M
21/04/2020 10:36

Luật hóa mô hình đầu tư đối tác công tư, cơ hội khơi thông nguồn vốn

(LĐTĐ) Nếu đại dịch Covid-19 được dập tắt sớm hoặc muộn hơn thì nền kinh tế thế giới cũng sẽ rất khó khăn. Với Việt Nam, mặc dù chúng ta đang thành công trong công tác chống dịch, nhưng những khó khăn về kinh tế là khó tránh khỏi cả trong thời gian ngắn hạn lẫn trung hạn. Bởi vậy, khơi thông nguồn vốn đầu tư bằng cơ chế, chính sách, trong đó có Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) là vô cùng cấp thiết.

khoi thong nguon von nha dau tu Bí thư Thành ủy Hà Nội: Mong các doanh nghiệp, nhà đầu tư hiến kế cho Hà Nội duy trì đà tăng trưởng
khoi thong nguon von nha dau tu Hà Nội: Tiếp tục kêu gọi nhà đầu tư dự án lập quy hoạch khu tập thể Nam Thành Công

Chọn lựa phương án nào?

Ngày 20/4, trong phiên khai mạc Phiên họp thứ 44, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các đại biểu đã cho ý kiến về dự án Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Vũ Hồng Thanh, trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp thứ 43, ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội chuyên trách, ý kiến các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan hữu quan, Thường trực Ủy ban Kinh tế đã phối hợp cùng Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật. Cụ thể, một số nội dung chủ yếu, còn có ý kiến khác nhau như sau:

khoi thong nguon von nha dau tu
Đầu tư PPP sẽ góp phần thúc đẩy hạ tầng phát triển nhanh (Cầu Nhật Tân- ảnh P.H)

Về lĩnh vực đầu tư dự án PPP (khoản 1 Điều 5), Thường trực Ủy ban Kinh tế đã tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng thu hẹp lĩnh vực, chỉ tập trung đầu tư PPP ở những lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm, quan tâm đến các dự án lớn có tính liên kết vùng miền, tính lan toả đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của ngành, địa phương. Để phù hợp với thực tiễn, dự thảo Luật quy định nguyên tắc chung, chỉ rõ 5 nhóm lĩnh vực thể hiện tại khoản 1 Điều 5 với các lý do lựa chọn các lĩnh vực này như trong bản đầy đủ của dự thảo báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật. Đồng thời, nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong triển khai trên thực tế, bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 5 để xử lý tình huống phát sinh dự án ngoài lĩnh vực quy định tại khoản 1 Điều 5 nhưng cần thiết, đáp ứng 4 điều kiện và có khả năng thực hiện đầu tư theo phương thức PPP, cơ quan có thẩm quyền báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép thực hiện đầu tư theo phương thức PPP.

Về quy mô đầu tư dự án PPP (khoản 3 Điều 5), Dự án Luật gửi xin ý kiến đại biểu Quốc hội chuyên trách đề xuất 2 phương án: Phương án 1, Chính phủ quy định chi tiết quy mô tổng mức đầu tư tối thiểu của dự án PPP đối với từng lĩnh vực quy định tại khoản 1 Điều 5, nhưng không thấp hơn 200 tỷ đồng. Quy định này thống nhất với định hướng thu hẹp lĩnh vực đầu tư dự án PPP như đã nêu ở trên, xác định quy mô tổng mức đầu tư tối thiểu của dự án PPP nhằm bảo đảm có sự tập trung đầu tư lớn vào các dự án PPP quan trọng cần khuyến khích, ưu tiên thu hút nguồn lực đầu tư từ khu vực tư nhân. Phương án 2, Chính phủ quy định chi tiết quy mô tổng mức đầu tư tối thiểu của dự án PPP không thấp hơn 100 tỷ đồng đối với từng lĩnh vực như đầu tư cơ sở hạ tầng, giáo dục - đào tạo, y tế... hoặc theo địa bàn như đô thị, đồng bằng, miền núi, vùng sâu vùng xa. Theo báo cáo tổng hợp ý kiến các đại biểu Quốc hội chuyên trách, có 9 ý kiến nhất trí phương án 1, có 7 ý kiến nhất trí phương án 2.

Về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án PPP (Điều 19), Dự án Luật gửi xin ý kiến đại biểu Quốc hội chuyên trách đề xuất 2 phương án: Phương án 1, khi tổng mức đầu tư dự án PPP tăng so với tổng mức đầu tư đã được quyết định tại bước chủ trương đầu tư dự án thì phải thực hiện điều chỉnh chủ trương đầu tư vì cho rằng việc tăng tổng mức đầu tư sẽ làm thay đổi phương án tài chính cũng như hiệu quả của dự án PPP. Khi điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi cũng không được phép làm tăng tổng mức đầu tư. Phương án 2, để hạn chế việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư nhiều lần và tránh thủ tục phức tạp, kéo dài, dự thảo Luật quy định trường hợp thay đổi tăng tổng mức đầu tư từ 10% trở lên thì mới phải điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án PPP. Theo báo cáo tổng hợp ý kiến các đại biểu Quốc hội chuyên trách, có 7 ý kiến nhất trí phương án 1, 7 ý kiến nhất trí phương án 2.

Về cơ chế chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu (Điều 83), Thường trực Ủy ban Kinh tế xin báo cáo 02 phương án: Phương án 1, Giữ như quy định của dự thảo Luật, sử dụng nguồn dự phòng vốn đầu tư công trung hạn để chi trả phần giảm doanh thu (khoản 4 Điều 75). Phương án 2, Sử dụng chi thường xuyên để chi trả phần giảm doanh thu, tương tự chi trả nợ ngân sách nhà nước (khoản 3 Điều 76). Đối với cơ sở xác định các mốc giá trị trong cơ chế chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu, về giá trị 50% - 50%, hồ sơ dự án.

Ý kiến đại biểu thế nào?

Phát biểu tại phiên họp, Tổng Thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho biết, đến ngày 13/4/2020, Tổng Thư ký Quốc hội đã nhận được 24 ý kiến từ 08 Đoàn đại biểu Quốc hội và 16 đại biểu Quốc hội chuyên trách đối với dự án Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Nhìn chung, các đại biểu Quốc hội chuyên trách nhất trí sự cần thiết ban hành Luật PPP nhằm tạo lập môi trường pháp lý công bằng, minh bạch và bảo đảm cơ chế thực hiện dự án, lựa chọn nhà đầu tư cạnh tranh, hiệu quả để thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia đầu tư các công trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và sử dụng hiệu quả các nguồn lực hữu hạn của Nhà nước.

Nếu dự án Luật PPP được thông qua tại kỳ họp tới, đây sẽ cơ sở để Hà Nội và một số thành phố có đủ căn cứ pháp lý để khơi thông nguồn vốn đầu tư trong bối cảnh ngân sách đang gặp khó khăn, mà nhu cầu đầu tư thì rất lớn.

Các đại biểu đánh giá nội dung của dự án Luật phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và cơ chế huy động các nguồn lực cho phát triển kinh tế, hạ tầng kinh tế - xã hội; bảo đảm phù hợp với Hiến pháp và pháp luật hiện hành. Dự án Luật quy định các nguyên tắc thỏa thuận hợp tác giữa nhà nước và nhà đầu tư được thể hiện thông qua các phương thức hợp đồng dự án PPP mà hiện nay chưa được quy định cụ thể trong các luật chuyên ngành. Nội dung quy định trong dự thảo Luật và quy trình thảo luận, lấy ý kiến đóng góp cho quá trình ban hành Luật bảo đảm tính công khai, minh bạch. Dự án Luật đã được các cơ quan chủ trì thẩm tra, cơ quan soạn thảo phối hợp với các cơ quan hữu quan nghiên cứu, tiếp thu cơ bản đầy đủ, nghiêm túc các ý kiến đóng góp của các vị đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ 8.

Dự thảo Luật lần này được bố cục hợp lý gồm 11 chương, 108 điều, đã bao quát được toàn diện hoạt động quản lý nhà nước, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đầu tư theo phương thức đối tác công tư; cơ bản thống nhất với các nội dung của dự thảo Luật và dự thảo Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Về phạm vi điều chỉnh, có ý kiến cho rằng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật là quá rộng, chưa rõ, đề nghị sửa lại Điều 1 như sau: “Luật này quy định về phạm vi, lĩnh vực, hoạt động đầu tư theo phương thức đối tác công tư; hoạt động quản lý nhà nước; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đầu tư theo phương thức đối tác công tư”.

Có ý kiến đề nghị bổ sung “hợp đồng đầu tư” vào Điều 1 thành như sau: “Luật này quy định về hoạt động đầu tư, hợp đồng đầu tư theo phương thức đối tác công tư; hoạt động quản lý nhà nước; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đầu tư theo phương thức đối tác công tư”. Có ý kiến đề nghị nghiên cứu, rà soát, xem xét điều chỉnh toàn bộ quan hệ đối tác công tư, trong đó bao gồm cả hoạt động xã hội hóa, vì bản chất cơ chế thực hiện xã hội hóa có tính chất tương đồng với đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) do cùng mục tiêu thu hút vốn đầu tư của tư nhân; trong khi chính sách này đang được thực hiện rất nhiều mà không được quản lý chặt chẽ, gây thất thoát nguồn lực nhà nước vào tay một số bộ phận.

H.P

Nguồn :