Thu hút nhân tài để Thủ đô “vươn vai Phù Đổng”

Nghị quyết số 92 được ban hành trên cơ sở cụ thể hóa khoản 1, điều 16 Luật Thủ đô số 39/2024/QH15, đồng thời thay thế toàn bộ Nghị quyết số 14/2013/NQ-HĐND ngày 17/7/2013 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội về chính sách trọng dụng nhân tài trong xây dựng, phát triển Thủ đô. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 27/1/2026.

Cơ sở pháp lý cho việc thu hút, trọng dụng người có tài năng

Người có tài năng theo quy định tại Nghị quyết số 92 là nhà khoa học trẻ dưới 47 tuổi có học hàm phó giáo sư, giáo sư; chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, người có trình độ chuyên môn cao trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, trọng điểm, quan trọng; nhà quản lý, nhà quản trị doanh nghiệp; sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, nhà khoa học trẻ tài năng; người có năng khiểu đặc biệt trong các ngành, lĩnh vực; các đối tượng khác theo yêu cầu phát triển của thành phố Hà Nội theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền; cán bộ, công chức, viên chức sau khi được tiến cử, công nhận có tài năng.

Các đồng chí lãnh đạo Trung ương, thành phố Hà Nội chụp ảnh lưu niệm cùng các thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường đại học, học viện trên địa bàn Thành phố năm 2025.

Mức thu nhập của người có tài năng bao gồm mức hỗ trợ thu nhập ban đầu, mức thu nhập hằng tháng, mức thu nhập khuyến khích nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, mức hỗ trợ thuê nhà ở và các chế độ phúc lợi khác có liên quan.

Các ngành, lĩnh vực trọng điểm, quan trọng ưu tiên thu hút người có tài năng được quy định cụ thể như sau:

- Nhóm A: Lĩnh vực quyết định năng lực cạnh tranh của Thành phố: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Quy hoạch, quản lý và phát triển đô thị, nông thôn; Quản trị công và pháp luật; Kinh tế; Phát triến năng lượng; Đối ngoại, hội nhập quốc tế.

- Nhóm B: Lĩnh vực bảo đảm an sinh - xã hội: Y tế; Giáo dục và đào tạo; Bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, thiên tai.

- Nhóm C: Lĩnh vực văn hóa, thể thao: Văn hóa nghệ thuật, bảo tồn phát huy các giá trị văn hóa; Thể dục thể thao; Du lịch.

- Các lĩnh vực khác phù hợp với tình hình thực tiễn kinh tế - xã hội và định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực chiến lược, trọng tâm do các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm tham mưu, đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố đưa vào danh mục các lĩnh vực, chương trình, dự án, đề tài mà Thành phố đang có nhu cầu.

Cũng theo quy định tại Nghị quyết số 92, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng gồm 2 trường hợp: Thu hút, trọng dụng người có tài năng theo hình thức tuyển dụng công chức, viên chức và thu hút người có tài năng theo hình thức ký hợp đồng. Việc phân loại này nhằm phù hợp với nguyện vọng của người có tài năng (đóng góp dài hạn hoặc ngắn hạn), tính chất đa dạng của đối tượng thu hút (chuyên gia, sinh viên, nhà doanh nghiệp…). Riêng chuyên gia khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngoài thực hiện thu hút, trọng dụng theo một trong hai hình thức kể trên còn được bổ sung các chính sách hỗ trợ tăng thêm để đảm bảo thành phố Hà Nội có cơ chế, chính sách vượt trội đối với các lĩnh vực theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị định số 249/2025/NĐ-CP.

Ngoài việc được hưởng các chính sách do Trung ương quy định, các chính sách cụ thể hóa tại Nghị quyết số 92 là các chính sách hỗ trợ bổ sung thêm cho người có tài năng, đảm bảo cơ chế vượt trội của Thành phố trong thu hút, trọng dụng nhân tài.

