“Điểm sáng” trong bức tranh thương mại Việt Nam - EU

(LĐTĐ) Sau hơn một năm có hiệu lực, kể từ 1/8/2020, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã mang lại nhiều kết quả tích cực, có ý nghĩa lớn trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát gây ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế, thương mại trong nước và thế giới. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong thực thi cũng như tận dụng, khai thác lợi thế từ Hiệp định đối với các doanh nghiệp Việt.
EVFTA – Sức bật cho hợp tác thương mại đầu tư trong bối cảnh bình thường mới Hiệp định EVFTA: Những “trái ngọt” thúc đẩy phát triển kinh tế

Hiệu quả tích cực từ EVFTA

Sau hơn một năm có hiệu lực, EVFTA đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Trong 9 tháng năm 2021, tổng kim ngạch thương mại Việt Nam - EU đạt 41,29 tỷ USD, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam vào EU đạt 28,85 tỷ USD, tăng 11,7%. Nhờ có EVFTA, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và EU đã tăng trưởng theo hướng bền vững hơn, cả về chất và lượng, với cả xuất, nhập khẩu đều đạt kết quả tích cực. Nông sản, dệt may, thủy sản là những ngành hàng đã tận dụng tốt các cơ hội từ Hiệp định.

“Điểm sáng” trong bức tranh thương mại Việt Nam - EU
Nông sản, dệt may, thủy sản là những ngành hàng đã tận dụng tốt các cơ hội từ Hiệp định.

Bên cạnh cơ hội về mở rộng, đa dạng hoá thị trường, EVFTA cũng đem lại cho Việt Nam cơ hội để cải cách thể chế, minh bạch hoá, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và chuyển đổi cơ cấu hàng hoá hướng tới xuất khẩu các mặt hàng giá trị gia tăng cao.

Còn nhớ trong suốt 7 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu của Việt Nam sang EU tụt dốc liên tục với mức giảm tổng cộng là -5,9% so cùng kỳ năm 2019, cùng mức sụt giảm nhu cầu ở EU trong các giai đoạn đóng cửa kinh tế do dịch bệnh. Tình thế hoàn toàn thay đổi trong 5 tháng cuối năm 2020, dưới tác động tích cực của EVFTA, trong khi tổng nhập khẩu của EU từ thế giới vẫn sụt giảm tới 20%, nhập khẩu từ Việt Nam sang thị trường này lại tăng 3,8%. Nửa đầu năm 2021, xuất khẩu từ Việt Nam sang EU vẫn tăng liên tục và ổn định, ở mức 18,3% so với cùng kỳ, đặc biệt là sự bứt phá của nhóm hàng nông sản.

Ở chiều ngược lại, EVFTA cũng thúc đẩy mạnh mẽ nhập khẩu từ EU vào Việt Nam, với các sản phẩm như linh kiện điện tử, nguyên phụ liệu, máy móc thiết bị… là thế mạnh của EU và cũng là nguồn đầu vào quan trọng cho Việt Nam. Nếu như năm 2020, nhập khẩu từ EU của Việt Nam tăng 4,3% (cao hơn mức 3,7% tăng trưởng nhập khẩu từ tất cả các nguồn) thì 6 tháng đầu năm 2021, con số này là 19,8%.

Giám đốc Cục Xúc tiến thương mại và đầu tư Đức tại Việt Nam Frauke Schmitz Bauerdick cho biết: EVFTA mang lại cả cơ hội và thách thức cho Việt Nam. EU là một đối tác lớn của Việt Nam nên những thách thức mà Việt Nam phải đối mặt là không nhỏ. Để giải quyết vấn đề này, Việt Nam nên khoanh vùng lại những thách thức đang đặt ra do EVFTA mang lại để giải quyết, ví dụ như những vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn về luật pháp. Đồng thời, các cơ quan hoạch định chính sách cần đẩy mạnh hơn nữa việc công bố và chia sẻ thông tin với cộng đồng, nhất là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ để giúp họ có thể khai thác được tối đa Hiệp định này.

Tại cuộc Tọa đàm trực tuyến "Một năm thực thi Hiệp định EVFTA: Cơ hội, thách thức và giải pháp" do Bộ Ngoại giao phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức mới đây, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh cho biết những kết quả sau một năm triển khai EVFTA đã đáp ứng được kỳ vọng đề ra về kim ngạch thương mại Việt Nam - EU. Kim ngạch hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang EU sử dụng mẫu chứng nhận xuất xứ cho thị trường EU đạt tỷ lệ khá cao, ở mức gần 8 tỷ USD, cho thấy nhiều doanh nghiệp đã chú ý và tận dụng tốt các ưu đãi trong hiệp định.

