Quyết liệt phòng, chống gian lận về bảo hiểm

Nhiều chiêu trò trục lợi Quỹ BHXH, BHYT, BHTN

BHXH Việt Nam cho biết, thời gian qua, nhằm hạn chế các hành vi gian lận, trục lợi Quỹ BHXH, BHTN, BHYT, BHXH Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn BHXH các tỉnh, thành phố chủ động, quyết liệt triển khai các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT. Qua đó, nhiều hành vi vi phạm đã được phát hiện và xử lý kịp thời; nhiều nội dung vướng mắc đã được BHXH Việt Nam giải quyết hoặc tổng hợp, báo cáo, đề xuất các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

BHXH Việt Nam và Bộ Công an kiểm tra liên ngành việc chấp hành pháp luật đóng BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.

Cụ thể, qua thanh tra, kiểm tra, cơ quan BHXH phát hiện một số hành vi lạm dụng, trục lợi Quỹ ốm đau, thai sản, như: Người lao động (NLĐ) trục lợi thông qua việc sử dụng Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH giả hoặc được các cơ sở khám chữa bệnh cấp không đúng quy định để thanh toán chế độ BHXH. Qua đó, cơ sở khám chữa bệnh cũng trục lợi quỹ BHYT bằng việc quyết toán công khám, tiền thuốc, dịch vụ kỹ thuật... từ thẻ BHYT của người mua Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Điển hình như vụ việc tại các Phòng khám đa khoa tư nhân ở Đồng Nai (đã khởi tố); Trạm Y tế phường Đồng Văn, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (Công an tỉnh Hà Nam đang xác minh)...

Ngoài ra, nhằm trục lợi Quỹ BHXH, người sử dụng lao động đề nghị giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe đối với NLĐ đang trong thời gian đi làm hưởng lương, nghỉ phép, nghỉ không lương, nghỉ việc riêng, điều trị tai nạn lao động… Hoặc, người sử dụng lao động và NLĐ thỏa thuận với nhau chỉ đóng 6 tháng BHXH hoặc tăng mức đóng BHXH cao bất thường trong thời gian 6 tháng trước khi sinh con để hưởng trợ cấp thai sản...

Bên cạnh đó còn có tình trạng nhân viên cơ sở y tế sử dụng thẻ BHYT của người nhà hoặc lấy mã thẻ của người bệnh BHYT đã đến khám trước đó để lập hồ sơ chứng từ đề nghị thanh toán chi phí; móc nối với đối tượng “cò” lập hồ sơ bệnh án khống cho người tham gia bảo hiểm nhân thọ để vừa trục lợi bảo hiểm nhân thọ, vừa trục lợi BHYT (như vụ việc xảy ra tại Bệnh viện đa khoa Thái An, Bệnh viện Trường Đại học y khoa Vinh, Nghệ An).

Ngoài ra còn một số hình thức lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT khác như: Cơ sở khám chữa bệnh thống kê, thanh toán dịch vụ kỹ thuật không đúng quy định; thống kê đề nghị thanh toán nhiều hơn số lượng thuốc thực tế sử dụng; sử dụng thuốc không phù hợp với chẩn đoán bệnh; tổ chức thu gom người có thẻ BHYT để cung ứng dịch vụ y tế không cần thiết, gây lãng phí quỹ BHYT… Về phía người bệnh, có tình trạng người bệnh mượn thẻ BHYT của người khác để đi khám chữa bệnh, hoặc sử dụng thẻ BHYT đi khám chữa bệnh nhiều lần để lấy thuốc sử dụng không vì mục đích điều trị cho bản thân…

Đáng chú ý là tình trạng trục lợi hưởng BHXH một lần dưới hình thức ủy quyền. Qua kiểm tra cho thấy, lợi dụng nhu cầu cấp thiết của NLĐ muốn nhận tiền BHXH một lần sớm để trang trải khó khăn trước mắt, mặt khác, quy định hiện hành về thủ tục hồ sơ hưởng BHXH một lần rất đơn giản nên một số đối tượng đã tổ chức thu gom sổ BHXH của NLĐ thông qua hình thức cầm cố, ủy quyền (NLĐ sở hữu sổ BHXH lập văn bản ủy quyền cho người khác làm thủ tục hưởng BHXH một lần). Đây là hành vi mua, bán sổ BHXH, không chỉ gây thiệt thòi lớn cho NLĐ khi chỉ nhận được 1/3 đến 1/2 giá trị thực của cuốn sổ BHXH mà về lâu dài còn tạo sức ép lên hệ thống an sinh xã hội.

Cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt

BHXH Việt Nam cho biết, trước thực trạng trên, nhằm đẩy mạnh việc phòng, chống, ngăn chặn lạm dụng, trục lợi Quỹ BHXH, BHTN, BHYT, BHXH Việt Nam thường xuyên, chủ động nắm bắt tình hình và có các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn BHXH địa phương tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành, đặc biệt là cơ quan điều tra để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, khi phát hiện các hành vi nói trên, ngành BHXH Việt Nam mới chỉ dừng lại ở hướng xử lý là thu hồi hoặc kiến nghị các cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết. Các giải pháp ngành triển khai mới chỉ mang tính tình thế, chưa thực sự có công cụ đủ mạnh để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn và răn đe các tổ chức, cá nhân có hành vi lạm dụng, trục lợi.

Để góp phần giải quyết tình trạng này, BHXH Việt Nam cho rằng, bên cạnh sự nỗ lực của ngành BHXH, rất cần có sự quan tâm chỉ đạo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc phòng, chống, ngăn chặn lạm dụng, trục lợi Quỹ BHXH, BHTN, BHYT. Theo đó, BHXH Việt Nam đề nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội tiếp tục quan tâm, tăng cường công tác thanh tra đối với các đơn vị chậm đóng BHXH, BHTN, BHYT…; phối hợp với cơ quan BHXH đẩy mạnh rà soát, chia sẻ dữ liệu nhằm ngăn chặn tình trạng NLĐ hưởng BHTN không đúng quy định và thu hồi số tiền hưởng về quỹ BHTN…

Với Bộ Y tế, cần tăng cường chỉ đạo trong công tác phối hợp thanh tra, kiểm tra việc tổ chức thực hiện công tác khám chữa bệnh BHYT và thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT; xử lý kịp thời các hành vi vi phạm do gian lận BHYT của cơ sở khám chữa bệnh và người bệnh…

Với UBND các tỉnh, thành phố, chỉ đạo các cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn trong việc chấp hành pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT; nắm bắt tình hình “sức khỏe” của doanh nghiệp để có cảnh báo kịp thời. Đồng thời, chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan tích cực vào cuộc, phối hợp chặt chẽ với cơ quan BHXH tỉnh đẩy mạnh: Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT; thanh tra, kiểm tra các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn, trong đó chú trọng thanh tra, kiểm tra những đơn vị có dấu hiệu vi phạm trong việc thu đóng, giải quyết hưởng các chế độ BHXH, BHTN; nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác thanh tra, kiểm tra liên ngành; theo dõi, phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về thực hiện BHXH, BHTN, BHYT để đảm bảo kịp thời quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia.

Bảo Duy