Giáo dục là trách nhiệm chung của hệ thống chính trị và toàn xã hội

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, vấn đề then chốt là cấu trúc của các dự án Luật. Do vậy, trong quá trình xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), đã thành lập Ban Chỉ đạo thống nhất, bảo đảm xem xét các quy định trong một tổng thể nhằm giảm chồng chéo, tránh mâu thuẫn và tạo sự liên thông, tương thích giữa các luật.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại phiên thảo luận. (Ảnh: QH)

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, Luật Giáo dục được xác định là luật nền tảng; các luật còn lại được thiết kế theo từng mảng, từng bậc. Luật Giáo dục quy định các “chuẩn” chung nhất. Đối với giáo dục đại học hay giáo dục nghề nghiệp, chuẩn dành cho nhà giáo sẽ được quy định theo đặc thù của từng lĩnh vực.

Một nhà giáo trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp đương nhiên khác với nhà giáo ở phổ thông hay đại học. Song, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, sự khác biệt đó nằm trong một hệ thống thống nhất, tương thích và liên thông.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nêu rõ, 56 ý kiến phát biểu, với hơn 200 nội dung chi tiết về các dự thảo Luật và dự thảo Nghị quyết sẽ được Ban soạn thảo tiếp thu đầy đủ và giải trình toàn diện.

Nêu cụ thể về các vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, về mô hình đại học vùng, với ví dụ được nhắc tới nhiều là Đại học Thái Nguyên thời gian qua đã có những đóng góp quan trọng trong đào tạo, nghiên cứu.

Các nghị quyết của Đảng - từ Nghị quyết 29-NQ/TW năm 2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Kết luận 91 triển khai thực hiện Nghị quyết số 29, đến các nghị quyết vùng - đều xác định cần phát triển các đại học quốc gia và đại học vùng trở thành những thực thể mạnh, đóng vai trò đầu tàu trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Các đại biểu dự Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: QH)

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, nếu thực tế vận hành còn khiếm khuyết, nhất là ở khâu trung gian, thì chúng ta phải khảo sát, đánh giá nghiêm túc. Trong đó, bám sát yêu cầu giảm tầng nấc trung gian được Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ rà soát, xác định trung gian nằm ở đâu để xử lý.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho rằng, nếu “rã” mô hình đại học vùng sẽ dẫn đến hàng chục đầu mối nhỏ, còn phân tán hơn nữa. Do đó, việc này phải được cân nhắc hết sức thận trọng. Nếu cấu trúc bên trong của đại học vùng lỏng lẻo, quản lý cồng kềnh, thì điều đó phải khắc phục và phải tìm ra điểm trung gian ở đâu để giải quyết.

Về đào tạo chuyên sâu đặc thù trong lĩnh vực sức khỏe, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh, hoạt động đào tạo này từ trước đến nay vẫn diễn ra bình thường.

Về đề xuất đưa nội dung văn bằng và đào tạo chuyên sâu quy định trong Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu rõ, Luật Giáo dục đại học không can thiệp vào quản lý hay đào tạo chuyên khoa y tế. Luật chỉ quy định nguyên tắc chung cho các trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ theo phạm vi được giao.

Đào tạo bác sĩ chuyên khoa là đào tạo năng lực, kỹ năng chuyên môn sau đại học nên thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Y tế, bao gồm nội dung, chuẩn năng lực, điều kiện thực hành, chương trình đào tạo và văn bằng trong hệ thống quốc dân.

Bộ Giáo dục và Đào tạo không can thiệp vào đào tạo bác sĩ chuyên khoa 1, 2, 3 và cũng không có chủ trương tiếp nhận các trường đại học thuộc Bộ Y tế. Dự thảo Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) vì thế chỉ sửa tại Điều 8, khoản 2, điểm d theo hướng khẳng định rõ: Chương trình đào tạo chuyên sâu lĩnh vực khoa học sức khỏe cấp bằng bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa do Bộ Y tế quản lý.

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: QH)

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nêu rõ: “Các chuẩn chương trình đào tạo chuyên môn vẫn do Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) chủ trì xây dựng. Cần phân biệt rạch ròi giữa quản lý Nhà nước về giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện bằng quy phạm pháp luật, với quản lý chuyên môn thuộc các bộ, ngành đặc thù. Việc này hoàn toàn không mâu thuẫn, mà là cơ chế phối hợp bình thường, được thực hiện từ trước đến nay.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nhấn mạnh, Ban soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội; mọi ý kiến đều được xem xét đầy đủ và giải trình minh bạch. Những ý kiến tâm huyết của các đại biểu thể hiện sự nghiên cứu kỹ lưỡng về văn bản, sự hiểu biết sâu về thực tiễn và sự đồng hành với đội ngũ nhà giáo. Đó là nguồn lực tinh thần vô cùng quý giá đối với ngành.

“Với tư cách những người trong cuộc, chúng tôi ý thức sâu sắc rằng giáo dục không chỉ là nhiệm vụ của ngành, của nhà giáo, mà là trách nhiệm chung của hệ thống chính trị và toàn xã hội. Thể chế là một nguồn lực; và sự ủng hộ của Quốc hội hôm nay cũng là một nguồn lực giúp giáo dục - đào tạo đột phá trong thời gian tới”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng bày tỏ, ngành giáo dục và đào tạo hiểu rõ trách nhiệm lớn lao, vẻ vang nhưng nặng nề của nghề giáo. Sự cao quý của nghề không tự nhiên có, cũng không tự nhiên bền vững, mà được tạo dựng bằng nỗ lực của mỗi thầy cô, bằng sự tận tâm và lòng yêu nghề. Do vậy, các giáo viên sẽ nỗ lực để nguyện không phụ sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước, Nhân dân và các bậc phụ huynh.