Độc đáo Cầu Khum

(LĐTĐ) Với thiết kế độc đáo, vừa là cầu, vừa là nơi thờ tự, Cầu Khum (làng Yên, xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất, Hà Nội) từng là con đường độc đạo đóng vai trò như cổng đi vào làng. Tuy bây giờ cầu Khum không còn nhiều giá trị về giao thông nhưng vẫn là một địa điểm văn hóa, tâm linh quan trọng của người dân địa phương.
Sơn Tây nỗ lực đưa tuyến phố đi bộ vào hoạt động Độc đáo cầu Khum có hình thuyền nan úp ngược ở Hà Nội

Một buổi sáng cuối tuần, chị Nguyễn Lan Hương (Cầu Giấy, Hà Nội) có dịp tìm về xã Thạch Xá (huyện Thạch Thất) để tìm hiểu văn hóa xứ Đoài. Đi qua làng Yên, chị Hương không thể rời mắt khỏi Cầu Khum (thường gọi là Cầu Mới), một cây cầu có kiến trúc khá đặc biệt và cổ kính nằm ở phía Đông của làng, tiếp giáp với trục đường giao thông liên xã Thạch Xá - Hữu Bằng. Đây là cây cầu làm kiểu Thượng gia hạ kiều - tức trên nhà dưới cầu là kiểu kiến trúc cổ đặc trưng của Việt Nam, hiện còn lại khá ít ỏi.

Độc đáo Cầu Khum
Cầu Khum - một cây cầu cổ độc đáo, quanh năm soi bóng xuống ao đền tạo cho khung cảnh nơi đây thật lung linh, cổ kính. ảnh: K.Tiến

Người dân trong làng không ai biết chính xác tuổi thọ của cây cầu là bao nhiêu, tài liệu ghi chép tại đây cho biết, Cầu Khum trước kia được làm bằng gỗ, được sửa chữa vào năm Ất Hợi 1935, trong đó phần hạ kiều được làm lại hoàn toàn như ngày nay. Sở dĩ, cây cầu được gọi là Cầu Khum là bởi đúng ở xa xa, nhìn thượng gia có hình khum khum như chiếc thuyền nan nằm úp.

Trong tập “Di sản văn hóa làng Yên” do ông Khương Anh biên soạn, lời tựa của Giáo sư sử học Lê Văn Lan xuất bản năm 2013 có ghi rằng: Đi từ phía Đông vào theo đường liên thôn là vào cửa Cầu phía trên dốc cầu có 2 chữ “Đông Môn”, nghĩa là cửa phía đông. Hai bên trụ có 2 câu đối: “Khê thượng nguyên tự Bùi thủy viễn/ Kiều đầu lộ tiếp Đỗng hoa xuân”. Đi qua 2 gian là gian giữa của Cầu, đây là gian thờ “Thần linh”. Trên bức hoành phi ghi 3 chữ “Kính như tại”; nghĩa là kính thần như thấy thần tại đây. Hai bên có 2 câu đối làm bằng gỗ có khắc chữ: “Hùng trấn nhất phương tư địa mạch/ mạc Phù hạp hảnh gián xuân phong”, có nghĩa là: Thần trấn giữ nơi này, mang lại điều tốt lành cho dân.

Theo sử sách chép lại, mảnh đất xứ Đoài xưa kia có 5 cây cầu xây dựng theo kiểu thượng gia hạ kiều: 1 cây cầu ở Đường Lâm bắc qua một nhánh của sông Tích; 2 cây cầu Nhật Tiên Kiều và Nguyệt Tiên Kiều ở chùa Thầy (Quốc Oai) và 2 cây cầu ở khu vực Tam thôn (Thạch Thất). Đến nay chỉ còn lại cầu Khum và 2 cây cầu ở chùa Thầy. Đây là những công trình kiến trúc rất độc đáo cần được gìn giữ và bảo tồn nhằm làm phong phú thêm vẻ đẹp văn hóa lịch sử của mảnh đất Thăng Long ngàn năm văn hiến.

