Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây

(LĐTĐ) Triển lãm “Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây” do Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước) tổ chức vừa qua đã giúp công chúng có cái nhìn toàn diện hơn về sự đổi thay của cảnh quan hồ Gươm trong những năm đầu thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20.
Có một Hồ Gươm thanh khiết, tĩnh lặng Phố đi bộ Hồ Gươm nhộn nhịp trở lại, người dân nghiêm túc đeo khẩu trang

Quá trình thay đổi diện mạo hồ Gươm

Trung tâm Lưu trữ quốc gia I gây bất ngờ với công chúng bởi Triển lãm trực tuyến được thể hiện rất công phu, bài bản. Chỉ với một cú kích chuột, công chúng được trải nghiệm không gian hồ Gươm từ trên cao, chiêm ngưỡng nhiều tư liệu quý, xem video và lắng nghe thuyết minh sinh động.

Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây
Hình ảnh trong triển lãm trực tuyến “Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây”.

“Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây” được thể hiện qua 3 chủ đề: Quá trình thay đổi diện mạo hồ Gươm; Bảo tồn không gian văn hóa lịch sử hồ Gươm; Hồ Gươm - Trung tâm dịch vụ và văn hóa giải trí. Hơn 100 tư liệu, hình ảnh, bản vẽ được trưng bày tại các không gian ảo như Đền Ngọc Sơn, Cầu Thê Húc, Nhà hàng Thuỷ Tạ, Tháp Hòa Phong… Đó là những hình ảnh quen thuộc về đời sống sinh hoạt của người dân Hà Nội nói chung và người dân khu vực quanh Hồ Gươm nói riêng, các công trình do người Pháp xây dựng cùng nhiều thắng cảnh, di tích lịch sử, văn hóa…

Các tư liệu cho thấy hồ Gươm khi Pháp bắt đầu chiếm đóng Hà Nội vẫn mang dáng dấp của ao hồ nông thôn. Từ năm 1884 trở đi, hồ Gươm trở thành trung tâm trong công cuộc quy hoạch thành phố Hà Nội bằng việc người Pháp bắt đầu làm đường nối khu Nhượng địa với khu vực Hoàng Thành cũ. Hệ thống phố đầu tiên của Hà Nội được hình thành, bắt đầu từ tuyến phố Paul Bert - des Incrusteurs (Tràng Tiền - Hàng Khay - Tràng Thi), tiếp theo là phố Francis Garnier (phố Đinh Tiên Hoàng) và Beauchamps (phố Lê Thái Tổ), cùng các dãy phố song song tạo ra một hệ thống bao quanh hồ Gươm. Phía Đông hồ Gươm, người Pháp tập trung xây dựng các cơ quan hành chính chính trị đầu não của Chính quyền: Tòa Đốc lý, Phủ Thống sứ Bắc Kỳ, Bưu điện, Ngân hàng,... Cụm công trình này kết hợp với vườn hoa tạo thành một tổng thể trọn vẹn được thiết kế và xây dựng hoàn toàn theo phong cách quy hoạch, kiến trúc Pháp.

Là một người rất yêu Hà Nội, chị Hoàng My (Hai Bà Trưng, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi thấy thích thú và say sưa tìm hiểu những tư liệu quý giá tại “Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây”. Mặc dù, hiện việc tham quan trực tiếp phải tạm dừng nhưng chúng tôi vẫn được tiếp cận, nghiên cứu, tìm hiểu về văn hoá, di sản của Thủ đô, đặc biệt là hồ Gươm qua Triển lãm này. Đây là điều rất đáng quý và đáng ghi nhận”.

Bảo tồn không gian văn hóa, lịch sử hồ Gươm

Triển lãm “Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây” còn giúp công chúng hiểu rõ hơn về việc bảo tồn không gian văn hóa, lịch sử hồ Gươm của thế hệ đi trước. Để sửa sang nơi đây, người Pháp đã cho phá bỏ toàn bộ các nhà tranh, đình, chùa, đền, miếu như: Đền Bà Kiệu, chùa Báo Ân, đền Vua Lê… Việc làm này đã tạo nên làn sóng bức xúc không chỉ đối với người dân Hà Nội mà với một số quan chức Pháp.

