Đề nghị mở rộng thêm một lần thăm gặp cho người bị tạm giam có hành vi cải tạo tốt

Mở rộng thêm một lần thăm gặp cho người bị tạm giam

Đề cập đến nguyên tắc quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh) đồng tình với việc khẳng định nguyên tắc bảo đảm quyền con người, quyền công dân và nghiêm cấm mọi hình thức tra tấn, nhục hình.

Về quyền của người bị tạm giữ, tạm giam, ông Hùng đánh giá cao việc dự thảo đã quy định khá toàn diện các quyền của người bị tạm giữ, tạm giam, nhất là quyền được tiếp xúc lãnh sự, được bào chữa, được bảo đảm chế độ y tế, thăm gặp thân nhân.

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh). (Ảnh: Quốc hội)

Đồng thời, đại biểu đề nghị cân nhắc bổ sung quyền được tiếp cận thông tin pháp luật và tư vấn tâm lý trong thời gian tạm giam. Bởi thực tế, nhiều người bị tạm giam có tâm lý hoảng loạn, dễ phát sinh hành vi tiêu cực. Việc hỗ trợ tâm lý và phổ biến pháp luật sẽ giúp họ nhận thức tốt hơn, giảm nguy cơ tự tử hoặc phản ứng tiêu cực trong trại giam.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị mở rộng thêm một lần thăm gặp cho người bị tạm giam có hành vi cải tạo tốt, đặc biệt là trong các dịp lễ, Tết. Cách làm này vừa mang tính nhân đạo, vừa giúp khuyến khích người bị tạm giam chấp hành nghiêm nội quy, góp phần ổn định trật tự trong cơ sở giam giữ. Đồng thời, nên quy định cụ thể hình thức thăm gặp trực tuyến trong điều kiện dịch bệnh hoặc khi thân nhân ở xa, phù hợp với định hướng ứng dụng khoa học công nghệ.

Bổ sung rõ nhiệm vụ của cấp xã

Đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh (Đoàn ĐBQH Lào Cai) đề cập đến quy định Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm phối hợp quản lý người bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú. Tuy nhiên, theo bà, nội dung này vẫn còn khái quát, chưa quy định cụ thể các đầu việc, quy trình, cơ chế phối hợp.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh (Đoàn ĐBQH Lào Cai). (Ảnh: Quốc hội)

Vì vậy, nữ đại biểu đề nghị bổ sung rõ nhiệm vụ của cấp xã theo hướng chủ trì nắm và xác định nơi cư trú thực tế, thân nhân và biến động của người bị áp dụng biện pháp; theo dõi, thực hiện nghĩa vụ có mặt khi yêu cầu; báo cáo kịp thời trường hợp vi phạm; phối hợp với cơ quan điều tra, viện kiểm sát, cơ quan thi hành án trong việc lập biên bản, xác minh và xử lý vi phạm.

Đồng thời, đại biểu cũng đề nghị quy định trách nhiệm, chế độ thông tin giữa Công an cấp xã và Ủy ban nhân dân cấp xã để đảm bảo rõ ràng về thẩm quyền, trách nhiệm phối hợp. Việc này sẽ nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước ở cơ sở, đồng thời hạn chế lạm quyền, tránh đùn đẩy trách nhiệm.

Quan tâm đến vấn đề khám sức khỏe khi tiếp nhận người bị tạm giữ, tạm giam, đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh cho rằng, quy định khám sức khỏe trong 48 giờ là cần thiết để đảm bảo quyền được bảo vệ sức khỏe và phòng ngừa khiếu nại, tố cáo về bạo lực và ép cung.

Tuy nhiên, quy định khám sức khỏe cho người bị tạm giữ, tạm giam trong 48 giờ gặp nhiều khó khăn trong triển khai thực tế, đặc biệt tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, do cơ sở tạm giữ xa cơ sở y tế có đủ điều kiện để khám chuyên môn cùng với sự hạn chế về phương tiện vận chuyển và tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế tại các cơ sở giam giữ.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh). (Ảnh: Quốc hội)

Để giải quyết những khó khăn trên mà vẫn đảm bảo quyền lợi của người bị tạm giữ, tạm giam, nữ đại biểu đề nghị cho phép các cơ sở tạm giữ thực hiện các biện pháp linh hoạt, như cho phép phối hợp với trạm y tế cấp xã hoặc bệnh viện gần nhất để tổ chức khám sức khỏe tại chỗ. Trong trường hợp chưa đủ điều kiện tổ chức khám ngay trong 48 giờ, cơ sở tạm giữ phải lập biên bản ghi nhận tình trạng sức khỏe ban đầu và có sự chứng kiến, chữ ký của cán bộ và người bị tạm giữ.

Ghi rõ quyền được trả tự do

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh) góp ý, tại Điều 18 về quyền của người tạm giữ, tạm giam quy định: "Được yêu cầu trả tự do khi hết thời hạn tạm giữ, thời hạn tạm giam hoặc khi có quyết định hủy bỏ biện pháp ngăn chặn".

Đại biểu đề nghị ghi rõ luôn là “được trả tự do”, vì nói “được yêu cầu” thì nhiều người bị tạm giam, tạm giữ không đủ trình độ nhận thức, người ta không biết có được trả tự do hay chưa. Do đó, ghi rõ quyền được trả tự do và như thế Nhà nước có nghĩa vụ phải trả tự do chứ không phải là quyền được yêu cầu trả tự do.

Ông Nghĩa cho hay, Liên đoàn luật sư Việt Nam trong nhiều năm qua cũng nhận rất nhiều sự than phiền của luật sư là họ không được tạo điều kiện thuận lợi trong việc gặp những người bị tạm giữ và tạm giam. “Chúng ta đã quy định thân nhân trong thời gian tạm giữ được gặp 1 lần thì cũng quy định luôn là được quyền gặp người bào chữa ít nhất là 1 lần trong thời gian tạm giữ”, ông nói.

Cho rằng vấn đề này cũng sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của người bị tạm giữ, tạm giam, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc đối với nội dung này…