Đi tiếp 2 gian cuối là cửa phía Tây đi từ trong làng ra. Trên dốc cửa có chữ “Xuất tắc cát” có nghĩa là như 1 lời chúc người ta đi khỏi làng gặp nhiều điều tốt, hai bên trụ cổng có 2 câu đối: “Bồ vãng, bồ lai xa mà khách/ Tương phùng, tương kế, cổ kim hương”. Hai câu đối cho ta biết ngày xưa thường xuyên có ngựa xe qua lại, chứng tỏ làng Yên ngày xưa là nơi giao lưu văn hóa bốn phương.

Ông Phạm Văn Toại, thành viên Ban quản lý di tích đình, đền làng Yên cho biết, Cầu Khum còn là một trong những cây cầu hiếm hoi của Thủ đô xây dựng theo kiểu kiến trúc này còn được gìn giữ đến ngày nay. Trước kia con đường độc đạo đi vào làng Yên phải qua Cầu Khum và cây cầu đóng vai trò là cổng làng. Các hoạt động sản xuất, sinh hoạt, thông thương của dân làng đều đi qua cây cầu này. Toàn bộ phần tường xây bằng đá ong cổ kính, còn lại hệ thống kèo, xà nhà được làm bằng gỗ khá chắc chắn, trên mái lợp loại ngói vảy cá đặc trưng của vùng nông thôn Đồng bằng Bắc Bộ.

Từ hơn 20 năm nay, khi làng Yên đã có con đường cái khác, Cầu Khum dù không còn nhiều giá trị về giao thông nhưng vẫn được người dân trong thôn lưu giữ lại như một phần không thể thiếu của ngôi làng bé nhỏ này. Cứ đến dịp lệ làng vào ngày 20/2 và 20/8 Âm lịch hàng năm, dân làng Yên lại tổ chức lễ rước, dâng hương long trọng từ cầu vào làng, vừa để bày tỏ lòng thành kính với các vị thần linh, vừa để cầu chúc cho quốc thái dân an, dân làng làm ăn thuận chèo mát mái…

“Hiện nay, Cầu Khum không còn nhiều ý nghĩa về mặt giao thông nhưng nó vẫn là điểm đến thường xuyên của khách vãng lai cũng như người dân quanh vùng. Đặc biệt, nhiều người tìm đến thắp hương cầu khấn những điều tốt lành, xin lộc làm ăn vào các ngày lễ, Rằm. Người dân chúng tôi luôn cố gắng gìn giữ di sản kiến trúc - giao thông quý giá mà cha ông đã để lại. Bởi, đối với người dân làng Yên, Cầu Khum không chỉ đặc biệt về hình thức kiến trúc mà còn là nơi níu giữ con người ở lại, chia sẻ những cảm xúc chậm rãi”, ông Toại bày tỏ.

Kim Tiến

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Công ty TNHH Sumitomo Nacco Forklift Việt Nam: Nỗ lực chăm lo cho người lao động

Công ty TNHH Sumitomo Nacco Forklift Việt Nam: Nỗ lực chăm lo cho người lao động

(LĐTĐ) Thành lập từ năm 2009, Công ty Trách nhiệm hữu hạn (TNHH) Sumitomo Nacco Forklift Việt Nam luôn tạo điều kiện cho Công đoàn cơ sở hoạt động và phối ...
Hải Phòng: Tổng kiểm tra, rà soát hoạt động dịch vụ kinh doanh karaoke

Hải Phòng: Tổng kiểm tra, rà soát hoạt động dịch vụ kinh doanh karaoke

(LĐTĐ) UBND thành phố Hải Phòng vừa yêu cầu Thủ trưởng các Sở, ban, ngành, đoàn thể, Chủ tịch UBND các quận, huyện, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị ...
Giải thưởng Lớn Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2022 vinh danh đạo diễn Trần Văn Thủy

