Năm 2026 sẽ dành khoảng 95 nghìn tỷ đồng ngân sách cho khoa học - công nghệ

Sáng ngày 15/11, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, chủ trì Phiên họp lần thứ 5 của Ban Chỉ đạo.

Phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo có nhiều chuyển biến tích cực

Theo các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, thời gian qua, để triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, thúc đẩy KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành cơ bản được triển khai quyết liệt, toàn diện, thể hiện quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động kịp thời từ Trung ương đến cơ sở với tinh thần "thống nhất - thông suốt - đồng bộ - toàn diện - hiệu quả", thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương…

Về ngân sách, đã bổ sung ngân sách cho phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong năm 2025 khoảng 25 nghìn tỷ đồng; đã trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2026, trong đó có lĩnh vực KHCN. Thủ tướng cho biết, dự kiến sẽ dành khoảng 95 nghìn tỷ đồng ngân sách cho lĩnh vực này năm 2026.

KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tiếp tục được triển khai mạnh mẽ, đạt nhiều kết quả quan trọng, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội, làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu kết luận phiên họp thứ 5 Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo có nhiều chuyển biến tích cực. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 11 nhóm công nghệ chiến lược, 35 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược trong đó có 6 sản phẩm công nghệ chiến lược triển khai ngay trong năm 2025; Cổng sáng kiến và sàn giao dịch KHCN quốc gia được đưa vào vận hành; Việt Nam duy trì vị trí 44/139 quốc gia về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2025.

Hạ tầng số được tập trung đầu tư và phát triển. Việt Nam đạt Top 13 thế giới về tốc độ Internet; tỷ lệ dân số được phủ sóng 5G đã đạt 39,5%; hoàn thành hệ thống cáp quang trên đất liền kết nối từ Việt Nam đến Singapore dài 3.900 km; đang triển khai nhiều dự án trung tâm dữ liệu AI (như: VinAI, FPT, Viettel, VNPT, CMC…) và nghiên cứu xây dựng dự án Siêu Trung tâm dữ liệu tại TPHCM.

Ngành công nghiệp công nghệ số tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột. Theo báo cáo của Bộ KHCN, trong 10 tháng năm 2025, doanh thu ngành công nghiệp công nghệ số (ICT) đạt hơn 4 triệu tỷ đồng, tăng 52,4% so với cùng kỳ; xuất khẩu các sản phẩm số đạt 142 tỷ USD, tăng 27%.

Công tác quản lý thuế, hóa đơn điện tử, chi trả không dùng tiền mặt đạt được nhiều kết quả tích cực. Toàn quốc đã có hơn 315 nghìn doanh nghiệp, hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền với 3,58 tỷ hóa đơn điện tử; thu thuế từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử đạt 152 nghìn tỷ đồng, tăng 64% so với cùng kỳ; 32,9 nghìn tỷ đồng được chi trả cho các đối tượng chính sách và 177 tỷ đồng ủng hộ, cứu trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi bão, lũ qua VNeID.

Phát triển Chính phủ số được đẩy mạnh, Đề án 06 mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân, doanh nghiệp, tăng cường quản lý xã hội và phục vụ phát triển KTXH. Xã hội số, công dân số được quan tâm. Nhiều tiện ích phục vụ phát triển kinh tế, xã hội được triển khai hiệu quả, rộng khắp.

Nổi bật là hơn 132,4 triệu hồ sơ ngân hàng và 1,4 triệu hồ sơ khách hàng đã được xác thực bằng căn cước gắn chip, 66,7% bệnh viện toàn quốc, 74% bệnh viện công tuyến tỉnh triển khai bệnh án điện tử; triển khai quy trình, thủ tục đổi 5,2 triệu thẻ đảng viên gắn chip; cung cấp 50 tiện ích trên VNeID với 1,5 triệu lượt truy cập/ngày; tổ chức lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng trên VNeID với 5,4 triệu ý kiến; triển khai giải pháp Cổng ký số tập trung trên nền tảng VNeID; nền tảng "Bình dân học vụ số" đã đào tạo cho 203 nghìn học viên, giảm 80% chi phí đào tạo).

TTHC tiếp tục được rà soát, cải cách mạnh mẽ. Từ đầu năm 2025 đến nay, đã phân cấp, phân quyền từ Trung ương xuống cho địa phương 741 TTHC; cắt giảm, đơn giản hóa 1.007 TTHC và cắt giảm 222 điều kiện kinh doanh. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các bộ, ngành, theo đó sẽ cắt giảm, đơn giản hóa 3.071 TTHC và 2.269 điều kiện kinh doanh…

Đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa TTHC

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, bên cạnh những kết quả đạt được, hạ tầng số phát triển chưa tương xứng với tiềm năng và tốc độ tăng trưởng kinh tế; vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận internet ổn định; nhiều hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu còn chưa ổn định, thiếu tính kết nối, chia sẻ, tích hợp dữ liệu.

Toàn cảnh phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Việc phân bổ, giải ngân kinh phí tuy đã có tiến triển nhưng chưa đồng bộ giữa các cấp, các ngành. Nhân lực cấp cơ sở còn thiếu và yếu; nhân lực chất lượng cao, nhất là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng vẫn còn thiếu hụt lớn; chính sách thu hút chuyên gia giỏi trong và ngoài nước còn chưa đáp ứng nhu cầu.

Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các nhiệm vụ chung của Ban Chỉ đạo còn hạn chế. Ở một số nơi, việc chia sẻ dữ liệu, kết nối hệ thống còn cục bộ.

Theo Thủ tướng, nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế là quyết tâm chính trị ở một số nơi chưa đủ mạnh, vẫn còn tâm lý e dè, sợ sai, sợ trách nhiệm khi xử lý các vấn đề mới, chưa dám làm, dám chịu trách nhiệm. Nhiều thể chế, cơ chế chính sách chậm được sửa đổi, cập nhật, chưa theo kịp yêu cầu của thực tiễn và tốc độ phát triển của công nghệ.

Công tác tổ chức thực hiện còn lúng túng, thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan; việc phân công nhiệm vụ chưa rõ ràng, thiếu cụ thể, chưa đảm bảo nguyên tắc "6 rõ". Kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm, chưa xây dựng công cụ KPI để theo dõi, giám sát, đánh giá việc thực hiện các nhiệm vụ, chỉ tiêu, mục tiêu được giao…

Thủ tướng nêu rõ, nhìn thẳng vào những hạn chế này, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục hành động với tinh thần "nói thật, làm thật, hiệu quả thật" trong tổ chức thực hiện.

Phương châm là tư tưởng phải thông, quyết tâm chính trị phải rất cao, quyết liệt trong hành động, làm việc nào ra việc đó, làm việc nào dứt việc đó, phân công "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm; người dân là trung tâm, chủ thể, phải tham gia thực hiện và được thụ hưởng thành quả; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là nền tảng, hiệu quả là động lực, là thước đo; cán bộ không lo làm, không dám làm thì phải thay.

Cùng với đó, tinh thần là không cầu toàn, không nóng vội, không bỏ lỡ cơ hội; bảo đảm "3 không" và "2 có" là: "Có lợi cho Nhà nước, có lợi cho doanh nghiệp, có lợi cho nhân dân trên tinh thần hài hòa lợi ích, rủi ro chia sẻ; không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng và không để thất thoát tài sản của Nhà nước, nhân dân".

Đồng thời, Thủ tướng nêu rõ các mục tiêu chủ yếu đến hết năm 2025, là tiền đề chuẩn bị cho năm 2026: Hoàn thành dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn và các nhiệm vụ phải hoàn thành trong năm 2025, đặc biệt đối với việc triển khai các cơ sở dữ liệu; thực hiện giải quyết TTHC toàn trình trên môi trường số, phải đạt 80% trong năm 2025….

Thủ tướng cũng chỉ đạo các nhóm nhiệm vụ trọng tâm, cụ thể thời gian tới. Theo đó, yêu cầu quyết liệt trong công tác chỉ đạo, điều hành, chịu trách nhiệm đến cùng, Thủ tướng yêu cầu các đồng chí Bộ trưởng, Trưởng ngành, Bí thư, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố cần phát huy vai trò nêu gương của người đứng đầu; trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc hoàn thành các nhiệm vụ được giao trong năm 2025; có văn bản cam kết tiến độ và chịu trách nhiệm trước Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo của Chính phủ.

Cùng với đó, đẩy mạnh rà soát, xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách; trình Chính phủ ban hành ngay các Nghị định hướng dẫn, bảo đảm phù hợp với thời điểm có hiệu lực của các luật; đồng thời tiếp tục rà soát, kiến nghị sửa đổi bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức triển khai thực hiện.

Thủ tướng yêu cầu khẩn trương xây dựng và ban hành chiến lược chuyển đổi số và chiến lược dữ liệu (các Bộ, cơ quan: Nông nghiệp và Môi trường, Y tế, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thanh tra Chính phủ sớm ban hành trước ngày 25/11/2025). Thí điểm đánh giá, xếp hạng chất lượng cơ sở dữ liệu trong năm 2025 và triển khai chính thức từ 2026.

Để đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, các bộ, ngành, khẩn trương rà soát, sửa đổi và thống nhất quy trình tái cấu trúc dịch vụ công trực tuyến để cắt giảm thành phần hồ sơ, tránh gây phiền hà cho người dân khi đã toàn trình về dữ liệu.

Về nhiệm vụ về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Thủ tướng giao Bộ KHCN trình Thủ tướng Chính phủ Chương trình quốc gia phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay trong năm 2025; chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan rà soát, xây dựng bộ chỉ số theo dõi, giám sát việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao; khẩn trương trình cấp có thẩm quyền ban hành Đề án hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp công nghệ số vươn ra toàn cầu, Đề án Đầu tư năng lực cho các tổ chức nghiên cứu phát triển công lập; đôn đốc các nhà mạng phủ sóng 5G trên phạm vi toàn quốc; phối hợp với các bộ, ngành tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc liên quan đến dự án Starlink để có thể triển khai trong năm 2026 (phấn đấu đạt 500.000 thuê bao).

Bộ Công an nghiên cứu, xây dựng các tiện ích hỗ trợ bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp trên VNeID; đẩy nhanh tiến độ, đưa vào khai thác, sử dụng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 01, mở rộng quy mô và hạ tầng tính toán của Trung tâm, nghiên cứu, đề xuất xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 02; xây dựng Nghị quyết của Chính phủ về công dân số, xã hội số, Chính phủ số, hoàn thành trước ngày 15/12.

Bộ Nội vụ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương trong các nhiệm vụ số hóa khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Bộ Xây dựng khẩn trương thành lập đoàn công tác hỗ trợ 6 thành phố trực thuộc Trung ương trong triển khai xây dựng Đề án Đô thị thông minh, hoàn thành trong tháng 12/2025, triển khai thực hiện trong năm 2026; phối hợp với một số địa phương xây dựng và triển khai mô hình "Cửa khẩu thông minh", bảo đảm liên thông, chia sẻ dữ liệu, quản lý tập trung, xử lý nhanh, minh bạch, an toàn và thuận lợi cho người, phương tiện, hàng hóa qua lại biên giới, nhằm phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại…