Hàng loạt sai phạm ngành xuất bản: Khâu kiểm duyệt đang có vấn đề

Muôn vàn kiểu “sáng chế”

Mới đây, chi tiết “lạ” có phần phản nhân văn trong câu truyện Thạch Sanh được in trong tập Truyện cổ tích Việt Nam của NXB Kim Đồng tái bản 10/2014. Ví như đoạn miêu tả Thạch Sanh đánh nhau với Trăn tinh khiến Trăn tinh “vỡ đầu, óc phọt ra chết tươi” khiến nhiều bậc phụ huynh hoang mang vì những ngôn từ nhuốm màu bạo lực. Hay là sự việc NXB Lao động – Xã hội đã bị Cục Xuất bản, In và Phát hành xử phạt 252 triệu đồng sau hàng loạt những sai phạm nghiêm trọng trong cuốn Bộ luật dân sự và bản hướng dẫn thi hành án 2014 với trang bìa in hình ảnh khuôn mặt diễn viên hài Công Lý được cắt ghép trên thân thể một người đàn ông chỉ mặc một chiếc quần nhỏ, đứng trên quả cầu lửa, hai tay cầm hai cán cân.

Hoặc vụ việc NXB Văn hóa – Thông tin bị đình chỉ hoạt động vì liên tiếp để xảy ra sai phạm. Theo Báo cáo của Cục Xuất bản, In và Phát hành trong năm 2014, NXB Văn hóa - Thông tin đã bị xử lý tới 60 cuốn sách với nhiều hình thức như: yêu cầu đình chỉ phát hành để thẩm định nội dung, đình chỉ phát hành để sửa lỗi sai, thu hồi xuất bản phẩm... Trong đó, gây bức xúc dư luận nhiều nhất chính là cuốn "Từ điển tiếng Việt dành cho học sinh" của tác giả Vũ Chất với nhiều chỗ diễn giải sai lệch nghiêm trọng bản chất từ ngữ, cũng không nộp lưu chiểu theo quy định. Cục Xuất bản đã phải ra quyết định thu hồi và tiêu hủy cuốn sách này sau khi xác định được thông tin phản ánh của báo chí và dư luận là chính xác.

Thực trạng sai phạm chồng sai phạm và việc một NXB lớn bị đình chỉ hoạt động cho thấy, ngành xuất bản đang lúng túng trong khâu quản lý cũng như việc rà soát, hậu đăng kiểm còn gặp quá nhiều bất cập.

61196

Khâu kiểm duyệt đang có vấn đề?

Em Nguyễn Ánh Dương Trường THCS Nguyễn Trãi thật thà kể, em và các bạn học cấp hai rồi mà cũng phải đỏ mặt, cười ồ lên khi đọc đến đoạn mẹ Thạch Sanh phải nhường quần cho con để Thạch Sanh không phải cởi truồng.

Còn cô Nguyễn Xuân Quỳnh,  giáo viên trường Phan Huy Chú – Hà Nội bức xúc: “Những sai phạm trong ngành xuất bản không chỉ làm lệch lạc những suy nghĩ học sinh mà còn làm hỏng cả một thế hệ. Điều này sẽ dẫn đến hệ lụy không nhỏ cho sự phát triển của các chủ nhân tương lai đất nước. Tôi cho rằng, trước nhất, khâu biên soạn phải được đặt lên hàng đầu. Với những câu chữ phản cảm, mang yếu tố bạo lực du nhập vào xã hội sẽ khiến cho các em nhỏ thiếu đi sự chuẩn mực trong ngôn từ, dẫn đến những hành động khó kiểm soát”.

Trước hàng loạt các sai phạm gây nhức nhối dư luận trong hoạt động xuất bản hiện nay, câu hỏi được đặt ra: Tại sao những cuốn sách có nội dung phản cảm vẫn lọt ra thị trường và phải chăng khâu kiểm duyệt đang có vấn đề? Một cán bộ công tác trong ngành xuất bản cho rằng: Những lỗi như phản ánh, thực ra là điều không ai mong muốn, song, trách nhiệm trước tiên thuộc về các NXB, đó là sự cẩu thả trong khâu biên soạn, hiệu đính, thiếu nhãn quan chính trị của cán bộ biên tập. Sự thiếu chặt chẽ trong việc cấp phép và cuối cùng là sự buông lỏng quản lý của cơ quan chủ quản, cơ quan cấp trên.

Về vấn đề này, tại Hội nghị về công tác cơ quan chủ quản NXB mới đây cũng đã đặt ra một số giải pháp quan trọng, trong đó nhấn mạnh, cần chấn chỉnh công tác tổ chức, điều hành hoạt động NXB, đẩy mạnh công tác đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, biên tập viên phù hợp với yêu cầu mới của ngành xuất bản. Hi vọng trong năm 2015, ngành xuất bản sẽ có các giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn nữa tránh những bức xúc dư luận như thời gian qua.

Lưu Nhi