Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây

(LĐTĐ) Triển lãm “Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây” do Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước) tổ chức vừa qua đã giúp công chúng có cái nhìn toàn diện hơn về sự đổi thay của cảnh quan hồ Gươm trong những năm đầu thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20.
Có một Hồ Gươm thanh khiết, tĩnh lặng Phố đi bộ Hồ Gươm nhộn nhịp trở lại, người dân nghiêm túc đeo khẩu trang

Quá trình thay đổi diện mạo hồ Gươm

Trung tâm Lưu trữ quốc gia I gây bất ngờ với công chúng bởi Triển lãm trực tuyến được thể hiện rất công phu, bài bản. Chỉ với một cú kích chuột, công chúng được trải nghiệm không gian hồ Gươm từ trên cao, chiêm ngưỡng nhiều tư liệu quý, xem video và lắng nghe thuyết minh sinh động.

Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây
Hình ảnh trong triển lãm trực tuyến “Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây”.

“Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây” được thể hiện qua 3 chủ đề: Quá trình thay đổi diện mạo hồ Gươm; Bảo tồn không gian văn hóa lịch sử hồ Gươm; Hồ Gươm - Trung tâm dịch vụ và văn hóa giải trí. Hơn 100 tư liệu, hình ảnh, bản vẽ được trưng bày tại các không gian ảo như Đền Ngọc Sơn, Cầu Thê Húc, Nhà hàng Thuỷ Tạ, Tháp Hòa Phong… Đó là những hình ảnh quen thuộc về đời sống sinh hoạt của người dân Hà Nội nói chung và người dân khu vực quanh Hồ Gươm nói riêng, các công trình do người Pháp xây dựng cùng nhiều thắng cảnh, di tích lịch sử, văn hóa…

Các tư liệu cho thấy hồ Gươm khi Pháp bắt đầu chiếm đóng Hà Nội vẫn mang dáng dấp của ao hồ nông thôn. Từ năm 1884 trở đi, hồ Gươm trở thành trung tâm trong công cuộc quy hoạch thành phố Hà Nội bằng việc người Pháp bắt đầu làm đường nối khu Nhượng địa với khu vực Hoàng Thành cũ. Hệ thống phố đầu tiên của Hà Nội được hình thành, bắt đầu từ tuyến phố Paul Bert - des Incrusteurs (Tràng Tiền - Hàng Khay - Tràng Thi), tiếp theo là phố Francis Garnier (phố Đinh Tiên Hoàng) và Beauchamps (phố Lê Thái Tổ), cùng các dãy phố song song tạo ra một hệ thống bao quanh hồ Gươm. Phía Đông hồ Gươm, người Pháp tập trung xây dựng các cơ quan hành chính chính trị đầu não của Chính quyền: Tòa Đốc lý, Phủ Thống sứ Bắc Kỳ, Bưu điện, Ngân hàng,... Cụm công trình này kết hợp với vườn hoa tạo thành một tổng thể trọn vẹn được thiết kế và xây dựng hoàn toàn theo phong cách quy hoạch, kiến trúc Pháp.

Là một người rất yêu Hà Nội, chị Hoàng My (Hai Bà Trưng, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi thấy thích thú và say sưa tìm hiểu những tư liệu quý giá tại “Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây”. Mặc dù, hiện việc tham quan trực tiếp phải tạm dừng nhưng chúng tôi vẫn được tiếp cận, nghiên cứu, tìm hiểu về văn hoá, di sản của Thủ đô, đặc biệt là hồ Gươm qua Triển lãm này. Đây là điều rất đáng quý và đáng ghi nhận”.

