Liên kết “3 nhà” đưa tri thức, nguồn lực đổi mới sáng tạo vào giải quyết các vấn đề của Thủ đô

Mới đây, Công ty Cổ phần Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội (Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội) chính thức ra mắt kỳ vọng sẽ tạo dấu mốc quan trọng trong lộ trình xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, từng bước vươn tầm khu vực trong kỷ nguyên kinh tế tri thức.

Trung tâm được định vị là thiết chế dẫn đường đổi mới sáng tạo chiến lược của Việt Nam đặt tại Thủ đô Hà Nội, đóng vai trò “bộ não” trung tâm kết nối dữ liệu - nguồn lực - chính sách - công nghệ - văn hóa, nhằm giải quyết các bài toán phát triển đô thị, vận hành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, thúc đẩy kinh tế số, xã hội số bền vững, nâng cao chất lượng sống người dân và phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo, đặc biệt là công nghiệp văn hóa gắn với bản sắc Hà Nội.

Lãnh đạo thành phố Hà Nội nhấn mạnh, việc thành Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội không đơn thuần là thành lập thêm một đơn vị, mà là kiến tạo mô hình “nhà nước định hướng - doanh nghiệp vận hành”, theo tinh thần chuyển từ chính sách sang thị trường, với hai đột phá chính.

Thứ nhất là đột phá về mô hình thể chế. Lần đầu tiên, Hà Nội thiết kế một tổ chức đổi mới sáng tạo theo cấu trúc công ty cổ phần có vốn nhà nước, nhưng vận hành hoàn toàn theo chuẩn mực quản trị doanh nghiệp hiện đại, minh bạch tài chính, kiểm soát rủi ro, chịu trách nhiệm trước cổ đông và pháp luật.

70% vốn sở hữu Nhà nước không để kiểm soát vi mô hoạt động kinh doanh, mà bảo đảm phục vụ mục tiêu phát triển Thủ đô. Điều này đánh dấu bước thay đổi căn bản - từ cơ chế cấp phát hành chính sang cơ chế đồng đầu tư và chia sẻ rủi ro; từ hỗ trợ rời rạc sang điều phối hệ sinh thái; từ phong trào khởi nghiệp sang chuỗi giá trị được tổ chức, chuẩn hóa và đo lường bằng kết quả. Đổi mới sáng tạo được đặt trong một cấu trúc thị trường rõ ràng, có kỷ luật và có trách nhiệm, mới thực sự trở thành lực lượng sản xuất mới của Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng phát biểu tại lễ công bố ra mắt Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội.

Đột phá thứ hai nằm ở phương thức điều hành. Trung tâm được thiết kế như một đầu mối điều phối hệ sinh thái thay cho mô hình hỗ trợ phân tán trước đây. Thay vì mỗi sở, ngành triển khai những chương trình riêng lẻ, rời rạc và thiếu liên thông, Công ty và mạng lưới đổi mới sáng tạo sẽ tổ chức lại dòng chảy đổi mới sáng tạo theo logic thị trường.

Đưa các bài toán phát triển của đô thị đến gần năng lực nghiên cứu của viện - trường; kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp với nhà đầu tư và thị trường; gắn sáng kiến công nghệ với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; và chuyển dữ liệu thành nền tảng cho sản phẩm, dịch vụ cụ thể.

Khi các mắt xích này được đặt trong một cấu trúc thống nhất, đổi mới sáng tạo không còn là phong trào hay khẩu hiệu, mà trở thành một chuỗi giá trị được chuẩn hóa, được đánh giá bằng kết quả và được dẫn dắt tới thương mại hóa…

Sự kiện này cũng mở ra mô hình hợp tác mới giữa Nhà nước - Nhà trường - Nhà Doanh nghiệp, với sự tham gia sáng lập của UBND thành phốHà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội và Tập đoàn Công nghệ CMC, nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ và hình thành động lực tăng trưởng dựa trên tri thức cho Hà Nội trong giai đoạn mới.

Chia sẻ về vai trò của nhà trường trong mối quan hệ hợp tác với Thành phố và cấu trúc vận hành Trung tâm, ông Huỳnh Đăng Chính, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh, khi tham gia Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội với tư cách thành viên, vai trò của Đại học Bách khoa Hà Nội có sự khác biệt so với mô hình hợp tác thông thường.

