trợ đáng kể từ việc thực thi Hiệp định Thương mại tự do EVFTA.
Chợ truyền thống ở thành phố Hồ Chí Minh vắng khách sau dịch

Chợ truyền thống ở thành phố Hồ Chí Minh vắng khách sau dịch

(LĐTĐ) Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 34/234 chợ truyền thống hoạt động trở lại, tuy nhiên, sức mua tại các chợ khá yếu, chợ tự phát buôn bán tràn lan khiến nhiều tiểu thương lao đao.
Thương mại điện tử - giải pháp cứu nguy cho hàng hóa xuất khẩu

Thương mại điện tử - giải pháp cứu nguy cho hàng hóa xuất khẩu

Trong thời gian dịch vừa qua, mặc dù các hoạt động sản xuất cũng như chuỗi cung ứng bị đứt gãy nhưng thương mại điện tử vẫn phát triển.
Tỉnh táo kẻo “tiền mất, tật mang”

Tỉnh táo kẻo “tiền mất, tật mang”

(LĐTĐ) Đánh vào tâm lý mong muốn làm giàu, các “diễn giả” tìm mọi cách truyền thông điệp “muốn làm giàu chỉ cần có quyết tâm, nỗ lực” và đặc biệt là kèm theo tư duy “nghĩ lớn - làm lớn”, và cách thể hiện quyết tâm, nỗ lực ấy là không ngại ngần chi cả đống tiền với mong muốn thêm kiến thức.
Giá xăng tăng sát mốc 2.300 đồng/lít trong chiều ngày 11/10

Giá xăng tăng sát mốc 2.300 đồng/lít trong chiều ngày 11/10

(LĐTĐ) Liên Bộ Tài chính - Công Thương vừa phát đi thông báo cho biết, trước xu hướng tăng cao của giá xăng dầu thế giới, trong kỳ điều chỉnh giá chiều ngày 11/10, các mặt hàng xăng dầu đồng loạt được điều chỉnh tăng mạnh từ 510 – 980 đồng/lít tùy từng loại. Trong đó, với sự điều chỉnh mới nhất này, xăng RON 95 có mức giá mới là 22.879 đồng/lít; xăng E5 RON 92 có giá 21.683 đồng/lít.
Những con số tăng trưởng thần tốc của VinShop

Những con số tăng trưởng thần tốc của VinShop

(LĐTĐ) Tròn 1 năm ra mắt thị trường, VinShop ghi nhận tăng trưởng 370%, phân phối hơn 2.000 mặt hàng tới hơn 8 vạn cửa hàng tạp hóa. Sở hữu nền tảng công nghệ và các giải pháp tài chính ưu việt, VinShop đang vươn lên mạnh mẽ trở thành một trong những nhà phân phối hàng tiêu dùng lớn nhất Việt Nam.
Vì sao hàng Việt "lép vế" đối thủ ngoại trên sàn thương mại điện tử?

Vì sao hàng Việt "lép vế" đối thủ ngoại trên sàn thương mại điện tử?

Đơn vị nghiên cứu iPrice vừa công bố kết quả khảo sát thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam mặc dù đã tăng trưởng, nhưng doanh nghiệp Việt vẫn chưa tận dụng kênh phân phối này để tiêu thụ, quảng bá sản phẩm. Điều này khiến hàng Việt đang lâm vào cảnh chịu lép về trước hàng ngoại nhập trên sàn TMĐT.
Thời trang đồng loạt giảm giá nhưng vẫn ít khách mua

Thời trang đồng loạt giảm giá nhưng vẫn ít khách mua

Để kích cầu tiêu dùng, hiện nhiều hãng thời trang đồng loạt giảm giá bán sản phẩm, nhưng sức mua của người tiêu dùng không tăng như mong muốn.
Xem thêm
Phiên bản di động