Đánh giá của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng cho thấy, so với các FTA (Hiệp định thương mại tự do) đã có hiệu lực, mức độ hiểu biết và kỳ vọng của doanh nghiệp đối với EVFTA tương đối cao. Có đến 30,19% doanh nghiệp được khảo sát hiểu và nắm rõ các thông tin về các cam kết trong EVFTA so với mức trung bình 22,95% ở các FTA khác.

Thực tế, EVFTA cho phép Việt Nam kết nối trực tiếp cùng lúc với 27 nền kinh tế thành viên của khu vực kinh tế đứng tốp đầu thế giới. Thị trường chỉ chưa đầy 500 triệu dân của 27 nước EU có sức mua lớn thứ hai toàn cầu, và cũng là khách hàng lớn thứ hai, thứ ba liên tục nhiều năm của xuất khẩu Việt Nam. Về phía mình, thị trường Việt Nam với 98 triệu dân và một nền kinh tế định hướng xuất khẩu, cũng có nhu cầu rất cao về nguồn đầu vào cho sản xuất cũng như các sản phẩm tiêu dùng chất lượng tốt từ EU.

Cần tiếp tục khai thác lợi thế từ EVFTA

Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, mặc dù có những điểm sáng trong thương mại giữa Việt Nam và EU, các doanh nghiệp Việt Nam nhìn chung vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tận dụng lợi thế từ EVFTA.

PGS. TS. Nguyễn Anh Thu - Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cho biết, Việt Nam hiện phải đối mặt với rất nhiều thách thức đến từ bên trong cũng như bên ngoài. Đơn cử như chi phí thương mại của Việt Nam hiện vẫn cao hơn so với các nước trong khu vực ASEAN, cũng như thách thức cạnh tranh trong tương lai khi mà EU đang đàm phán Hiệp định thương mại tự do với các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á.

Qua các số liệu, thông tin về thị trường mà các đại sứ, tham tán thương mại tại Bỉ, Đức, Áo… cung cấp cho thấy, thực tế các mặt hàng phía EU có nhu cầu và Việt Nam có thể đáp ứng chưa nhiều; năng lực cạnh tranh và mức độ tham gia sâu vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp còn hạn chế; chưa kết hợp được xuất khẩu với hợp tác đầu tư công nghệ cao để sản xuất, phân phối sản phẩm.

Cũng theo các chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp trong nước cần chủ động, cải thiện năng lực, chất lượng sản phẩm để có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Bởi cho dù có hay không có EVFTA thì xu hướng sản xuất và giao thương theo chuỗi giá trị đã và đang diễn ra rất tích cực, Việt Nam không thể đứng ngoài chuỗi. Trong ngắn hạn, để có thể tận dụng được các ưu thế mà hiệp định mang lại thì rõ ràng hỗ trợ về mặt tiếp cận thông tin cho các doanh nghiệp là rất quan trọng. Điều này không chỉ đưa thông tin về hiệp định mà còn là thông tin về thị trường EU, về các tập quán thương mại quốc tế. Về dài hạn, đó là vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó là vấn đề thực thi tiếp các cam kết về mặt chính sách trong hiệp định. Trong đó, đặc biệt cần lưu ý là việc thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ, về lao động, bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu. Vì vậy, cơ quan chức năng cần khẩn trương rà soát, sửa đổi và bổ sung các văn bản pháp luật sao cho phù hợp với các cam kết trong EVFTA.

Ðể tận dụng tốt những cơ hội từ Hiệp định EVFTA, đại diện các doanh nghiệp cũng đề nghị các cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực, tiếp cận các thông tin và chính sách ưu đãi, đổi mới cách thức sản xuất theo hướng bền vững. Các doanh nghiệp cũng mong muốn các cơ quan đại diện sẽ tăng cường cung cấp thông tin về thị trường, có kế hoạch phối hợp quảng bá hình ảnh thương hiệu quốc gia, thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại một cách đồng bộ tại các địa bàn châu Âu./.