Bảo tồn không gian văn hóa, lịch sử hồ Gươm

Triển lãm “Hồ Gươm, giao lộ Đông - Tây” còn giúp công chúng hiểu rõ hơn về việc bảo tồn không gian văn hóa, lịch sử hồ Gươm của thế hệ đi trước. Để sửa sang nơi đây, người Pháp đã cho phá bỏ toàn bộ các nhà tranh, đình, chùa, đền, miếu như: Đền Bà Kiệu, chùa Báo Ân, đền Vua Lê… Việc làm này đã tạo nên làn sóng bức xúc không chỉ đối với người dân Hà Nội mà với một số quan chức Pháp.

Theo tư liệu của Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, trước tình hình đó, Toàn quyền Đông Dương đã ký các Nghị định ngày 09/3/1900 và 15/4/1905 về việc bảo tồn các công trình lịch sử của thành phố Hà Nội (trong đó có đền Ngọc Sơn cùng đài Tháp Bút). Năm 1925, theo Nghị định ngày 11/7 của Toàn quyền Đông Dương, bất cứ một công trình lịch sử, tín ngưỡng nào đã được xếp hạng muốn được sửa chữa đều phải do Sở Quốc gia Bảo tồn cổ tích đề nghị. Sau năm 1937, Đốc lý Hà Nội ra Quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng một số công trình lịch sử, tín ngưỡng ở Hà Nội. Theo đó, có công trình phải dỡ bỏ hoàn toàn, có công trình chỉ cắt bỏ một phần. Ngày 21/02/1949, theo Quyết nghị số 36-ND của Thị trưởng Hà Nội, Ban trị sự đình, đền, chùa do Chánh ty Địa chính và Công sản thành phố được thành lập nhằm “quản trị đình, chùa một cách quy củ và hợp pháp; dung hòa quyền lợi của thành phố…”.

Dưới bàn tay quy hoạch của người Pháp, Hà Nội đã có biết bao đổi thay. Trong đó, hồ Gươm đã nhanh chóng trở thành một trung tâm hành chính, tín ngưỡng, thương nghiệp, dịch vụ và văn hóa giải trí, “một vòng trang sức của Hà Nội”, một Giao lộ - điểm kết nối hai nét kiến trúc và văn hóa Đông – Tây.

Cùng với những nếp quen cũ, những tập quán sinh hoạt truyền thống của người Hà Nội, diện mạo mới của một đô thị phương Tây đã khiến cho lối sống của người dân có thêm nhiều điều mới, từ thói quen ăn mặc, cách trang trí nhà cửa đến nhu cầu giải trí. Sự cộng hưởng đó đã tạo nên một dấu ấn rất riêng cho hồ Gươm và khu vực Phố cổ.

Ngày nay, khu vực hồ Gươm và vùng phụ cận là nơi tập trung nhiều công trình di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật truyền thống với không gian mặt nước, cây xanh. Ở đó, người ta có thể nhìn thấy cả một chiều sâu văn hóa lẫn nét kiến trúc độc đáo như: Đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc, Tháp Bút, Đài Nghiên, tháp Rùa, tháp Hòa Phong,... Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, cái mất - cái còn, cái cũ - cái mới đã đan xen, hòa quyện tạo nên không gian văn hóa hồ Gươm.

Theo bà Trần Thị Mai Hương, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, hơn 100 tài liệu, tư liệu, hình ảnh, bản vẽ được giới thiệu tại Triển lãm lần này chỉ là một phần rất nhỏ trong số rất nhiều tài liệu về Hà Nội hiện đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I. Hy vọng rằng, triển lãm sẽ mang tới cho công chúng những hồi ức đẹp về hồ Gươm và Hà Nội xưa.

Dù trong quá khứ, hiện tại hay tương lai, hồ Gươm vẫn luôn đóng vai trò là trung tâm, nơi hỗ trợ cho các hoạt động truyền thống, nơi chứng kiến và tiếp nhận những thăng trầm lịch sử của thành phố và người dân nơi đây. Tên gọi “hồ Gươm” sẽ luôn rạo rực và lắng sâu trong lòng người Hà Nội với âm vang “đây hồ Gươm, Hồng Hà, hồ Tây” để rồi “dù có đi bốn phương trời, lòng vẫn nhớ về Hà Nội.

