Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Hà Nội: Đòn bẩy để công nghiệp Văn hóa Thủ đô cất cánh

Thực tiễn phát triển của các thành phố văn hóa lớn trên thế giới như Seoul, Tokyo, London hay Paris đều cho thấy một điểm chung, công nghiệp văn hóa chỉ thực sự "cất cánh" khi được nuôi dưỡng bởi một nền tảng đổi mới sáng tạo vững chắc. Tại Hà Nội, thành phố đã được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo từ năm 2019, yêu cầu đó càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

ComoNe - một không gian sáng tạo độc đáo với thiết kế mái nhà như vươn lên từ mặt đất tại Nhật Bản.

Với hàng nghìn di tích lịch sử, lễ hội truyền thống phong phú và đội ngũ nghệ nhân, nghệ sĩ tài năng, Hà Nội sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa vô cùng dồi dào. Tuy nhiên, để chuyển hóa những tài nguyên đó thành sức mạnh kinh tế thực sự, Thủ đô cần một cơ chế kết nối đủ mạnh giữa chính sách, tri thức và thị trường, điều mà lâu nay vẫn còn là một khoảng trống.

Sự ra đời của Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Hà Nội được xem là bước đi có tính chiến lược để lấp đầy khoảng trống đó. Không đơn thuần là một đơn vị hỗ trợ hay kết nối thông thường, Trung tâm được định hướng trở thành thiết chế điều phối đổi mới sáng tạo chiến lược của Việt Nam, đặt tại trung tâm Thủ đô, nơi hội tụ đầy đủ nhất các điều kiện về nhân lực, hạ tầng và môi trường chính sách.

Đại diện các Thành phố sáng tạo tại Hội nghị Lễ hội trong Thành phố Sáng tạo “Kiến tạo tương lai: Thực hành tốt và Khung phát triển từ Hà Nội và Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO”.

Điều làm nên sự khác biệt của Trung tâm chính là vai trò chủ động. Thay vì thụ động chờ đón các nguồn lực tìm đến, Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Hà Nội chủ động tổ chức và dẫn dắt sự tương tác giữa ba trụ cột: Chính sách, tri thức, thị trường, trong một cấu trúc thống nhất và hiệu quả. Đây là mô hình đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia phát triển, nơi các trung tâm đổi mới sáng tạo đóng vai trò như "nhạc trưởng" điều phối toàn bộ hệ sinh thái sáng tạo quốc gia.

Được biết, theo kế hoạch, ngày 26/2, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội sẽ tổ chức công bố thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội với sứ mệnh cốt lõi của đơn vị là trở thành "bộ máy kiến tạo và thực thi đổi mới sáng tạo", không dừng lại ở những tuyên ngôn lý thuyết mà phải được chứng minh bằng những hành động cụ thể, có thể đo lường được.

Theo đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội là đầu mối kết nối Nhà nước, nhà khoa học và nhà doanh nghiệp, với sứ mệnh thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Hà Nội, không định hướng tìm kiếm lợi nhuận trong ngắn hạn, tận dụng tối đa các lợi thế của thành phố, đặc biệt là nguồn lực khoa học và công nghệ và nhân lực chất lượng cao để thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, đưa Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước và khu vực.

Ghi nhận của phóng viên cho thấy, người dân bày tỏ sự quan tâm và kỳ vọng lớn vào hoạt động của Trung tâm. Chị Bùi Thị Hằng (phường Ô Chợ Dừa) chia sẻ: "Tôi rất mừng khi biết Hà Nội sắp có một trung tâm như thế này. Điều chúng tôi cần không phải là thêm một buổi hội thảo hay triển lãm, mà là một nơi thực sự giúp chúng tôi kết nối với thị trường, tìm được nguồn vốn và đưa sản phẩm ra thế giới".

Anh Nguyễn Xuân Dũng, lập trình viên các ứng dụng số, cũng bày tỏ: "Nếu Trung tâm thực sự làm được cầu nối giữa các bạn trẻ làm công nghệ với các đơn vị quản lý di tích, tôi tin sẽ có những sản phẩm văn hóa số rất ấn tượng ra đời từ Hà Nội".

Sự hiện diện của Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Hà Nội trong bối cảnh thành phố đẩy mạnh triển khai các cơ chế, chính sách phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo nhằm triển khai Luật Thủ đô và 6 nghị quyết đã được Hội đồng nhân dân Thành phố thông qua cuối năm 2025, đồng thời thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Mô hình này không chỉ có ý nghĩa với riêng Thủ đô, mà còn đặt nền móng cho một mô hình phát triển công nghiệp văn hóa có thể nhân rộng ra toàn quốc. Khi chính sách được kiến tạo thông minh, tri thức được lan tỏa đúng hướng và thị trường được khai phá hiệu quả, công nghiệp văn hóa Hà Nội sẽ không chỉ "cất cánh" trong nước, mà còn có đủ sức vươn ra đấu trường quốc tế. Hành trình đó đang bắt đầu và Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Hà Nội được kỳ vọng sẽ là trái tim đập nhịp đầu tiên của cuộc chuyển mình lịch sử đó.