Kỳ cuối: Góp phần đưa Hà Nội vươn vai Phù Đổng

Bước vào Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội tại Bảo tàng Hà Nội, du khách ngay lập tức cảm nhận được không khí sôi động của một hub sáng tạo hiện đại. Nơi đây không chỉ là một không gian trưng bày mà còn là nơi diễn ra các hoạt động đào tạo, workshop, và kết nối cộng đồng thiết kế. Trong chuyến tham quan gần đây, chúng tôi đã được chứng kiến sự kết hợp độc đáo giữa di sản văn hóa truyền thống và sự đổi mới sáng tạo.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Hòa, Giám đốc Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội chia sẻ, Trung tâm đang đảm nhận vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và kết nối các đơn vị, tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo tại Hà Nội với Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO. "Chúng tôi không chỉ làm một không gian trưng bày, kết nối mà đang xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo hoàn chỉnh", bà Hòa nhấn mạnh. Theo bà Hòa, một trong những nhiệm vụ cốt lõi của trung tâm là điều phối và hỗ trợ thúc đẩy các hoạt động sáng tạo, các sáng kiến đổi mới nhằm ưu tiên việc đưa sáng tạo thành một phần thiết yếu của phát triển bền vững. Trung tâm cũng tập trung thu hút và kết nối các nguồn lực sáng tạo của thành phố, trong nước và quốc tế.

Một trong những hoạt động tại Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội.

Đáng chú ý, các không gian sáng tạo sẽ được đăng ký tổ chức các hoạt động tại Trung tâm điều phối, được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế, được hỗ trợ tuyên truyền, quảng bá trên các kênh thông tin chính thức của Hà Nội. Đặc biệt, các thành viên sẽ được kết nối với Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trong khu vực và quốc tế, mở ra cơ hội giao lưu, học hỏi và giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Được biết, Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội là một cơ quan điều phối quan trọng được Sở Văn hóa Thể thao giao cho Bảo tàng Hà Nội thực hiện, có chức năng thúc đẩy các hoạt động sáng tạo; kết nối các nguồn lực sáng tạo ở địa phương và quốc tế; giới thiệu, chia sẻ, hỗ trợ triển khai thí điểm các ý tưởng trong lĩnh vực sáng tạo, tổ chức tọa đàm, tập huấn, hỗ trợ kết nối hợp tác nghiên cứu…

Đánh giá về các nỗ lực để phát triển không gian sáng tạo, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Bạch Liên Hương cho biết: "Sau 5 năm gia nhập mạng lưới các Thành phố sáng tạo, cộng đồng sáng tạo và không gian sáng tạo tại Hà Nội đã không ngừng nỗ lực đổi mới, sáng tạo, trở thành những điểm sáng về thiết kế, văn hóa, nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ và khởi nghiệp sáng tạo. Không chỉ là nơi ươm mầm những ý tưởng mới mẻ, các không gian sáng tạo còn đóng vai trò cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa cộng đồng địa phương và quốc tế. Chính từ những hoạt động bền bỉ, những dự án ý nghĩa của cộng đồng sáng tạo, hình thành các không gian sáng tạo, diện mạo văn hóa của Hà Nội ngày càng trở nên đa dạng hơn. Các không gian sáng tạo thực sự là những "hạt nhân đổi mới", góp phần mạnh mẽ trong việc xây dựng bản sắc văn hóa sáng tạo đặc trưng của Thủ đô, phát triển kinh tế sáng tạo và thúc đẩy hình ảnh một Hà Nội trẻ trung, năng động, hiện đại mà vẫn đậm đà truyền thống".

Cũng theo bà Bạch Liên Hương, thành phố Hà Nội đã xây dựng chương trình, kế hoạch, triển khai giải pháp thúc đẩy các hoạt động sáng tạo như: Triển khai thi hành các chính sách mới theo Luật Thủ đô 2024, xây dựng Nghị quyết HĐND Thành phố về việc Thành lập Trung tâm Công nghiệp văn hoá; Khu thương mại và dịch vụ văn hoá góp phần thúc đẩy các hoạt động sáng tạo, hình thành các không gian sáng tạo, ươm mầm sáng tạo… Bên cạnh đó, đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng sáng tạo, đề xuất chuyển đổi công năng di sản công nghiệp, các thiết chế văn hoá phù hợp hình thành các không gian văn hoá sáng tạo; tăng cường kết nối mạng lưới các không gian sáng tạo trong và ngoài nước, thúc đẩy các hoạt động hợp tác, trao đổi, học tập kinh nghiệm quốc tế; tổ chức các giải thưởng sáng tạo, sự kiện, lễ hội văn hóa sáng tạo.