Tầm nhìn chiến lược để phát triển Thủ đô

Ghi nhận từ thực tiễn hiện nay cho thấy thành phố Hà Nội không phải là địa phương duy nhất thực hiện cơ chế chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô. Một số tỉnh, thành khác như: Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ… cũng đã và đang nghiên cứu, xây dựng chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt trên cơ sở triển khai các Nghị quyết của Quốc hội. Nếu không kịp thời xây dựng, ban hành chính sách, thành phố Hà Nội sẽ khó có cơ hội cạnh tranh, thu hút nhân tài, ảnh hưởng đến việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong xây dựng và phát triển Thủ đô.

Nghị quyết số 92 đã tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hút, trọng dụng người có tài năng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn tới.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An (Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội; Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng) cho rằng, việc Hà Nội ban hành một Nghị quyết riêng về thu hút, trọng dụng người có tài năng trong bối cảnh hiện nay là yêu cầu tất yếu của thực tiễn phát triển, đồng thời phản ánh bước chuyển rất rõ về tư duy thể chế và quản trị nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An, điểm đáng chú ý và mang tính thực chất trong Nghị quyết số 92 là sự chuyển đổi tư duy từ “trải thảm mời gọi” sang “đặt hàng theo vị trí việc làm”. Cách tiếp cận này giúp việc thu hút, sử dụng người có tài năng gắn trực tiếp với nhu cầu cụ thể của từng lĩnh vực, từng cơ quan, đơn vị, qua đó nâng cao hiệu quả và tránh hình thức.

Bên cạnh đó, cơ chế đãi ngộ được thiết kế theo hướng linh hoạt và mở hơn trước. Nghị quyết số 92 cho phép áp dụng nhiều hình thức phù hợp với từng trường hợp như hợp đồng đặc thù, thỏa thuận mức thu nhập cao không bó hẹp trong khung thông thường, cũng như cơ chế thưởng gắn với kết quả và giá trị đóng góp. Đây có thể xem là một bước tiến mạnh dạn và đáng ghi nhận trong tư duy chính sách của Hà Nội.

“Phạm vi đối tượng thu hút lần này được mở rộng hơn, bao trùm nhiều nhóm nhân lực chất lượng cao từ chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, nhân sự khu vực tư nhân, người Việt Nam ở nước ngoài đến những người giàu kinh nghiệm thực tiễn, không chỉ dựa vào bằng cấp hay danh hiệu học thuật. Cùng với các cơ chế đặc thù của Thủ đô, Nghị quyết mới được kỳ vọng sẽ tạo sức hút cạnh tranh hơn trong thu hút và trọng dụng người tài so với nhiều địa phương khác”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An phân tích.

Ngoài ra, một điểm đáng chú ý nữa của Nghị quyết số 92 là chính sách đãi ngộ của Hà Nội không chỉ tập trung vào hỗ trợ ban đầu mà được thiết kế theo hướng gắn chặt với hiệu quả công việc và khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành giá trị ứng dụng, thương mại. Chính sách này không chỉ giúp đong đếm rõ hơn đóng góp của người tài mà còn góp phần khơi dậy tinh thần sáng tạo, thúc đẩy nghiên cứu gắn với ứng dụng thực tiễn đúng với yêu cầu phát triển dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn hiện nay. Hơn nữa, khi đãi ngộ gắn với sản phẩm cụ thể, chính sách nhân tài cũng đồng thời trở thành cơ chế sàng lọc tự nhiên. Người thực sự có năng lực sẽ được khuyến khích dấn thân và cống hiến. Đây chính là sự chuyển dịch từ quản lý con người sang quản trị hiệu quả và giá trị tạo ra.

Có thể khẳng định, từ việc chủ động xây dựng cơ chế riêng, mở rộng phạm vi thu hút đến đổi mới cách đánh giá và đãi ngộ theo giá trị đóng góp thực chất, Nghị quyết số 92 đã cho thấy bước chuyển rõ rệt trong tư duy dùng người và phát triển nguồn lực chất lượng cao của Thủ đô. Khi nhân tài được đặt đúng vị trí, được trao điều kiện phát huy và được ghi nhận xứng đáng bằng kết quả tạo ra, chính sách sẽ không chỉ dừng ở thu hút mà còn tạo dựng được sự gắn bó lâu dài.