Phương Bùi

Nên xem

Hà Nội đã hỗ trợ an sinh xã hội cho gần 3,9 triệu lượt người

Hà Nội đã hỗ trợ an sinh xã hội cho gần 3,9 triệu lượt người

(LĐTĐ) Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội cho biết, từ đầu tháng 7/2021 đến cuối ngày 27/10, toàn Thành phố đã quyết định hỗ trợ an ...
146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

(LĐTĐ) Theo Sở Tư pháp Hà Nội, tính đến ngày 21/10/2021, đã có 146/175 phường (đạt tỷ lệ 83,4%) thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ...
LĐLĐ thành phố Hà Nội tổ chức tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021

LĐLĐ thành phố Hà Nội tổ chức tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021

(LĐTĐ) Ngày 28/10, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đã tổ chức lớp tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021 cho đội ngũ cán bộ ...
LĐLĐ huyện Thanh Trì tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công đoàn năm 2021

LĐLĐ huyện Thanh Trì tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công đoàn năm 2021

(LĐTĐ) Sáng nay (28/10), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Thanh Trì phối hợp với Trung tâm Chính trị huyện tổ chức Hội nghị tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ công ...
VietinBank tiếp tục kiểm soát hiệu quả chi phí vốn

VietinBank tiếp tục kiểm soát hiệu quả chi phí vốn

(LĐTĐ) VietinBank vừa công bố báo cáo tài chính quý 3/2021, theo đó ngân hàng này tiếp tục kiểm soát tốt chi phí vốn, chi phí quản lý; tăng thu thuần ...
Không để giá thịt lợn “nhảy múa”

Không để giá thịt lợn “nhảy múa”

(LĐTĐ) Thời gian gần đây, giá thịt lợn hơi giảm mạnh khiến nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp trong ngành chăn nuôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Mặc dù vậy, giá ...
Yếu tố quan trọng xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh

Yếu tố quan trọng xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh

(LĐTĐ) Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, thực thi cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đã và đang đặt ...

Tin khác

146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

(LĐTĐ) Theo Sở Tư pháp Hà Nội, tính đến ngày 21/10/2021, đã có 146/175 phường (đạt tỷ lệ 83,4%) thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực.
Níu giữ xứ Đoài

Níu giữ xứ Đoài

(LĐTĐ) Sinh ra ở một làng quê vùng chiêm trũng của đất Hà Tây cũ, tuổi thơ tôi vịn lên nếp làng, lên những bức tường rêu mà lớn. Bởi thế, khi Hà Tây sáp nhập về Hà Nội, khi biết tìm xứ Đoài qua những trang sách, áng thơ thì trong tôi mảnh đất giàu nét văn hóa truyền thống ấy lại càng như thân thương đến lạ. Để rồi, khi lang thang về mảnh đất cửa ngõ Thủ đô, lần nào tôi cũng bị hút hồn bởi những nét đẹp đơn sơ, mộc mạc của đất, của người nơi ấy.
Những con đường hoa kiểu mẫu

Những con đường hoa kiểu mẫu

(LĐTĐ) Với mục tiêu hoàn thành các tiêu chí Nông thôn mới nâng cao, xây dựng huyện văn minh, giàu đẹp, phấn đấu trở thành quận của Thủ đô, những năm qua, huyện Đan Phượng đã không ngừng chỉnh trang bộ mặt nông thôn, nâng cao đời sống nhân dân. Giờ đây, những đoạn đường nở hoa đủ màu sắc nối dài vào tận thôn xóm, tạo nên bức tranh sinh động của huyện Nông thôn mới kiểu mẫu.
Hành động nhỏ, ý nghĩa lớn

