“Mùa sứa”, món quà từ biển

Nhắc đến sứa, có lẽ nhiều người sẽ nghĩ ngay đến cái cảm giác ngứa rát khi chẳng may chạm phải chúng lúc tắm biển. Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài có vẻ “đỏng đảnh” ấy, sứa lại là nguyên liệu chính để tạo nên những món ăn dân dã, thanh mát, giải nhiệt tuyệt vời cho mùa hè miền biển.

Mùa sứa thường đến vào khoảng tháng 4, tháng 5 âm lịch, khi nước biển ấm dần lên. Từng đàn sứa trong veo, dập dềnh theo sóng, báo hiệu một mùa bội thu cho ngư dân. Khác với tôm, cua, ghẹ, việc đánh bắt và chế biến sứa đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm.

Sứa tươi sau khi bắt về phải được làm sạch, loại bỏ phần chân và dù, chỉ lấy phần thân mềm. Công đoạn quan trọng nhất là ngâm sứa với phèn chua hoặc các loại lá chát tự nhiên như lá ổi, vỏ sú vẹt... để sứa ra hết chất độc, săn lại và có độ giòn đặc trưng. Quá trình này mất khá nhiều thời gian, đòi hỏi sự kiên nhẫn của người chế biến.

Ảnh minh họa.

Thành quả của sự chờ đợi ấy chính là những miếng sứa trắng ngần, hơi ngả vàng hoặc xanh nhạt tùy loại, với độ giòn sần sật đầy hấp dẫn. Và món ăn phổ biến, được yêu thích nhất từ sứa trong những ngày hè chính là nộm sứa hoặc gỏi sứa.

Một đĩa nộm sứa ngon là sự hòa quyện tinh tế của nhiều hương vị và kết cấu. Miếng sứa giòn tan là “nhân vật chính”, được kết hợp cùng sợi xoài xanh bào sợi chua dịu, dưa chuột thái lát thanh mát, cà rốt thái chỉ giòn ngọt, thêm chút rau kinh giới, tía tô thơm nồng.

Đặc biệt không thể thiếu đậu phộng rang vàng, giã dập, rắc lên trên để tăng thêm độ bùi béo. Nước trộn nộm là linh hồn của món ăn, thường được pha từ nước mắm ngon, đường, chanh hoặc giấm, tỏi, ớt băm. Tùy theo bí quyết của mỗi nhà, mỗi vùng mà nước trộn có thể thêm chút vừng rang, lạc rang xay nhuyễn tạo nên hương vị đặc trưng riêng.

Khi thưởng thức nộm sứa, cái cảm giác đầu tiên là sự thanh mát lan tỏa, đánh tan cái oi nóng của ngày hè. Nhai miếng sứa, cảm nhận rõ độ giòn sần sật, quyện cùng vị chua, cay, mặn, ngọt hài hòa của nước trộn, vị tươi ngon của rau củ và mùi thơm bùi của lạc rang. Tất cả tạo nên một bản giao hưởng của hương vị, đánh thức mọi giác quan.

Ngoài nộm sứa truyền thống, gỏi sứa cũng có nhiều biến tấu phong phú hơn tùy theo sở thích và vùng miền. Người ta có thể kết hợp sứa với tôm luộc bóc nõn, thịt gà luộc xé phay, tai heo luộc thái mỏng để tăng thêm chất đạm và độ giòn. Một số nơi còn sáng tạo gỏi sứa với chân gà rút xương giòn dai, hoặc thậm chí là thịt ba chỉ luộc. Dù kết hợp với nguyên liệu nào, miếng sứa giòn ngon vẫn đóng vai trò chủ đạo, mang đến sự thanh thoát và đặc trưng “vị biển” cho món ăn.

Những món ăn từ sứa không chỉ đơn thuần là để lấp đầy cái bụng, mà còn là một nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của vùng biển, là ký ức về những ngày hè oi ả được xoa dịu bởi món quà thanh mát từ lòng đại dương. Ngồi bên mâm cơm ngày hè, gắp một đũa nộm sứa, nhấm nháp vị biển mặn mòi hòa quyện trong từng giác quan, chợt thấy yêu thêm cái nắng, cái gió và những sản vật bình dị mà hào phóng của quê hương mình. Mùa sứa, mùa của sự thanh mát, mùa của những món quà giản đơn mà đáng nhớ.

Mùa sứa đến rồi đi nhanh chóng, như một vị khách đặc biệt ghé thăm miền biển trong những tháng hè. Những món ăn chế biến từ sứa không chỉ đơn thuần là để lấp đầy cái bụng đói, mà còn là một nét văn hóa ẩm thực đặc trưng, gắn liền với đời sống và tập quán của người dân vùng biển. Nó là ký ức về những ngày hè oi ả được xoa dịu bởi món quà thanh mát, giản dị nhưng quý giá từ lòng đại dương hào phóng. Nó nhắc nhở chúng ta về vẻ đẹp và sự hào phóng của biển, đồng thời là niềm tự hào về một nét văn hóa ẩm thực độc đáo của dải đất ven biển Việt Nam.

P.T (t/h)