Bảo Thoa

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Thủ tướng yêu cầu điều tra vụ tiêm vắc xin khiến 4 người tử vong ở Thanh Hóa

Thủ tướng yêu cầu điều tra vụ tiêm vắc xin khiến 4 người tử vong ở Thanh Hóa

(LĐTĐ) Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Y tế chủ trì, Bộ Công an, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Thanh Hóa... khẩn trương điều tra, làm rõ sự ...
Tổ chức Du lịch thế giới: Diễn biến mới của dịch Covid-19 đe dọa cơ hội phục hồi

Tổ chức Du lịch thế giới: Diễn biến mới của dịch Covid-19 đe dọa cơ hội phục hồi

Báo cáo của Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) chỉ ra những tín hiệu khởi sắc của du lịch toàn cầu vào quý III/2021, sau những chuyển động chậm ...
Căn cứ giải quyết tranh chấp về lối đi khi không có sổ đỏ

Căn cứ giải quyết tranh chấp về lối đi khi không có sổ đỏ

Dưới đây là căn cứ giải quyết tranh chấp về lối đi khi không có sổ đỏ theo Nghị định 43/2014/NĐ-CP.
Chelsea 1-1 Man Utd: Chia điểm đáng tiếc

Chelsea 1-1 Man Utd: Chia điểm đáng tiếc

(LĐTĐ) Thi đấu lấn lướt trong phần lớn thời gian và tạo ra được không ít cơ hội ngon ăn nhưng Chelsea vẫn bị Man Utd cầm hòa ngay trên sân ...
Lan tỏa phong trào thi đua “Sáng kiến, sáng tạo”

Lan tỏa phong trào thi đua “Sáng kiến, sáng tạo”

(LĐTĐ) Điểm nhấn của phong trào là đã chuyển trọng tâm thi đua khen thưởng về cơ sở, động viên khen thưởng những nhà quản lý, nhà khoa học và công ...
Nhiều hoạt động đặc sắc tại Tuần lễ Thiết kế Việt Nam 2021

Nhiều hoạt động đặc sắc tại Tuần lễ Thiết kế Việt Nam 2021

(LĐTĐ) Từ 27/11 đến 3/12 diễn ra Tuần lễ Thiết kế Việt Nam 2021 với chủ đề “Đánh thức truyền thống” nhằm tôn vinh các sản phẩm và nhà thiết kế ...
Pháp tiếp tục hỗ trợ Việt Nam 1,4 triệu liều vắc xin

Pháp tiếp tục hỗ trợ Việt Nam 1,4 triệu liều vắc xin

(LĐTĐ) Trong các ngày 27-28/11, Việt Nam đã tiếp nhận thêm khoảng 1,4 triệu liều vắc xin Pfizer do Cộng hòa Pháp hỗ trợ, trong đó có 400.000 liều qua kênh ...

Tin khác

Tại Australia chanh leo Việt Nam có giá bán dự kiến lên đến 9 đô la/1kg

Tại Australia chanh leo Việt Nam có giá bán dự kiến lên đến 9 đô la/1kg

(LĐTĐ) Trong bối cảnh đàm phán chanh leo tươi Việt Nam vào Australia vẫn đang tiếp diễn. Để thúc đẩy thị phần chanh leo Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam, Thương vụ Việt Nam tại Australia chính thức triển khai Chương trình xây dựng hương hiệu chanh leo Việt Nam với việc lần đầu tiên tiếp thị 2 tấn chanh leo cấp đông nguyên quả.
Cơ hội chiếm lĩnh thị trường cho sản phẩm OCOP

Cơ hội chiếm lĩnh thị trường cho sản phẩm OCOP

(LĐTĐ) Trong thời gian qua, huyện Ba Vì (Hà Nội) đã áp dụng hiệu quả chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), nhằm tạo điều kiện thuận lợi để các cơ sở doanh nghiệp, hộ kinh doanh khôi phục hoạt động sản xuất. Đặc biệt, chương trình giúp liên kết các đối tác kinh doanh, tăng giá trị nông sản và năng suất tiêu thụ hàng hoá.
Trung tâm thương mại ở thành phố Hồ Chí Minh vắng vẻ trong ngày Black Friday

Trung tâm thương mại ở thành phố Hồ Chí Minh vắng vẻ trong ngày Black Friday

(LĐTĐ) Black Fiday từng được kỳ vọng là ngày hội mua sắm nhưng do tác động của Covid-19 khiến thu nhập của người tiêu dùng bị ảnh hưởng, kéo theo nhu cầu mua sắm các mặt hàng nhu thời trang, mỹ phẩm... giảm mạnh.
Vinamilk và Vilico ký kết với đối tác Nhật biên bản ghi nhớ cho dự án có mức đầu tư “khủng” tại Vĩnh Phúc