Đặc biệt, việc thành lập Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội đang dần khẳng định vị thế của mình như một điểm sáng trong việc phát triển không gian sáng tạo và là đầu mối kết nối cộng đồng sáng tạo. Điều này không chỉ thể hiện cam kết mạnh mẽ của Hà Nội với Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo UNESCO mà còn mở ra những triển vọng tươi sáng cho sự phát triển của công nghiệp văn hóa Thủ đô, với mục tiêu trở thành địa phương Trung tâm sáng tạo của khu vực, dẫn đầu cả nước về phát triển kinh tế sáng tạo và công nghiệp văn hóa, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của cả nước.

...Cùng với phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số thì đổi mới sáng tạo cũng được xem là một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia. Trong đổi mới sáng tạo, việc tạo dựng những không gian sáng tạo để các nhà khoa học, các nhà nghệ thuật… sáng tạo ra những công trình, sản phẩm trí tuệ góp phần vào chuỗi giá trị của khoa học nói chung, công nghiệp văn hóa nói riêng là yếu tố không thể thiếu. Nói một cách ngắn gọn, đổi mới sáng tạo với việc tạo ra các không gian sáng tạo sẽ góp phần đưa Thủ đô vươn vai Phù Đổng, phát triển xứng tầm khu vực.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội: Luật Thủ đô 2024 giúp Hà Nội kiến tạo mạng lưới sáng tạo toàn diện PGS.TS Bùi Hoài Sơn. Việc Hà Nội thành lập Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo - nơi kết nối cộng đồng sáng tạo - không chỉ là một hành động cụ thể hóa cam kết của Thủ đô khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, mà còn là một tuyên ngôn mạnh mẽ về chiến lược phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới: Văn hóa là nguồn lực, là động lực và là sức mạnh mềm để vươn ra thế giới. Không còn chỉ dừng lại ở các khẩu hiệu hay chiến lược, Hà Nội đã bước vào giai đoạn hành động với những mô hình tiên phong, như việc kêu gọi các nhóm và tổ chức văn hóa sáng tạo chính thức đăng ký tham gia Mạng lưới không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội. Đó là cách thành phố chuyển hóa những tiềm năng phân tán thành một mạng lưới cộng hưởng - nơi những ý tưởng sáng tạo, những con người đầy đam mê và các tổ chức tiên phong có thể gặp gỡ, hợp tác và tạo nên những giá trị mới cho cộng đồng. Điều đáng nói hơn nữa, những bước đi đó không còn đơn lẻ, mà đã có nền tảng pháp lý vững chắc từ Luật Thủ đô 2024. Khoản 7 và Khoản 8 Điều 21 là những điểm nhấn mang tính đột phá, cho phép Hà Nội được “thành lập Trung tâm công nghiệp văn hóa” và “xây dựng các khu phát triển thương mại và văn hóa”. Đây không chỉ là sự thừa nhận vai trò của công nghiệp văn hóa trong nền kinh tế đô thị, mà còn là cánh cửa mở ra để thành phố chủ động kiến tạo các mô hình phát triển văn hóa phù hợp với đặc thù của mình - điều mà lâu nay chúng ta vẫn thiếu cơ chế để thực hiện. Với nền tảng này, Trung tâm điều phối sáng tạo không chỉ là một điểm kết nối đơn lẻ, mà có thể trở thành hạt nhân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Hà Nội, đóng vai trò điều phối, dẫn dắt và lan tỏa các giá trị văn hóa sáng tạo đến khắp các quận, huyện, đến cả cộng đồng quốc tế. Từ đó, Hà Nội không chỉ là Thủ đô ngàn năm văn hiến, mà còn là thành phố của tương lai - nơi văn hóa và sáng tạo đồng hành cùng phát triển bền vững. Đó là một bước đi táo bạo, đúng hướng và kịp thời.