Theo ông Huỳnh Đăng Chính, sứ mệnh của Trung tâm là kết nối, ươm tạo và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bảo đảm các sản phẩm khoa học - công nghệ không chỉ dừng ở nghiên cứu mà mang lại hiệu quả thực tiễn cho doanh nghiệp và đóng góp cho Hà Nội.

Ông Huỳnh Đăng Chính, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ về vai trò của nhà trường trong mối quan hệ hợp tác với Thành phố và cấu trúc vận hành Trung tâm.

Trong cấu trúc đó, Đại học Bách khoa Hà Nội sở hữu các nhóm nghiên cứu trẻ, xuất phát từ bài toán của doanh nghiệp; hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại; đội ngũ chuyên gia; cùng mạng lưới hợp tác quốc tế. Đây là nền tảng để ươm tạo, hoàn thiện công nghệ và sản phẩm, từ đó tạo giá trị cho doanh nghiệp.

Về cách thức hình thành các giải pháp đang được triển khai tại Hà Nội, ông cho rằng đó là sự kết hợp song song giữa hai phía. Trung tâm đổi mới sáng tạo có các “đầu bài” từ doanh nghiệp và từ Thành phố; trên cơ sở đó, các trường đại học như Đại học Bách khoa Hà Nội tập trung nguồn lực để giải quyết, bảo đảm các nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tiễn. Cách tiếp cận này nhằm khắc phục tình trạng nghiên cứu không rõ địa chỉ ứng dụng.

Đánh giá về vai trò và sứ mệnh của Trung tâm trong mục tiêu đưa Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực, ông nhấn mạnh vai trò “bộ khuếch đại” của Trung tâm. Theo đó, chuỗi nghiên cứu và nền tảng kỹ thuật vốn đã hình thành tại Hà Nội và Việt Nam, trong đó các trường đại học đóng vai trò trung tâm nghiên cứu. Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội sẽ kết nối các lõi nghiên cứu này với bài toán doanh nghiệp, nguồn vốn, chuyên gia và mạng lưới đổi mới sáng tạo thực tế, tạo nên giá trị không chỉ cho Hà Nội mà cho cả vùng. Khi mô hình này vận hành hiệu quả, đây sẽ là kinh nghiệm để các địa phương khác tham khảo, áp dụng cho điều kiện cụ thể của mình.

“Trong chương trình Quỹ xuất sắc Next 1.000 của thành phố Hà Nội, nhà trường sẵn sàng đảm nhận đào tạo một nửa số lượng này với chuẩn quốc tế”, ông Huỳnh Đăng Chính nói và phân tích chuẩn quốc tế không chỉ ở học thuật mà còn ở mức độ gắn kết với doanh nghiệp, bảo đảm mỗi đề tài, mỗi nghiên cứu, mỗi chuyên gia được đào tạo đều gắn với một sản phẩm và một doanh nghiệp cụ thể.

Cũng theo ông Chính, Đại học Bách khoa Hà Nội cũng như các trường đại học trên địa bàn Thủ đô không chỉ dừng lại ở chức năng đào tạo tri thức mà còn phải thực hiện nhiệm vụ chuyển giao các kết quả nghiên cứu, đưa tri thức vào thực tiễn, đóng góp cho doanh nghiệp và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội. Đây là bài toán chung đặt ra đối với các cơ sở giáo dục đại học của Thủ đô.

Là trường đại học định hướng công nghệ - kỹ thuật, các nghiên cứu của Đại học Bách khoa Hà Nội tập trung vào các giải pháp khoa học - công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển đổi số. Nhà trường đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ trong đánh giá doanh nghiệp khoa học công nghệ, hỗ trợ nâng cao trình độ công nghệ để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi. Các hoạt động chuyển đổi số cũng được triển khai cùng doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội… Ở cấp độ quản trị đô thị, nhà trường đồng hành cùng các xã, phường trong triển khai chuyển đổi số, xây dựng mặt bằng số, thúc đẩy công dân số; trong đó có các nền tảng như học bạ số - được xem là một trong những nền tảng quan trọng phục vụ Hà Nội và Thủ đô.