Hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày đối với giáo dục phổ thông

Thúc đẩy chất lượng giờ học chính khóa

Chỉ thị 17/CT-TTg xác định mục tiêu của việc dạy học 2 buổi/ngày là nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện về đức - trí - thể - mỹ, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn, bổ ích, đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới. Việc dạy học 2 buổi/ngày cũng là yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 (ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GDĐT).

Trước đó, Bộ GDĐT đã ban hành Công văn số 7291/BGDĐT-GDTrH ngày 01/11/2010 về việc hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày đối với các trường trung học để phục vụ triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2006. Tuy nhiên, đến nay, văn bản đã không còn phù hợp do Chương trình 2006 đã kết thúc trong năm học 2023 - 2024. Vì vậy, Bộ GDĐT đã xây dựng và ban hành Công văn số 4567/BGDĐT-GDPT hướng dẫn tổ chức dạy học 2 buổi/ngày đối với giáo dục phổ thông, thực hiện từ năm học 2025 - 2026.

Việc dạy học 2 buổi/ngày được phân định rõ giữa buổi 1 và buổi 2 nhằm bảo đảm tính khoa học, linh hoạt và phát triển toàn diện học sinh. Ảnh minh hoạ

Việc ban hành văn bản hướng dẫn tổ chức dạy học 2 buổi/ngày nhằm nâng cao chất lượng các hoạt động giáo dục toàn diện về đức - trí - thể - mĩ, bao gồm giáo dục đạo đức, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục văn hóa đọc, văn hóa học đường, giáo dục thể chất, nghệ thuật, giáo dục tài chính; phát triển năng lực ngoại ngữ, năng lực số, năng lực trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực thẩm mĩ,… cho học sinh; hình thành ý thức, thói quen học tập suốt đời.

Công văn được ban hành cũng nhằm nâng cao chất lượng giờ học chính khóa; khắc phục tình trạng dạy thêm, học thêm không đúng quy định; xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.

Sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện có, góp phần thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất học sinh; đẩy mạnh xã hội hóa để phát triển giáo dục.

Đảm bảo tính khoa học, linh hoạt, phát triển toàn diện học sinh

Theo công văn hướng dẫn, Bộ GDĐT yêu cầu việc dạy học 2 buổi/ngày phải bảo đảm mục tiêu thực hiện hiệu quả mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm về thời lượng dạy học các môn học và tổ chức các hoạt động giáo dục; không gây quá tải, phù hợp tâm sinh lí và sức khỏe học sinh; bảo đảm quyền lợi, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của học sinh, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương; thực hiện hiệu quả chủ trương xã hội hóa giáo dục bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, không ép buộc, đúng quy định của pháp luật; sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và đội ngũ giáo viên, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của tổ chuyên môn.

Việc dạy học 2 buổi/ngày được phân định rõ giữa buổi 1 và buổi 2 nhằm bảo đảm tính khoa học, linh hoạt và phát triển toàn diện học sinh.

Trong đó, buổi 1 là thời gian thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông chính khóa, bao gồm các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc (đối với các cấp học phổ thông), các môn học tự chọn, môn học lựa chọn, các chuyên đề nâng cao (đối với cấp THPT) theo quy định của Bộ GDĐT. Đây là nội dung dạy học bắt buộc nhằm bảo đảm yêu cầu cần đạt của Chương trình Giáo dục phổ thông.

Buổi 2 là thời gian để tổ chức các hoạt động giáo dục bổ trợ, phát triển năng lực, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh chưa đạt theo yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục tài chính, giáo dục nghệ thuật, thể chất, STEM/STEAM, hướng nghiệp, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ… theo định hướng phát triển toàn diện phù hợp với tâm sinh lí học sinh ở từng cấp học.

Việc tổ chức buổi 1, buổi 2 có thể linh hoạt về thời gian, cân đối về thời lượng (không cố định sáng là buổi 1 và chiều là buổi 2), phù hợp với điều kiện của từng nhà trường. Khuyến khích các cơ sở giáo dục đa dạng hóa các hình thức dạy học tổ chức các hoạt động giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

Bảo đảm không gây quá tải với học sinh, giáo viên và phụ huynh

Để bảo đảm các điều kiện tổ chức, triển khai dạy học 2 buổi/ngày, Sở GDĐT có vai trò quan trọng trong việc tham mưu UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương điều phối giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng cơ chế chính sách và ban hành hướng dẫn cụ thể.