Hành động nhỏ, ý nghĩa lớn

(LĐTĐ) Rác thải nói chung, phế liệu nói riêng sẽ trở thành tài nguyên khi được phân loại, xử lý đúng cách. Ngược lại, rác sẽ gây ô nhiễm môi trường trong hiện tại và cả tương lai nếu tiếp tục được chôn lấp tự nhiên mà không được phân loại, xử lý. Xuất phát từ thông điệp đó, gần đây, trên địa bàn Hà Nội đã xuất hiện những gian hàng đổi phế liệu lấy thực phẩm, thu hút được nhiều người tham gia.
Lượng hành khách đi xe buýt tại Thủ đô có xu hướng tăng trở lại

Lượng hành khách đi xe buýt tại Thủ đô có xu hướng tăng trở lại

(LĐTĐ) Thời điểm này, hàng loạt xe buýt Thủ đô "rộn ràng" lăn bánh trên những cung đường sau nhiều tháng phải tạm nghỉ để phòng, chống dịch Covid-19. Đáng chú ý, sau hơn một tuần hoạt động trở lại, lượng khách tham gia loại hình vận tải hành khách công cộng này đã dần có xu hướng gia tăng, tuy nhiên vì đảm bảo công tác phòng, chống dịch nên có không ít hành khách phải đợi qua 2 - 3 lượt mới có thể đi xe.
Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền từ Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2021

Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền từ Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2021

(LĐTĐ) Mới đây, Quận ủy Bắc Từ Liêm đã tổ chức chung khảo Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2021. Thông qua hội thi, các báo cáo viên trong quận có cơ hội gặp gỡ, học hỏi thêm nhiều kỹ năng, kinh nghiệm, từ đó nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền.
Nghiên cứu, tháo gỡ những vướng mắc về công tác giải phóng mặt bằng, xác định giá đất

Nghiên cứu, tháo gỡ những vướng mắc về công tác giải phóng mặt bằng, xác định giá đất

(LĐTĐ) Chiều 26/10, Đoàn giám sát số 1 của Ban Thường vụ Thành uỷ, do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành uỷ Nguyễn Thị Tuyến làm trưởng đoàn, đã làm việc với Sở Tài chính về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU và Chỉ thị số 09-CT/TU của Thành ủy Hà Nội.
Gian hàng đổi chai nhựa, vỏ lon... lấy rau, củ, quả tại Hà Nội

Gian hàng đổi chai nhựa, vỏ lon... lấy rau, củ, quả tại Hà Nội

(LĐTĐ) Nhiều ngày qua, trên một số tuyến phố của Hà Nội xuất hiện những điểm bán hàng đổi phế liệu lấy thực phẩm. Tại đây, khi người dân mang phế liệu đến sẽ được quy đổi thành tiền, gian hàng sẽ trả bằng sản phẩm nông sản.
Đa dạng các hoạt động hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế

Đa dạng các hoạt động hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế

(LĐTĐ) Thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) quận Tây Hồ đã chủ động triển khai các phong trào hỗ trợ phụ nữ sáng tạo, khởi nghiệp; qua đó tạo cơ hội cho các hội viên vươn lên, phát triển kinh tế bền vững, phù hợp với tình hình mới vừa chống dịch vừa phát triển kinh tế.
Nhiều kết quả nổi bật trong chương trình công tác Đội và phong trào thiếu nhi huyện Mê Linh

Nhiều kết quả nổi bật trong chương trình công tác Đội và phong trào thiếu nhi huyện Mê Linh

(LĐTĐ) Ngày 25/10, Huyện đoàn Mê Linh phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) huyện Mê Linh tổ chức Hội nghị tổng kết công tác Đội và phong trào thiếu nhi huyện Mê Linh năm học 2020-2021, triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm học 2021-2022; phát động Cuộc thi “Công trình măng non chào mừng Đại hội Đoàn các cấp nhiệm kỳ 2022-2027”.
Xem thêm
Phiên bản di động