Gặp lại nữ anh hùng sông Hương

	Ký ức của cựu thanh niên cứu quốc thành Hoàng Diệu
	Huyền thoại về một cảm tử quân
	Người cắm cờ thầm lặng

Một thời máu lửa

Nữ anh hùng Hoàng Thị Nở

Trong chuyến công tác Huế, anh bạn, trưởng văn phòng đại diện báo Nhân dân, đã kể cho tôi biết bao câu chuyện về cố Đô. Đặc biệt, khi kể đến chuyện về 11 cô gái sông Hương, anh bỗng say sưa đến lạ, chẳng thế anh cứ nhắc đi nhắc lại: “Đó là những nữ anh hùng. Các cô đều được phong tặng danh hiệu anh hùng, được lập bia tưởng niệm, ghi công”. Để tôi hiểu hơn về các nữ anh hùng năm xưa, sau khi đưa tôi qua bia ghi công của các cô, anh bảo sẽ đưa tôi đến gặp cô Hoàng Thị Nở - một nhân chứng sống.

Sau một hồi vòng vèo trong những con phố nhỏ, anh dẫn tôi đến ngôi nhà nhỏ nằm khuất trong hẻm sâu ở phố Bà Triệu. Ra đón chúng tôi là người phụ nữ gầy, giản dị với mái tóc quấn hờ, đôi mắt thâm quầng của người thường xuyên đau ốm. Nếu không được báo trước, tôi cũng không thể tin, người đứng trước mặt tôi đã từng cầm súng dọc ngang cùng tiểu đội nữ của mình “hạ gục” mấy tiểu đoàn lính Mỹ với súng máy hiện đại, xe tăng, thiết giáp.

Khi được hỏi về những kỷ niệm của một thời máu lửa, cô Hoàng thị Nở, cười hiền: Do bị thương ở đầu nên có những cái tôi nhớ, tôi quên. Nhưng chuyện ngày ấy thì tôi không bao giờ quên được, nó chỉ như vừa xảy ra ngày hôm qua…”. Theo cô, tiểu đội 11 cô gái sông Hương ngày trước mang tên tiểu đội dân quân Thiên Thuỷ của xã Thuỷ Thanh, huyện Hương Thuỷ, với các thành viên chỉ ở tuổi mười tám, đôi mươi. Trong chiến dịch Mậu Thân (năm 1968), tiểu đội được cấp trên giao nhiệm vụ dẫn đường đưa bộ đội tấn công các mục tiêu của địch phía bờ nam TP. Huế.

Cô Nở xúc động nhớ lại: “Vì là lần đầu tiên giáp mặt với kẻ thù nên chị em trong đội ai cùng hết sức lo lắng, mọi người phải động viên nhau và coi kẻ thù chỉ như những tấm bia tập bắn mà thôi. Không những thế, chúng còn đem đến biết bao cảnh chết chóc, tù đầy, li tán, đói khát, khổ đau… nên chị em thêm quyết tâm hơn.

Chị Nở còn cho biết, khi hoạt động cách mạng ngay cả với người gia đình cũng không biết. Chúng tôi thường động viên nhau phải cố gắng vượt qua những khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ cấp trên giao cũng như góp phần vào công cuộc kháng chiến của đất nước. Để hoàn thành nhiệm vụ này, chúng tôi phải đóng nhiều vai như bán hàng, người đưa thư… để tiếp cận được với địch, từ đó nghiên cứu những mặt mạnh, mặt yếu của địch. Sau đó tìm đường đi lối về thích hợp dẫn đến các mục tiêu của chúng...”, rót chén trà, cô Nở kể.

Sau khi đã nghiên cứu, bàn bạc kỹ, chiến thuật đánh, đêm 30 Tết, tiểu đội 11 cô gái sông Hương chia làm ba cánh quân tiến vào thành phố. Tiếng súng tấn công, nổi dậy của quân và dân thành Huế nổ vang trời. Mỹ Ngụy không kịp trở tay. Quân và dân Huế đã làm chủ thành phố. Tuy nhiên, với lực lượng hùng hậu, xe tăng, thiết giáp, địch đã điều quân từ Phú Bài đổ lên, nhằm dập tắt “phong trào nổi dậy ở Huế”, chúng còn huy động rất nhiều máy bay ứng chiến. Trước tình hình đó, các nữ tiểu đội du kích của cô Nở vừa làm nhiệm vụ dẫn đường, vừa tải thương, và trực tiếp cầm súng đánh giặc.

Hoạt động trong bối cảnh không chiến hào, lực lượng lại mỏng nên các cô đã nghĩ ra cách lợi dụng nhà dân để đánh địch. Đúng 5 giờ 30 phút ngày 12/2/1968, 10 chiếc xe tăng cùng một tiểu đoàn thuỷ quân lục chiến Mỹ ngụy ầm ầm tiếp vào thành phố. Các chị chia làm ba tổ chốt chặn tại Xuân Phú, chợ Cống và một tổ nghi binh. Tiểu đội dân quân Thiên Thuỷ cùng lực lượng bộ đội đã chiến đấu liên tục gần 20 ngày đêm giữa lòng thành phố.

“Bốn đồng chí của tôi ngã xuống khi tuổi đời chỉ 17 -18 và thậm chí chưa một “mảnh tình vắt vai”. Xuân ấy, Huế lạnh tê tái, và chỉ vài phút trước mấy chị em mới ăn tết với những món ăn khẹt lẹt mùi thuốc súng được gia đình đem đến. Vậy mà vài phút sau mỗi người đã mỗi phương, chết một cách thương tâm trước mặt mình…”, đưa tay vén vạt áo lên lau những giọt nước mắt lăn dài, cô Nở xúc động kể lại.

Sau trận chiến quả cảm ấy, tiểu đội của cô người mất, người còn. Nhận được lệnh của chỉ huy, tiểu đội rút về Thủy Thanh để hoạt động.

Với lòng yêu nước, dũng cảm, sự hy sinh của mình, năm 1968, tiểu đội nữ 11 cô gái sông Hương được Bác viết tặng bài thơ.

“Dõng dạc trong tay khẩu súng trường
Khôn ngoan dàn trận khắp trong phường
Bác khen các cháu dân quân gái
Đánh giặc Hoa Kỳ phải nát xương…”

Trở lại đời thường

Được bác Hồ viết thư, làm thơ động viên, tiểu đội nữ 11 cô gái sông Hương càng thêm quyết tâm chiến đấu bảo vệ đất nước. “Sau chiến dịch Mậu Thân, tiểu đội của chúng tôi được đổi thành trung đội Võ Thị Sáu và được ra Bắc an dưỡng. Trước khi đi, ai cũng háo hức được một lần gặp Bác, vậy mà đang trên đường ra lại nghe tin Bác mất, khiến chị em ai nấy đều ôm chặt lấy nhau khóc ròng…”, mắt cô đã nhòe từ bao giờ, giọng nghẹn nghẹn kể lại.

Sau ngày giải phóng, Hoàng Thị Nở và những đồng đội còn sống mỗi người một vị trí công tác, mỗi người mỗi hoàn cảnh. “Ngày giải phóng, trở về quê hương với thương tật trên người, lại ngoài 30 tuổi, gia đình lại mong mỏi tôi có tấm chồng để nương tựa. Sau thời gian, tôi cũng tìm được hạnh phúc của riêng mình. Anh ấy cũng là lính Trường Sơn, người cùng xã, là thương binh nặng…”, cô Nở vui vẻ kể.

Hai người với những vết thương chiến tranh còn đeo bám, hiển hiện trên cơ thể, tinh thần khiến cuộc sống của gia đình cô hết sức khó khăn. “Mặc dù khi giải phóng, tôi được điều về công tác tại Hội thẩm Tòa án tỉnh rồi chuyển về Hội Nông dân tỉnh. Dù lương công chức ít ỏi, cùng với tiền lương thương binh, lương thiếu tá của chồng, nhưng đối với tôi đã là một “ân huệ lớn” vì chưa bao giờ tôi được sống hạnh phúc như vậy. Hai cô con gái xinh đẹp, ngoan ngoãn ra đời càng khiến niềm hạnh phúc của tôi thêm trọn vẹn…”.

Công Hậu