Quốc hội thông qua Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù

Báo cáo trước Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho biết, ngày 27/10/2025, Quốc hội đã thảo luận tại Hội trường về việc tiếp thu, chỉnh lý 4 dự thảo Luật về tương trợ tư pháp. Ngay sau phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan chủ trì soạn thảo (Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân tối cao) và các cơ quan hữu quan nghiên cứu, tiếp thu và chỉnh lý 4 dự thảo Luật theo ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và các cơ quan có liên quan.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù. (Ảnh: QH)

4 dự thảo Luật sau khi được tiếp thu, chỉnh lý đã được gửi lấy ý kiến và đạt sự thống nhất cao của các cơ quan trình là Chính phủ và Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Nhìn chung, 4 dự thảo Luật sau khi được tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện đã bám sát mục tiêu, quan điểm đề ra khi xây dựng các dự án luật, kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về tăng cường hợp tác quốc tế về pháp luật và hội nhập quốc tế trong tình hình mới, hoàn thiện pháp luật về tương trợ tư pháp nói chung và pháp luật trong từng lĩnh vực dẫn độ, chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, tương trợ tư pháp về hình sự và tương trợ tư pháp về dân sự nói riêng; khắc phục những bất cập, hạn chế trong quá trình thực hiện Luật Tương trợ tư pháp năm 2007.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng chỉ đạo các cơ quan rà soát, chỉnh lý, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất giữa 4 dự thảo Luật về những nội dung có tính chất chung, hoàn thiện về văn phong, kỹ thuật lập pháp; rà soát với quy định của các luật có liên quan về thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, thủ tục tố tụng, tổ chức bộ máy cơ quan tư pháp để hoàn thiện các dự thảo luật, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết, các báo cáo đầy đủ của Ủy ban Thường vụ Quốc hội gửi các vị đại biểu Quốc hội đã giải trình, tiếp thu cụ thể các nội dung theo ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội đối với từng dự thảo Luật, trong đó, đối với Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù gồm 9 nội dung. Sau khi tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù gồm 4 chương, 48 điều.

Báo cáo nội dung giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với 2 vấn đề lớn của dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, về phiên họp phúc thẩm xem xét quyết định tiếp nhận hoặc quyết định từ chối tiếp nhận bị kháng cáo, kháng nghị; phiên họp phúc thẩm xem xét quyết định chuyển giao hoặc quyết định từ chối chuyển giao bị kháng cáo, kháng nghị (Điều 24, Điều 41).

Có ý kiến đề nghị bổ sung quy định về việc thông báo kháng cáo, kháng nghị để bảo đảm quyền được biết và quyền giám sát của các bên có liên quan. Có ý kiến đề nghị nghiên cứu, quy định trình tự tại phiên họp phúc thẩm cụ thể hơn.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã bổ sung quy định về trách nhiệm, thời hạn mà Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân phải gửi thông báo về việc kháng cáo, kháng nghị như thể hiện tại khoản 1 Điều 24, khoản 1 Điều 41 của dự thảo Luật. Đồng thời, xin chỉnh lý quy định về trình tự phiên họp phúc thẩm xem xét quyết định tiếp nhận hoặc quyết định từ chối tiếp nhận bị kháng cáo, kháng 4 nghị, trình tự phiên họp phúc thẩm xem xét quyết định chuyển giao hoặc quyết định từ chối chuyển giao bị kháng cáo, kháng nghị cụ thể hơn như thể hiện tại điểm b, điểm c khoản 3 Điều 24, điểm b, điểm c khoản 3 Điều 41, bảo đảm thống nhất với trình tự quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) và dự thảo Luật Dẫn độ.

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: QH)

Về chuyển đổi hình phạt tù (Điều 25), có ý kiến đề nghị cân nhắc quy định tại khoản 5 Điều 25 của dự thảo Luật vì việc giao quy định chi tiết Điều này chưa phù hợp và không cần thiết.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo như sau: Chuyển đổi hình phạt tù là vấn đề phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền của người đang chấp hành án phạt tù, trong khi chính sách hình sự của Việt Nam với các nước có nhiều điểm khác biệt.

Do đó, để bảo đảm quy định của dự thảo Luật khả thi, ổn định, thuận lợi khi áp dụng, phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, khoản 5 Điều 25 giaо “Bộ trưởng Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao quy định chi tiết Điều này” để quy định cụ thể về các nội dung có liên quan như: Việc chuyển đổi hình phạt tù trong trường hợp hình phạt tù mà nước chuyển giao đã áp dụng với người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn trên 30 năm đối với nhiều tội, trên 20 năm đối với một tội; việc chuyển đổi hình phạt tù trong thời gian đã chấp hành được một phần bản án, quyết định của tòa án nước chuyển giao...

Trong quá trình triển khai thi hành Luật, nếu phát sinh vướng mắc, bất cập thì Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao căn cứ vào Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân để ban hành nghị quyết hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử.

Về Điều khoản chuyển tiếp: Các yêu cầu chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù mà Bộ Công an tiếp nhận trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì tiếp tục được xem xét, giải quyết theo quy định của Luật Tương trợ tư pháp số 8/2007/QH12 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 81/2025/QH15 và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật.