Nỗ lực chống rác thải nhựa, vì một Thủ đô phát triển bền vững

Những mô hình Chống rác thải nhựa độc đáo

Mô hình “Đổi phế liệu giữ màu xanh, gây quỹ từ thiện”, “Tái chế rác thải nhựa”, “Tổ ngành hàng nói không với túi ni lon”, “Chi hội phụ nữ sử dụng làn khi đi chợ”,... là những cái tên quen thuộc trong các cấp hội phụ nữ toàn Thành phố suốt những năm qua.

Mô hình “Đổi phế liệu giữ màu xanh, gây quỹ từ thiện” có lẽ là một trong những “điểm nhấn” được phụ nữ Thủ đô ủng hộ mạnh mẽ nhất bởi tính nhân văn của nó. Từ năm 2018 đến nay, mô hình được các cấp hội phụ nữ hưởng ứng, thực hiện tại đơn vị với nhiều tên gọi khác nhau như “Điểm nhân ái”, “Nhà thu gom rác thải nhựa”, “Đổi phế liệu giữ màu xanh”,... Hoạt động chính là thu gom phế liệu, phân loại để bán lấy tiền gây quỹ hỗ trợ phụ nữ, trẻ em nghèo.

Những chiếc làn tái chế góp phần chống rác thải nhựa được hội viên phụ nữ thực hiện

Mô hình không chỉ góp phần làm xanh - sạch - đẹp môi trường mà còn tạo được nguồn vốn hỗ trợ các hội viên có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương, giúp phụ nữ nghèo vơi bớt khó khăn, từng bước vươn lên trong cuộc sống. Đến nay mô hình đã được triển khai rộng khắp tại 579 xã, phường, thị trấn, hình thành thói quen, nâng cao ý thức của cán bộ, hội viên, phụ nữ và người dân không vứt phế liệu, vỏ chai lọ nhựa ra môi trường, giữ gìn vệ sinh chung, đảm bảo cảnh quan, môi trường ngõ, xóm xanh - sạch - đẹp.

Được chính thức phát động trong các cấp Hội phụ nữ thành phố Hà Nội từ năm 2018, mô hình “Tái chế rác thải nhựa” được các cấp hội hưởng ứng, triển khai dưới nhiều hình thức. Bên cạnh việc hướng dẫn phân loại rác làm cơ sở cho việc tái chế, các cấp Hội còn tổ chức các lớp dạy cách tái chế rác thải nhựa thành các sản phẩm hữu dụng cho cuộc sống hàng ngày, các Hội thi trưng bày sản phẩm tái chế,... qua đó, nâng cao ý thức chống rác thải nhựa của hội viên, phụ nữ và tạo thói quen tốt trong việc phân loại, tái chế rác thải nhựa nhằm chung tay góp phần bảo vệ môi trường.

Tiếp theo, mô hình “Tổ ngành hàng nói không với túi ni lon” tuy mới được triển khai từ năm 2020, nhưng cũng gây được ấn tượng mạnh mẽ trong phong trào bảo vệ môi trường ở Thủ đô. Được Hội LHPN Hà Nội chỉ đạo triển khai thí điểm tại Chi hội phụ nữ Số 3 - Chợ Ngọc Hà, quận Ba Đình với sự tham gia của 16 hộ kinh doanh. Phụ nữ tổ ngành hàng khô tại chợ Ngọc Hà đã thực hiện việc bao gói hàng hóa bằng túi giấy, túi thân thiện với môi trường và tích cực vận động những người nội trợ hạn chế dùng túi nilon khi đi chợ.

Vẻ đẹp "không lời" của sản phẩm bảo vệ môi trường

Mô hình “Chi hội phụ nữ sử dụng làn khi đi chợ” cũng được bắt đầu từ năm 2020 không những góp phần tích cực vào công cuộc bảo vệ môi trường mà còn tạo nên một nét đẹp văn hóa của người phụ nữ Hà Nội. Năm 2020, mô hình được triển khai thí điểm tại chi hội phụ nữ số 2 của phường Xuân La, quận Tây Hồ theo chỉ đạo của Hội LHPN Hà Nội với sự tham gia của 150 cán bộ, hội viên phụ nữ. Hội viên chi hội tận dụng dây buộc hàng tái chế để đan làn và sử dụng làn khi đi chợ. 95% cán bộ, hội viên chi hội phụ nữ số 2 phường Xuân La đã sử dụng làn đan bằng dây buộc hàng đi chợ hàng ngày. Đến nay, mô hình tiếp tục được 100% các chi hội triển khai thực hiện.

