Không để nông dân bị thiệt vì nạn phân bón giả, giá nông sản bấp bênh

Tại phiên chất vấn, đại biểu Dương Văn Phước (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Nam) cho biết, thời gian qua người nông dân phải khổ sở gánh chịu nạn phân bón giả, kém chất lượng, gây thiệt hại lớn cho người nông dân. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng nêu rõ những giải pháp để ngăn chặn, xử lý nghiêm tình trạng phân bón giả, kém chất lượng, tràn lan trên thị trường hiện nay?

Tương tự, đại biểu Lê Thị Song An (Đoàn ĐBQH tỉnh Long An) chia sẻ có những loại phân bón tăng đến 200%, trong khi đó giá bán nông sản thấp, có thời điểm không tiêu thụ được… làm cho người nông dân sản xuất không có lời. Điều này dẫn đến thực trạng người dân bỏ ruộng, không sản xuất vì tâm lý lo ngại bị thua lỗ.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho biết có những giải pháp để kiểm soát được giá cả vật tư nông nghiệp và định hướng cho các địa phương trong quy hoạch các vùng chuyên canh sản xuất theo hướng công nghệ cao với giá cả đầu ra ổn định, giúp cho người nông dân được an tâm sản xuất.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan trả lời chất vấn chiều ngày 7/6.

Cùng quan tâm về vấn đề này, đại biểu Chu Hồng Thái (Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn) đặt câu hỏi chất vấn về vấn đề giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi, các loại vật tư nông nghiệp đầu vào tăng trong những năm qua, làm cho người nông dân rơi vào hoàn cảnh khó khăn, lấy công làm lãi, thậm chí là thua lỗ. Đặc biệt từ khi dịch Covid-19 bùng phát, giá cả các loại hàng hóa càng tăng phi mã. Đại biểu cho rằng, đây rõ ràng là bài toán cấp thiết đối với ngành Nông nghiệp.

Trả lời câu hỏi của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cảm ơn 14 triệu nông dân Việt Nam đã rất năng động, linh hoạt để góp phần làm nên kết quả xuất khẩu nông nghiệp, nông lâm, thủy sản trong năm 2021 đạt mức rất cao trong bối cảnh khó khăn.

Về vấn đề giá nguyên liệu đầu vào, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, vấn đề này liên quan tới thị trường, quản lý doanh nghiệp, vật tư đầu vào sản xuất, nhập khẩu và xuất khẩu… Nước ta làm nông nghiệp nhưng phụ thuộc rất nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu từ phân bón, thuốc, nguyên liệu để chế biến thức ăn. Đây là vấn đề Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có giải pháp nhằm nâng cao tính tự chủ của ngành nông nghiệp, để tạo ra cái giá trị gia tăng cao hơn, giảm rủi ro thị trường.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Bộ Công Thương cũng đã có rất nhiều phiên họp, làm việc với các hiệp hội, ngành hàng phân bón, các doanh nghiệp… liên quan đến lĩnh vực này cố gắng thuyết phục. Tuy nhiên, trong nền kinh tế thị trường không dễ mà áp đặt một mệnh lệnh hành chính. Trong hoàn cảnh này, các hiệp hội cũng đã có những can thiệp nhất định.

Đại biểu Chu Hồng Thái đặt câu hỏi chất vấn về các loại vật tư nông nghiệp đầu vào tăng làm cho người nông dân rơi vào hoàn cảnh khó khăn, lấy công làm lãi, thậm chí là thua lỗ.

Cũng theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, để chủ động ngăn chặn nạn phân bón giả, phân bón kém chất lượng, bản thân người dân cần chủ động, tích cực kiểm tra, mua phân bón tại các điểm, các cửa hàng có uy tín.

Một vấn đề nữa quan trọng hơn là người dân phải thay đổi tư duy trong sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật từ vô cơ sang hữu cơ để vừa nâng cao chất lượng sản phẩm, vừa tái sử dụng các sản phẩm bỏ đi của ngành Nông nghiệp để hạn chế ô nhiễm môi trường, giảm chi phí đầu vào.

Thời gian gần đây nhiều địa phương, doanh nghiệp và cả nhà nông đã sáng chế và sử dụng các chế phẩm sinh học, vừa tạo ra lợi nhuận, giảm chi phí, giảm ô nhiễm môi trường và không phải sử dụng phân bón giả, kém chất lượng.

Cũng tại phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Huy Thái (Đoàn ĐBQH Bạc Liêu) băn khoăn Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã khuyến cáo người dân sử dụng phân hữu cơ thay vô cơ. Tuy nhiên, tập quán sử dụng hữu cơ chủ yếu ở miền Bắc và miền Trung, đồng bằng sông Cửu Long chưa có thói quen này. Bộ đã và sẽ làm gì để khuyến khích sử dụng phân hữu cơ trên cánh đồng?

Đại biểu Nguyễn Huy Thái (Đoàn ĐBQH Bạc Liêu) băn khoăn Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã khuyến cáo người dân sử dụng phân hữu cơ thay vô cơ.

Trả lời câu hỏi đại biểu, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết vẫn còn tình trạng lạm dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hóa học, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không tuân thủ nguyên tắc “bốn đúng” gây ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, sức khỏe con người và chất lượng nông sản. Nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đang cao.

Người nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long đã nhiều năm sử dụng phân vô cơ như có một “khế ước ngầm” giữa các đại lý phân bón, thuốc bảo vệ thực vật với bà con nông dân. Do vậy, Bộ trưởng cho rằng để thay đổi một tập quán thì cần nhiều thời gian. Bà con nông dân cần phải tổ chức lại sản xuất lại, phải phân biệt được giá cả, chất lượng, lệ thuộc giảm dần về thuốc bảo vệ vô cơ, thuốc bảo vệ sinh học… đã tiết kiệm được 30- 40% đầu vào cho sản xuất nông nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhấn mạnh, vai trò cấp thiết tại đồng bằng sông Cửu Long là phải tổ chức lại ngành hàng, tổ chức lại sản xuất, vận động bà con vào hợp tác xã. Khi vào hợp tác xã, bà con được tư vấn việc giảm dần, phối trộn giữa phân bón vô cơ và hưu cơ, giữa thuốc bảo vệ thông thường và thực vật sinh học.

Bên cạnh đó, tăng cường hợp tác công tư sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, sử dụng phân bón tiết kiệm nhằm hướng đến một nền nông nghiệp xanh, an toàn và nâng cao giá trị nông sản; nhân rộng các mô hình, đẩy mạnh công tác truyền thông, đặc biệt các mô hình canh tác giảm chi phí sản xuất nhưng vẫn bảo đảm năng suất, chất lượng nông sản phẩm.