Theo tư liệu của Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, trước tình hình đó, Toàn quyền Đông Dương đã ký các Nghị định ngày 09/3/1900 và 15/4/1905 về việc bảo tồn các công trình lịch sử của thành phố Hà Nội (trong đó có đền Ngọc Sơn cùng đài Tháp Bút). Năm 1925, theo Nghị định ngày 11/7 của Toàn quyền Đông Dương, bất cứ một công trình lịch sử, tín ngưỡng nào đã được xếp hạng muốn được sửa chữa đều phải do Sở Quốc gia Bảo tồn cổ tích đề nghị. Sau năm 1937, Đốc lý Hà Nội ra Quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng một số công trình lịch sử, tín ngưỡng ở Hà Nội. Theo đó, có công trình phải dỡ bỏ hoàn toàn, có công trình chỉ cắt bỏ một phần. Ngày 21/02/1949, theo Quyết nghị số 36-ND của Thị trưởng Hà Nội, Ban trị sự đình, đền, chùa do Chánh ty Địa chính và Công sản thành phố được thành lập nhằm “quản trị đình, chùa một cách quy củ và hợp pháp; dung hòa quyền lợi của thành phố…”.

Dưới bàn tay quy hoạch của người Pháp, Hà Nội đã có biết bao đổi thay. Trong đó, hồ Gươm đã nhanh chóng trở thành một trung tâm hành chính, tín ngưỡng, thương nghiệp, dịch vụ và văn hóa giải trí, “một vòng trang sức của Hà Nội”, một Giao lộ - điểm kết nối hai nét kiến trúc và văn hóa Đông – Tây.

Cùng với những nếp quen cũ, những tập quán sinh hoạt truyền thống của người Hà Nội, diện mạo mới của một đô thị phương Tây đã khiến cho lối sống của người dân có thêm nhiều điều mới, từ thói quen ăn mặc, cách trang trí nhà cửa đến nhu cầu giải trí. Sự cộng hưởng đó đã tạo nên một dấu ấn rất riêng cho hồ Gươm và khu vực Phố cổ.

Ngày nay, khu vực hồ Gươm và vùng phụ cận là nơi tập trung nhiều công trình di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật truyền thống với không gian mặt nước, cây xanh. Ở đó, người ta có thể nhìn thấy cả một chiều sâu văn hóa lẫn nét kiến trúc độc đáo như: Đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc, Tháp Bút, Đài Nghiên, tháp Rùa, tháp Hòa Phong,... Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, cái mất - cái còn, cái cũ - cái mới đã đan xen, hòa quyện tạo nên không gian văn hóa hồ Gươm.

Theo bà Trần Thị Mai Hương, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, hơn 100 tài liệu, tư liệu, hình ảnh, bản vẽ được giới thiệu tại Triển lãm lần này chỉ là một phần rất nhỏ trong số rất nhiều tài liệu về Hà Nội hiện đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I. Hy vọng rằng, triển lãm sẽ mang tới cho công chúng những hồi ức đẹp về hồ Gươm và Hà Nội xưa.

Dù trong quá khứ, hiện tại hay tương lai, hồ Gươm vẫn luôn đóng vai trò là trung tâm, nơi hỗ trợ cho các hoạt động truyền thống, nơi chứng kiến và tiếp nhận những thăng trầm lịch sử của thành phố và người dân nơi đây. Tên gọi “hồ Gươm” sẽ luôn rạo rực và lắng sâu trong lòng người Hà Nội với âm vang “đây hồ Gươm, Hồng Hà, hồ Tây” để rồi “dù có đi bốn phương trời, lòng vẫn nhớ về Hà Nội.

Phương Bùi

Nên xem

Bắc Macedonia thỏa hiệp với Bulgaria để mở đường cho tư cách thành viên EU

Bắc Macedonia thỏa hiệp với Bulgaria để mở đường cho tư cách thành viên EU

Thủ tướng Bắc Macedonia gọi một thỏa hiệp do Pháp dẫn đầu là "không thể chấp nhận được", nhưng hiện đã có một động thái đảo ngược.
Thành lập Ban Chỉ đạo về triển khai thực hiện Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội

Thành lập Ban Chỉ đạo về triển khai thực hiện Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội

(LĐTĐ) Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 790/QĐ-TTg ngày 3/7/2022 thành lập Ban chỉ đạo về triển khai thực hiện Chương trình phục hồi và ...
Chính phủ trình UBTVQH Nghị quyết giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn

Chính phủ trình UBTVQH Nghị quyết giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn

(LĐTĐ) Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái vừa ký Nghị quyết số 82/NQ-CP ngày 3/7/2022 của Chính phủ thông qua Dự án Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ ...
Sử dụng ngân sách Trung ương hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động

Sử dụng ngân sách Trung ương hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động

Ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho các địa phương 100% kinh phí ngân sách nhà nước thực hiện chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho ...
Thế giới ấn tượng với tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Thế giới ấn tượng với tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Báo chí và một số tổ chức quốc tế trong tuần qua có nhiều bài viết bày tỏ ấn tượng với tăng trưởng kinh tế Việt Nam.
Quảng Bình: Xe đầu kéo lao xuống vực bốc cháy dữ dội, tài xế thoát nạn trong gang tấc

Quảng Bình: Xe đầu kéo lao xuống vực bốc cháy dữ dội, tài xế thoát nạn trong gang tấc

(LĐTĐ) Thông tin từ Ủy ban nhân dân (UBND) xã Hóa Thanh, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình cho biết, trên tuyến đường Quốc lộ 12A đoạn qua địa bàn vừa ...
Hà Nội tổ chức thi tuyển một số lãnh đạo cấp phòng và đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ

Hà Nội tổ chức thi tuyển một số lãnh đạo cấp phòng và đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ

Trong năm 2022, Thành phố tổ chức thí điểm và triển khai thi tuyển một số chức danh lãnh đạo cấp phòng và tương đương; thi tuyển chức danh lãnh ...

Tin khác

Hà Nội tổ chức thi tuyển một số lãnh đạo cấp phòng và đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ

Hà Nội tổ chức thi tuyển một số lãnh đạo cấp phòng và đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ

Trong năm 2022, Thành phố tổ chức thí điểm và triển khai thi tuyển một số chức danh lãnh đạo cấp phòng và tương đương; thi tuyển chức danh lãnh đạo tại một số đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ. Hiện tại, 43/49 sở, ban, ngành, quận, huyện, thị xã đã xây dựng kế hoạch thi tuyển và đang triển khai.
Hà Nội: Phát huy truyền thống đoàn kết, nỗ lực thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ

Hà Nội: Phát huy truyền thống đoàn kết, nỗ lực thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ

(LĐTĐ) Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội kêu gọi các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội từ Thành phố đến cơ sở, cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang và các tầng lớp nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô với truyền thống đoàn kết, thống nhất, trách nhiệm, bản lĩnh và sáng tạo sẽ tập trung cao độ, nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của năm 2022 và các năm tiếp theo.
Thành lập Trung tâm Báo chí Thủ đô Hà Nội là đầu mối cung cấp thông tin báo chí

Thành lập Trung tâm Báo chí Thủ đô Hà Nội là đầu mối cung cấp thông tin báo chí

(LĐTĐ) Trung tâm Báo chí Thủ đô Hà Nội được thành lập dựa trên cơ sở tổ chức lại Cổng Giao tiếp điện tử Hà Nội. Trung tâm thực hiện chức năng đầu mối tổ chức hoạt động cung cấp thông tin báo chí của Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố và các sở, ngành, quận, huyện, thị xã, các đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND Thành phố về các vấn đề dư luận xã hội đang bức xúc, quan tâm.
Tích cực triển khai xây dựng quốc lộ 6 để huyện Chương Mỹ bứt phá

Tích cực triển khai xây dựng quốc lộ 6 để huyện Chương Mỹ bứt phá

(LĐTĐ) Phát biểu chỉ đạo tại Kỳ họp thứ bảy, Hội đồng nhân dân (HĐND) huyện Chương Mỹ khóa XX, nhiệm kỳ 2021 - 2026, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến yêu cầu lãnh đạo địa phương này cần chủ động phối hợp với Ban Quản lý các công trình giao thông Thành phố để tích cực triển khai dự án xây dựng quốc lộ 6 trên địa bàn, tạo cơ hội bứt phá quan trọng cho Chương Mỹ.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong nhân dân