Mô hình “Biến điểm chân rác thành vườn hoa phụ nữ tự quản” có lẽ “ra đời” sớm nhất. Mô hình được Hội LHPN Hà Nội chỉ đạo điểm triển khai từ năm 2016 tại phường Thượng Đình, quận Thanh Xuân; được nhân rộng tại nhiều địa bàn, đến năm 2021 được phát triển gắn với cuộc thi “Đoạn đường/tuyến phố bích họa, nở hoa do phụ nữ tự quản”. Mô hình hiện nay đã được 100% các cơ sở Hội hưởng ứng và triển khai được cấp ủy, chính quyền, cộng đồng ghi nhận và đánh giá cao.

Từ đầu năm 2018 đến nay, mô hình “Phụ nữ tham gia xây dựng điểm sinh hoạt cộng đồng xanh - sạch - đẹp và thân thiện với môi trường” được cán bộ, hội viên phụ nữ các huyện triển khai hiệu quả gắn với cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh trong đó phụ nữ làm nòng cốt vận động cộng đồng tham gia làm đẹp cảnh quan, giữ gìn vệ sinh môi trường, trồng cây xanh, hoa, tủ sách, trang bị dụng cụ thể thao (trong đó có nhiều thiết bị từ vật liệu tái chế), … phục vụ cho sinh hoạt cộng đồng tại khu dân cư.

Ống hút rau củ là một trong những "phát minh xanh"

Mô hình “Sạch đồng ruộng” được Hội LHPN Hà Nội chỉ đạo Hội LHPN các quận, huyện triển khai nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, hội viên phụ nữ trong việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách, không vứt vỏ chai, vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng… giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, bảo vệ môi trường. Đến nay, mô hình đã được triển khai rộng khắp trên địa bàn của 18 huyện ngoại thành.

Vì một Thủ đô văn minh

Theo khuyến cáo của Liên hợp quốc, mỗi năm lượng rác nhựa thải ra đủ để phủ kín 4 lần diện tích bề mặt Trái đất. Mỗi phút có 1.000 túi nhựa được tiêu thụ, nhưng chỉ có 27% trong số chúng được xử lý và tái chế. Phải mất hàng trăm năm, thậm chí hàng ngàn năm, các chất thải từ nhựa và ni lông mới bị phân hủy. Ở Thủ đô Hà Nội, ni lon và các sản phẩm bằng nhựa đã trở thành những vật dụng khó có thể thiếu trong cuộc sống thường ngày, gắn với thói quen cố hữu của không ít người dân. Hàng triệu túi nilon và hơn hàng chục tấn rác nhựa thải ra hàng ngày để lại gánh nặng đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Chia sẻ về phong trào "Chống rác thải nhựa" tại quận Tây Hồ, bà Bùi Thị Ngọc Thúy, Chủ tịch Hội LHPN quận Tây Hồ cho biết: Phụ nữ có mối liên hệ mật thiết với môi trường tự nhiên không chỉ trong quá trình lao động, sản xuất và đời sống sinh hoạt hàng ngày mà còn là đối tượng nhạy cảm chịu ảnh hưởng nặng nề, nhất là về sức khỏe từ ô nhiễm môi trường.

Xuất phát từ nhận thức về vai trò, trách nhiệm của người phụ nữ và tổ chức Hội phụ nữ trong việc chủ động tham gia giải quyết những vấn đề về môi trường, bám sát sự chỉ đạo của Hội LHPN thành phố và sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền đại phương, thời gian qua, các cấp Hội phụ nữ quận Tây Hồ đã tổ chức có hiệu quả các hoạt động bảo vệ môi trường thu hút được sự tham gia của đông đảo hội viên, phụ nữ.

