Kết thúc hoạt động của Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao và cấp huyện

Tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV, sáng 8/5, Quốc hội nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra và thảo luận tại tổ về dự án Luật Tổ chức VKSND (sửa đổi).

Viện trưởng VKSND Tối cao Nguyễn Huy Tiến trình bày tờ trình. (Ảnh: QH)

Thực hiện Luật Tổ chức VKSND năm 2014, hệ thống tổ chức VKS được chuyển từ hệ thống VKS 3 cấp (tồn tại trong 55 năm) thành hệ thống VKS 4 cấp. Việc này để phù hợp với hệ thống tổ chức của TAND theo 4 cấp. Cụ thể, hệ thống VKSND gồm VKSND Tối cao; VKSND cấp cao (số lượng 3 Viện); VKSND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (số lượng là 63); VKSND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương (số lượng 693) và VKS quân sự các cấp (số lượng 42 Viện).

Tuy nhiên, để thể chế hóa các chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức và hoạt động của VKSND các cấp, hệ thống VKSND được tổ chức, sắp xếp lại gồm VKSND Tối cao, VKSND cấp tỉnh, VKSND khu vực, VKS quân sự các cấp. Vì vậy, cần phải sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Tổ chức VKSND năm 2014 để đáp ứng yêu cầu mới.

Trình bày tờ trình dự án Luật Tổ chức VKSND (sửa đổi), Viện trưởng VKSND Tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết VKSND Tối cao đề xuất dự thảo Luật gồm 2 điều, với nội dung sửa đổi, bổ sung 39 điều, bổ sung 1 điều, bãi bỏ 3 điều liên quan đến VKSND cấp cao.

Đáng chú ý, bên cạnh việc sửa đổi, bổ sung các quy định để thực hiện việc tinh gọn, sắp xếp lại bộ máy VKSND, dự thảo bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND trong xử phạt hành chính đối với hành vi cản trở tố tụng. Điều này, theo Viện trưởng VKSND Tối cao, để bảo đảm thống nhất, phù hợp với quy định về thẩm quyền của VKSND trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng báo cáo thẩm tra. (Ảnh: QH)

Ngoài ra, dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền quyết định tổng biên chế để bảo đảm phù hợp với Nghị quyết 70-QĐ/TW của Bộ Chính trị về quản lý biên chế của hệ thống chính trị. Theo đó, dự thảo Luật quy định tổng biên chế của VKSND và VKS quân sự do Viện trưởng VKSND Tối cao đề nghị cấp có thẩm quyền quyết định.

Đồng thời, sửa đổi về số lượng Kiểm sát viên VKSND Tối cao tối đa từ 19 người thành 27 người để bảo đảm nguồn nhân lực để thực hiện nhiệm vụ công tố, kiểm sát xét xử đối với hoạt động của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao.

Nêu ý kiến của cơ quan thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng tán thành quy định của dự thảo Luật về hệ thống VKSND gồm 3 cấp (VKSND Tối cao, VKSND cấp tỉnh, VKSND khu vực); kết thúc hoạt động của VKSND cấp cao và VKSND cấp huyện.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị VKSND Tối cao tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định liên quan trong Luật Tổ chức VKSND hiện hành nhằm thực hiện đầy đủ, đúng đắn yêu cầu của Đảng về kết thúc hoạt động của VKSND cấp cao và VKSND cấp huyện.

Liên quan đến việc đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền quyết định tổng biên chế, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành quy định của dự thảo Luật, vì phù hợp với Quy định 70-QĐ/TW của Bộ Chính trị “về quản lý biên chế của hệ thống chính trị".

Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV. (Ảnh: QH)

Về đề xuất tăng số lượng Kiểm sát viên VKSND Tối cao, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng đây là vấn đề quan trọng, liên quan đến chủ trương của Đảng, Kiểm sát viên VKSND Tối cao thuộc diện Ban Bí thư quản lý (hưởng phụ cấp chức vụ 1,25). Vì vậy, trước đây khi sửa Luật Tổ chức VKSND vào năm 2014 cũng phải báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền về số lượng Kiểm sát viên VKSND Tối cao.

Mặc dù Đề án của VKSND Tối cao trình Ban Chấp hành Trung ương có đề xuất nội dung nêu trên nhưng Nghị quyết 60-NQ/TW chưa kết luận cụ thể vấn đề này. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo thực hiện thủ tục xin ý kiến cấp có thẩm quyền theo đúng quy định.

Liên quan đến quy định về ngạch Kiểm sát viên, dự thảo Luật đề xuất sửa tên gọi của ngạch Kiểm sát viên trung cấp thành Kiểm sát viên chính, ngạch Kiểm sát viên sơ cấp thành Kiểm sát viên. Thẩm tra nội dung này, một số ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với quy định của dự thảo Luật, để đồng bộ với quy định của Luật Cán bộ, công chức về ngạch công chức. Một số ý kiến khác đề nghị tiếp tục giữ tên gọi các ngạch Kiểm sát viên như quy định hiện hành để đồng bộ với các luật trong lĩnh vực tư pháp. Cụ thể, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, Luật Thi hành án dân sự cũng đang quy định các ngạch gồm sơ cấp, trung cấp, cao cấp.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết, có ý kiến cho rằng, việc sửa đổi như dự thảo Luật không thay đổi về nội dung, chỉ là thay đổi tên gọi nhưng sẽ dẫn tới phải thay đổi một số giấy tờ (ví dụ: Giấy chứng minh Kiểm sát viên…). Do đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo lý giải, làm rõ sự cần thiết sửa đổi tên gọi của các ngạch Kiểm sát viên.