Hương bay chiều thu

Ảnh minh họa

Thứ bánh với nhiều tên gọi và nguyên liệu dùng để làm đa dạng như bánh tráng, bánh đa, bánh khô, bánh giấy… Dụng cụ sản xuất cũng lỉnh kỉnh lắm như lò, yếm, vá, vĩ phơi… Tùy theo công dụng và tay nghề người thợ mà cho ra nhiều sản phẩm khác nhau. Bánh dùng để cuốn, làm nem thì rất mỏng và nhỏ. Bánh để nướng thì dày và to, bánh tráng phơi sương phải dẻo dai…

Thời thóc cao gạo kém, bánh tráng được làm hầu hết bằng nguyên liệu bột mì (bột sắn). Người ta làm bánh tráng chất đầy các thùng phuy, cót lúa vì nó trở thành thứ thực phẩm chính yếu trong mỗi gia đình. Những bữa ăn chỉ có củ cõng cơm không đủ no nên phải nhờ thứ bánh cứu đói này. Bánh tráng mì nhúng nước cuốn với rau vườn nhà chấm mắm để làm thỏa mãn cái dạ dày rỗng tuếch. Buổi sáng ăn vài cái bánh tráng ướt chấm với mắm đục no đến tận trưa.

Tiệc tùng giờ thường có bánh tráng nướng. Mỗi món ăn dọn lên bàn đều có đính kèm vài cái bánh tráng ở trên. Người ta đôi khi không dùng “mời cầm đũa”, “mời nâng ly” như lệ thường mà “mời bẻ bánh tráng” để khai tiệc. Nó đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng của một số vùng rồi. Ngoài thứ bánh tráng gạo thường thấy thì bánh tráng mè đen, bánh tráng nước dừa, bánh tráng mì nhứt... là những thứ đặc sản phổ biến. Ví như câu ca dao “Đi xa nhớ bánh tráng mè/ Mùi quê phảng phất dặm hòe hương đưa” như nằm lòng trong những con người xứ Nẫu, xứ của bánh tráng. Ghé Tam Quan mà chưa thử miếng bánh tráng nước dừa béo thơm đành lòng đi chẳng đặng. Miếng bánh tráng mì nhứt xối thứ mắm nêm với ớt xiêm cay xè đem nướng phồng rộp trên bếp than hồng bay mùi thơm nức mũi. Rồi bánh tráng quệt đường mật hay sang hơn nữa thì có bánh tráng trứng nướng mỡ hành, bánh tráng khoai lang...

Ngày nay bánh tráng công nghiệp có mặt khắp nơi và được xuất khẩu ra cả nước ngoài. Những thương hiệu như bánh tráng Sachi, Dalop đã phổ biến và trở thành thứ fast food thông dụng. Bánh tráng giờ được chế biến thành những món ngon như bánh tráng cuốn thịt, bánh tráng trộn, gỏi bánh tráng cá mai…

Ngoài kia phố đã lên đèn. Những làn khói từ lò của quán bánh nướng bên kia đường cứ len lỏi bay trong một chiều cuối thu làm dạ bồn chồn đến lạ. Khe khẽ lá vàng rơi để mùi bánh nướng không vội tan mau, để khứu giác ta được đắm chìm trong những hoài niệm xưa cũ nhé!

Bùi Duy Phong