Hội thi "Tái chế rác thải nhựa" là một hoạt động vô cùng ý nghĩa nhằm giảm tải chất khó phân hủy ra môi trường sống.

Nhiều mô hình, cách làm hiệu quả đã được triển khai từ cơ sở như: sử dụng làn khi đi chợ, hạn chế sử dụng túi nilon vì môi trường”, “Đổi phế liệu, giữ màu xanh”, “Biến chân rác thành vườn hoa, đường hoa”, “Đường hoa kiểu mẫu”, “Chi hội phụ nữ 3 xanh” ; Mô hình 3T “Tái chế - Thân thiện - Tiết kiệm”… đã góp phần xây dựng nếp sống văn minh, bảo vệ môi trường từ địa bàn dân cư.

Là huyện miền núi, phụ nữ dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, song huyện Ba Vì vẫn luôn sẵn sàng cùng vào cuộc để thực hiện phong trào “Chống rác thải nhựa”, Chủ tịch Hội LHPN huyện Ba Vì Đỗ Thị Thúy Hằng cho biết: Nếu trước đây, mỗi tháng Hội phải mua hàng trăm lốc nước đóng chia bằng nhựa, giờ cần vài chục chai thủy tinh để đựng nước; đồng thời trước cuộc họp, chị em chắt nước từ bình nước khoảng 20 lít vào các bình thủy tinh rồi rót ra ly; đồng thời pha thêm vài bình trà lớn để đại biểu nào có nhu cầu thì tự phục vụ.

Đối với những xã, thị trấn kinh phí hoạt động cho phong trào Hội còn khó khăn, hạn chế, các đơn vị sử dụng một bình to chứa nước tinh khiết rồi rót nước vào các cốc thủy tinh để sử dụng. Để triển khai đồng loạt, Hội Phụ nữ đã trao tặng hàng nghìn bình nước thủy tinh thay thế sản phẩm nhựa dùng 1 lần cho các cơ sở Hội và hội viên phụ nữ.

Nhiều mô hình, cách làm hay tại địa phương đã được xây dựng và nhân rộng

Tại Lễ Tổng kết 5 năm thực hiện phong trào “Chống rác thải nhựa” trong các cấp Hội Phụ nữ thành phố Hà Nội, bà Lê Kim Anh - Thành uỷ viên, Chủ tịch Hội LHPN Hà Nội cho biết, xuất phát từ yêu cầu cấp bách của việc giảm thiểu chất thải từ nhựa, ngày 25/4/2019 Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản chỉ đạo các cấp, các ngành và kêu gọi cả nước chung tay hành động giải quyết vấn đề rác thải nhựa. Đoàn Chủ tịch Trung ương Hội LHPN Việt Nam đã có Hướng dẫn số 26/HD-ĐCT-TG, ngày 30/10/2018 về việc thực hiện phong trào Chống rác thải nhựa.

Là một tổ chức chính trị - xã hội của Thành phố, có lực lượng hội viên đông đảo tham gia trong tất cả các lĩnh vực từ sản xuất đến tiêu dùng sản phẩm, 5 năm qua, Hội LHPN Hà Nội đã phát động và thực hiện có hiệu quả phong trào “Chống rác thải nhựa” trong các cấp Hội phụ nữ Thủ đô. Từ mỗi cơ sở Hội đã có nhiều hoạt động thiết thực, nhiều công trình phần việc thực hiện phong trào “Chống rác thải nhựa” gắn với Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”; Cuộc vận động “Phụ nữ Thủ đô ứng xử đẹp”,… Nhiều mô hình, cách làm hay tại địa phương đã được xây dựng và nhân rộng.

Từ các mô hình đã xuất hiện ngày càng nhiều các điển hình tập thể và cá nhân phụ nữ tiêu biểu trong phong trào “Chống rác thải nhựa”. Các hoạt động của Hội đã góp phần thiết thực hạn chế mức độ gia tăng ô nhiễm từ sản phẩm nhựa dùng 1 lần, có tác động trực tiếp đến nhận thức và hành động của hội viên phụ nữ và gia đình trong việc tham gia bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.

Bảo Thoa