Các Sở GDĐT hướng dẫn các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn xây dựng kế hoạch tổ chức dạy học 2 buổi/ngày phù hợp với tình hình thực tiễn, bảo đảm rõ lộ trình triển khai thực hiện, rõ nguồn lực được huy động (bao gồm nguồn lực về tài chính, xã hội hóa giáo dục, nguồn lực về con người, trong đó có nhóm nhân lực chất lượng cao như nghệ nhân, nghệ sĩ, vận động viên chuyên nghiệp,…); rõ nội dung và phương pháp dạy học, rõ trách nhiệm của các chủ thể, rõ kết quả và chất lượng giáo dục; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các lực lượng xã hội trên địa bàn trong quá trình triển khai để đạt hiệu quả cao nhất. Việc bố trí giáo viên, cơ sở vật chất phải căn cứ thực tiễn và điều kiện địa phương, bảo đảm không gây quá tải với học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh.

Các cơ sở giáo dục đại học, viên nghiên cứu có trường phổ thông hướng dẫn các cơ sở giáo dục phổ thông trực thuộc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày theo đúng quy định tại văn bản này và các quy định khác có liên quan; phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý giáo dục địa phương trong quá trình triển khai, thực hiện; xây dựng phương án, thực hiện đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu triển khai dạy học 2 buổi/ngày tại các cơ sở giáo dục phổ thông trực thuộc.

Cũng theo công văn hướng dẫn, các cơ sở giáo dục phổ thông có trách nhiệm khảo sát nhu cầu học tập của học sinh ở buổi 2 trước khi bắt đầu năm học mới để có phương án tổ chức các nội dung giáo dục đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh và phù hợp với điều kiện của nhà trường; công khai kế hoạch, nội dung, thời khóa biểu dạy học 2 buổi/ngày đối với học sinh, cha mẹ học sinh và trên trang thông tin của nhà trường; tổ chức truyền thông để học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội hiểu, đồng thuận với việc thực hiện Chỉ thị 17/CT-TTg và các quy định dạy học 2 buổi/ngày tại văn bản này; thực hiện trách nhiệm giải trình với cơ quan quản lý, các lực lượng xã hội khi được yêu cầu.

Các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng phương án ăn trưa, nghỉ trưa với nội dung, hình thức phù hợp với điều kiện thực tế bảo đảm có sự thống nhất, tự nguyện của học sinh, cha mẹ học sinh và theo các quy định về an toàn trường học, vệ sinh thực phẩm, bảo đảm dinh dưỡng, sức khỏe cho học sinh.

Đồng thời, thực hiện xã hội hóa giáo dục theo quy định của pháp luật, phối hợp với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia vào các hoạt động giáo dục phù hợp nhằm hỗ trợ việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày bảo đảm thiết thực, hiệu quả, công khai, minh bạch, theo quy định của pháp luật; huy động các chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, vận động viên chuyên nghiệp,... để tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện của địa phương.

Bộ GDĐT đề nghị các địa phương tổng hợp ý kiến từ các tổ chuyên môn, giáo viên, báo cáo tình hình thực hiện, đề xuất giải pháp, kiến nghị lên cơ quan quản lí giáo dục cấp trên để được hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời.

Cơ sở để các địa phương ưu tiên, đầu tư cho các cơ sở giáo dục

Công văn hướng dẫn tổ chức dạy học 2 buổi/ngày đối với Giáo dục phổ thông năm học 2025 – 2026 bảo đảm tính cập nhật khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong đó, hướng dẫn các cơ sở giáo dục rà soát thực trạng cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, xác định nhu cầu kinh phí để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, báo cáo với Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (đối với trường tiểu học, trung học cơ sở), Sở GDĐT (đối với trường trung học phổ thông) để có phương án đầu tư bảo đảm điều kiện dạy học 2 buổi/ngày.

Văn bản được ban hành cũng là cơ sở để các địa phương, các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu (có trường phổ thông) chủ động xây dựng và hoàn thiện các cơ chế về giáo dục theo thẩm quyền; tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục phổ thông đa dạng hóa các hình thức dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục, huy động sự tham gia của các lực lượng xã hội vào các hoạt động giáo dục nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Nội dung hướng dẫn tổ chức dạy học 2 buổi/ngày đối với giáo dục phổ thông còn là cơ sở để các địa phương ưu tiên, đầu tư cho các cơ sở giáo dục vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế- xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới, hải đảo để thực hiện công bằng trong giáo dục.