Giải thưởng Lớn Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2022 vinh danh đạo diễn Trần Văn Thủy

(LĐTĐ) Ngày 6/10, Ban Tổ chức Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội của báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) chính thức ...
Khởi tố nhóm đối tượng cho vay nặng lãi dưới hình thức "bốc bát họ"

Khởi tố nhóm đối tượng cho vay nặng lãi dưới hình thức "bốc bát họ"

(LĐTĐ) Theo Cơ quan điều tra, khi khách vay "bát họ" 10 triệu đồng, thực tế khách chỉ được cầm về 8 triệu đồng, 2 triệu đồng bị Ngọc Anh và ...
Trao giải Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật Việt Nam 2022

Trao giải Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật Việt Nam 2022

(LĐTĐ) Chiều ngày 6/10, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức khai mạc, trao giải thưởng "Cuộc thi và ...
Hà Nội: Trao 500 suất quà cho bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn

Hà Nội: Trao 500 suất quà cho bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn

(LĐTĐ) Chiều 6/10, Hội Chữ thập đỏ quận Thanh Xuân phối hợp cùng Công ty TNHH Lock&Lock Hà Nội đã trao 500 suất quà, trị giá hơn 370 triệu đồng cho ...
Từ ngày 6 -10/10: Diễn ra Lễ hội trái cây thành phố Hà Nội năm 2022

Từ ngày 6 -10/10: Diễn ra Lễ hội trái cây thành phố Hà Nội năm 2022

(LĐTĐ) Chào mừng kỷ niệm 68 năm ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2022); đồng thời, nhằm hỗ trợ kết nối tiêu thụ sản phẩm trái cây, nông sản vùng ...

Tin khác

Hà Tĩnh: Nhà văn hóa cộng đồng phát huy công năng tại vùng ngập lũ

Hà Tĩnh: Nhà văn hóa cộng đồng phát huy công năng tại vùng ngập lũ

(LĐTĐ) Nhà văn hóa cộng đồng (ngôi nhà trí tuệ), ngoài việc tập trung triển khai tốt các hoạt động thường xuyên, thì công trình này đang phát huy được công năng linh hoạt trong việc giúp người dân tại huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh tránh lũ, đảm bảo an toàn cho người dân trong trận lũ vừa qua.
Biểu dương 100 trẻ em gái chăm ngoan, học giỏi trong các gia đình thực hiện tốt chính sách dân số

Biểu dương 100 trẻ em gái chăm ngoan, học giỏi trong các gia đình thực hiện tốt chính sách dân số

(LĐTĐ) Sáng 4/10, Chi cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình Hà Nội phối hợp với Ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì tổ chức Hội nghị biểu dương trẻ em gái chăm ngoan, học giỏi trong các gia đình tiêu biểu thực hiện tốt chính sách dân số nhân Ngày Quốc tế trẻ em gái (11/10).
Người lặng thầm giữ yên giấc ngủ cho liệt sỹ

Người lặng thầm giữ yên giấc ngủ cho liệt sỹ

(LĐTĐ) Bằng tất cả tấm lòng chân thành, hơn 20 năm nay vợ chồng bà Ngô Thị Hồng (76 tuổi) và ông Đỗ Văn Lý (83 tuổi), sống tại phường Đồng Mai, quận Hà Đông, Hà Nội vẫn thường xuyên tới Nghĩa trang Liệt sỹ phường chăm nom, hương khói cho hơn 240 phần mộ liệt sỹ.
Phong vị thu Hà thành

Phong vị thu Hà thành

(LĐTĐ) Tháng Mười, đất trời Hà thành đã bước vào độ chính thu. Và cũng chính lúc này, trên phố thấp thoáng những thức quà thuộc về “thời trân” gắn với mùa thu. Với mỗi người, hương vị mùa thu mang một nét riêng. Nhưng với tôi, những hạt cốm xanh như ngọc ủ trong lá sen già sánh duyên cùng hồng đỏ và chuối tiêu “trứng cuốc” như ôm trọn phong vị mùa thu.
Hà Tĩnh: Mưa đã giảm nhưng vẫn còn nhiều địa phương bị cô lập

Hà Tĩnh: Mưa đã giảm nhưng vẫn còn nhiều địa phương bị cô lập

(LĐTĐ) Sau nhiều ngày mưa liên tiếp do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4, đến nay lượng mưa trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã giảm, nhưng vẫn còn nhiều địa phương đang bị cô lập, hàng nghìn học sinh phải nghỉ học.
Huyện Thạch Thất chung tay chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

Huyện Thạch Thất chung tay chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

(LĐTĐ) Trong những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trên địa bàn huyện Thạch Thất (Hà Nội) luôn được các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể và nhân dân trong huyện quan tâm. Việc vận động và sử dụng nguồn lực để thực hiện các mục tiêu vì trẻ em ngày càng hiệu quả; đời sống sức khỏe, văn hóa, tinh thần và phúc lợi xã hội dành cho trẻ em ngày càng được chú trọng.
Hơn 2.000 người cao tuổi Hà Nội đồng diễn dưỡng sinh chào mừng Ngày quốc tế người cao tuổi

Hơn 2.000 người cao tuổi Hà Nội đồng diễn dưỡng sinh chào mừng Ngày quốc tế người cao tuổi

(LĐTĐ) Chào mừng ngày Quốc tế người cao tuổi (1/10) và hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam, Hội Sức khỏe ngoài trời người trung, cao tuổi Hà Nội đã phối hợp cùng Sở Văn Hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức Chương trình đồng diễn Thể dục Dưỡng sinh cho người cao tuổi. Chương trình có sự tham gia đồng hành của Công ty cổ phần sữa Việt Nam - Vinamilk và các nhãn hàng Sure Prevent Gold, Kenko Haru và Sure Diecerna, nhằm tiếp tục lan tỏa tinh thần “Sống khỏe, sống thanh xuân” đến người cao tuổi thủ đô và cả nước.
Chia sẻ kiến thức về sức khỏe, trí tuệ của trẻ đến hàng trăm gia đình và giáo viên tại Nghệ An

Chia sẻ kiến thức về sức khỏe, trí tuệ của trẻ đến hàng trăm gia đình và giáo viên tại Nghệ An

(LĐTĐ) Quỹ Bảo trợ Trẻ em Việt Nam, Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Generali Việt Nam vừa phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Nghệ An triển khai chương trình giáo dục cộng đồng “Sinh con, sinh cha” cho gần 700 phụ huynh, trẻ em và cán bộ, giáo viên Trường Mầm non Hoa Sen, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
Xử lý các cuộc thi hoa hậu kém chất lượng là điều cần thiết

Xử lý các cuộc thi hoa hậu kém chất lượng là điều cần thiết

Chỉ thị số 274/CT-BVHTTDL do Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng ký ban hành về tăng cường quản lý nhà nước đối với một số hoạt động văn hóa nghệ thuật, lễ hội, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa, phục hồi và phát triển du lịch, trong đó có việc siết chặt và xử lý những cuộc thi hoa hậu sai phạm, kém chất lượng, mua bán giải... được xem là việc làm cần thiết giữa bối cảnh một năm có đến hàng chục cuộc thi sắc đẹp; thậm chí “loạn hoa hậu”, danh xưng hoa hậu tràn lan...
Đà Nẵng: Không khí khẩn trương đưa người dân đến nơi trú bão an toàn

Đà Nẵng: Không khí khẩn trương đưa người dân đến nơi trú bão an toàn

(LĐTĐ) Ngày 27/9, các lực lượng chức năng thành phố Đà Nẵng đã khẩn trương đưa người dân đang ở nơi không an toàn đến các địa điểm tránh, trú bão Noru. Đồng thời, chuẩn bị đầy đủ lương thực, mền, chiếu cho người dân.
Xem thêm
Phiên bản di động