Vinamilk và Vilico ký kết với đối tác Nhật biên bản ghi nhớ cho dự án có mức đầu tư “khủng” tại Vĩnh Phúc

(LĐTĐ) Ngày 25/11/2021, tại Thủ đô Tokyo, Nhật Bản - Công ty Cổ phần sữa Việt Nam (Vinamilk) và công ty thành viên Vilico đã ký kết thành công biên bản ghi nhớ hợp tác với tập đoàn Sojitz (Nhật Bản) và UBND tỉnh Vĩnh Phúc về việc đầu tư, phát triển dự án về bò thịt tại Việt Nam. Biên bản ghi nhớ của dự án có tổng mức đầu tư khoảng 500 triệu USD, được các bên trao đổi tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư Việt Nam - Nhật Bản dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhân chuyến thăm chính thức Nhật Bản.
Hơn 100 gian hàng tham gia Tuần hàng Việt tại huyện Ba Vì

Hơn 100 gian hàng tham gia Tuần hàng Việt tại huyện Ba Vì

(LĐTĐ) Ngày 25/11, Sở Công Thương Hà Nội phối hợp với huyện Ba Vì tổ chức chương trình Tuần hàng Việt thành phố Hà Nội năm 2021. Sự kiện thu hút hơn 100 gian hàng, với mục đích quảng bá sản phẩm địa phương đến đông đảo người tiêu dùng trên địa bàn huyện.
Black Friday: Những mặt hàng nào giảm giá "sốc" nhất?

Black Friday: Những mặt hàng nào giảm giá "sốc" nhất?

Đại dịch COVID-19 nhiều khả năng sẽ tác động không nhỏ đến sự kiện Black Friday năm nay, tuy nhiên, vẫn được kỳ vọng là ngày mua sắm "khủng" nhất trong năm. Sau đây là gợi ý những mặt hàng giảm giá ngày Black Friday đáng mua nhất mà bạn có thể tham khảo.
Bảo đảm bình ổn thị trường hàng hóa dịp cuối năm và Tết Nguyên đán

Bảo đảm bình ổn thị trường hàng hóa dịp cuối năm và Tết Nguyên đán

Bộ Công Thương vừa ban hành Chỉ thị số 12/CT-BCT về việc thực hiện các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường cuối năm 2021 và dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022.
Điểm nhấn kinh tế sinh thái Thủ đô

Điểm nhấn kinh tế sinh thái Thủ đô

(LĐTĐ) Hoa, cây cảnh là thú chơi tao nhã, là nét văn hóa của người Hà Nội. Thúc đẩy sản xuất hoa, cây cảnh phát triển thành ngành kinh tế sẽ nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần thiết thực xây dựng nông thôn mới. Những năm gần đây, nghề trồng hoa, cây cảnh ở Hà Nội đã có bước phát triển mạnh mẽ, tạo ra được nhiều vùng chuyên canh lớn, hình thành được một số doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà vườn sản xuất hoa, cây cảnh theo quy trình công nghệ cao, đang từng bước tham gia xuất khẩu.
Đến tháng 11/2021, Bộ Công Thương đã khởi xướng điều tra 23 vụ việc phòng vệ thương mại

Đến tháng 11/2021, Bộ Công Thương đã khởi xướng điều tra 23 vụ việc phòng vệ thương mại

(LĐTĐ) Biện pháp phòng vệ thương mại đã, đang và sẽ luôn luôn song hành cùng với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Là một trong những hệ quả của hội nhập kinh tế quốc tế - Đó là nội dung được Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh nhấn mạnh tại Hội nghị phổ biến thông tin về phòng vệ thương mại dành cho các cơ quan báo chí ngày 19/11. Hội nghị do Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức bằng hình thức trực tiếp tại Hà Nội và trực tuyến tại điểm cầu thành phố Hồ Chí Minh.
Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị dùng quỹ bình ổn xăng dầu để ổn định giá cả hàng hoá

Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị dùng quỹ bình ổn xăng dầu để ổn định giá cả hàng hoá

(LĐTĐ) Trước tình trạng giá cả hàng hoá tăng cao, lãnh đạo Sở Công thương thành phố Hồ Chí Minh cho biết, sẽ kiến nghị đến Bộ Công Thương sử dụng quỹ bình ổn xăng dầu để kéo mặt bằng giá cả trở về trong điều kiện bình thường mới.
Xem thêm
Phiên bản di động