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong nhân dân

(LĐTĐ) "Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đặc biệt là tuyên truyền Nghị quyết số 15-NQ/TƯ, tiêm vắc xin phòng Covid-19 mũi 4, triển khai dự án tuyến đường vành đai 4- Vùng Thủ đô để tạo sự đồng thuận trong nhân dân". Đây là một trong những chỉ đạo của Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong tại Hội nghị sơ kết công tác Tuyên giáo thành phố Hà Nội 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm do Ban Tuyên giáo Thành ủy tổ chức hôm nay (1/7).
Lấy ý kiến người dân về tổ chức giao thông trên tuyến xe buýt nhanh BRT

Lấy ý kiến người dân về tổ chức giao thông trên tuyến xe buýt nhanh BRT

(LĐTĐ) Sở Giao thông Vận tải Hà Nội cho biết đang nghiên cứu phương án để đảm bảo phát huy hết làn đường ưu tiên hiện có của buýt nhanh BRT. Về công tác tổ chức giao thông trên tuyến, Sở sẽ lấy ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học và quan trọng nhất là được sự đồng tình cao của nhân dân trước khi thực hiện.
Kỳ họp thứ 5 HĐND quận Hoàn Kiếm khóa XX: Chất vấn nhiều nội dung quan trọng

Kỳ họp thứ 5 HĐND quận Hoàn Kiếm khóa XX: Chất vấn nhiều nội dung quan trọng

(LĐTĐ) Ngày 1/7, Hội đồng nhân dân (HĐND) quận Hoàn Kiếm bước sang ngày làm việc thứ 2, Kỳ họp thứ 5 khóa XX, nhiệm kỳ 2021 - 2026 với nội dung chất vấn và trả lời chất vấn tại hội trường với các nội dung: Tái chất vấn liên quan đến phòng, chống dịch Covid-19; tiến độ triển khai các dự án trong kế hoạch đầu tư công và quản lý sử dụng tài sản công là cơ sở nhà đất do các đơn vị thuộc quận quản lý; ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý nhà nước hướng tới mục tiêu xây dựng chính quyền điện tử quận.
Hà Nội: Đưa vào hoạt động nhà máy điện rác trong tháng 10/2022 để khắc phục ùn ứ rác thải

Hà Nội: Đưa vào hoạt động nhà máy điện rác trong tháng 10/2022 để khắc phục ùn ứ rác thải

(LĐTĐ) Tại Hội nghị họp báo thông tin về tình hình kinh tế - xã hội quý II/2022 chiều 1/7 của Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội, trả lời câu hỏi về khắc phục tình trạng ùn ứ rác thải trong nội đô, Phó Giám đốc Sở tài nguyên và Môi trường Hà Nội Mai Trọng Thái cho biết đến tháng 10/2022 nhà máy điện rác sẽ đi vào hoạt động ổn định, đốt rác với với công suất 4.000 tấn rác/ngày.
Hà Nội: Các hội quần chúng góp phần tạo đồng thuận xã hội

Hà Nội: Các hội quần chúng góp phần tạo đồng thuận xã hội

(LĐTĐ) Thành phố Hà Nội có 3.711 hội có tính chất hội quần chúng được tổ chức từ Thành phố đến cơ sở, hoạt động đa dạng, phong phú, trên nhiều lĩnh vực. Trong đó có 19 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ hoạt động trên phạm vi Thành phố. Những năm qua, các hội quần chúng cơ bản thực hiện tốt nhiệm vụ Thành phố giao, góp phần xây dựng, tạo sự đồng thuận xã hội để thực hiện sự lãnh đạo của Đảng, những nhiệm vụ của Nhà nước cũng như tham gia góp ý xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.
Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội: Làm rõ thông tin quy hoạch tuyến đường Lê Văn Lương - Tố Hữu

Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội: Làm rõ thông tin quy hoạch tuyến đường Lê Văn Lương - Tố Hữu

(LĐTĐ) Theo Phó Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội Phạm Quốc Tuyến, qua các thời kỳ từ năm 2002 đến nay, trục Lê Văn Lương luôn được xác định là xây dựng trục cao tầng. Với các định hướng tại Quy hoạch chung Thủ đô, quy hoạch phân khu, việc Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội phê duyệt Quy hoạch chi tiết năm 2016… việc kết luận nhà cao tầng gây quá tải, thiếu trường học nhà trẻ, giảm tiện ích… tại một số dự án là chưa thỏa đáng.
Xem thêm
Phiên bản di động