Đại biểu băn khoăn việc rút ngắn quy trình thông qua luật tại một kỳ họp

Chiều 13/2, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về dự án Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi) - dự án luật là cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật nói chung.

Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Dương bày tỏ đồng tình với nhiều nội dung mới, được sửa đổi, bổ sung như bổ sung quy định về tham vấn chính sách các cơ quan, đối tượng chịu sự tác động, Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội.

Đồng thời, việc lược bỏ quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp xã cũng phù hợp với thực tế. Do hiện nay, mặc dù được trao quyền trong luật nhưng hầu hết chính quyền cấp xã hầu như ban hành rất ít, nhiều địa phương chính quyền cấp xã không ban hành văn bản quy phạm.

Đáng quan tâm, đại biểu tỉnh Hải Dương đề nghị cân nhắc quy định trình tự, xem xét thông qua dự thảo luật, nghị quyết của Quốc hội cơ bản là trong 1 kỳ họp.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga. Ảnh: Quốc hội

“Việc xem xét kỹ lưỡng các dự thảo Luật trong 2 hay nhiều kỳ họp, tôi thiết nghĩ, đó cũng là sự cẩn trọng cần thiết trong công tác xây dựng luật. Đặc biệt, khi mục tiêu của chúng ta là xây dựng các luật mang tính ổn định và khả năng dự báo cao, thì việc cho ý kiến và xem xét các dự thảo càng phải kỹ lưỡng hơn.

Yếu tố thời gian để xem xét, tiếp thu chính là điều kiện cần để thực hiện điều đó. Nếu vội vàng quá, chúng ta khó có thể làm kỹ lưỡng được, gây ảnh hưởng chất lượng của văn bản được thông qua. Vì vậy, tôi đề nghị giữ nguyên quy trình thông thường để xem xét, thông qua các luật của Quốc hội là 2 kỳ họp như hiện nay. Đối với một số trường hợp cần thiết, chúng ta đã có các quy định về việc xây dựng luật theo trình tự, thủ tục rút gọn”, nữ đại biểu đề nghị.

Cùng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn tỉnh Đồng Tháp) cho rằng, với việc thực hiện quy trình một kỳ họp như thế này sẽ rất hạn chế quyền tham gia đóng góp, góp ý của các vị đại biểu Quốc hội.

Đại biểu Phạm Văn Hòa. Ảnh: Quốc hội

Theo đại biểu, việc thực hiện quy trình một kỳ họp cần phải tham vấn, tham khảo và làm sao để đại biểu Quốc hội phải tham gia phát biểu nhiều hơn, đặc biệt trước khi thông qua dự thảo luật.

“Tôi đề nghị thiết kế làm sao để mặc dù không phải thảo luận thêm một kỳ họp, nhưng cũng phải có thời gian để cho đại biểu phát biểu, làm sao khi bấm nút thông qua đại biểu rất vui vẻ, hài lòng, đồng tình, thống nhất cao trong Quốc hội”, đại biểu Phạm Văn Hòa nói.

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn tỉnh Quảng Bình) bày tỏ đồng tình với ý kiến của đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga về xem xét thông qua dự thảo luật, pháp lệnh, nghị quyết chỉ thực hiện thông qua tại 1 kỳ họp, khác so với Luật Ban hành quy phạm pháp luật hiện hành là thông qua tại 2 kỳ họp.

Đại biểu Nguyễn Minh Tâm. Ảnh: Quốc hội

Đồng thời, dự thảo Luật cũng quy định chậm nhất 15 ngày trước ngày khai mạc kỳ họp, dự án luật, nghị quyết phải được gửi đến đại biểu Quốc hội.

“Tôi cho rằng quy định 15 ngày, bớt đi 5 ngày so với Luật hiện hành là quá ngắn, cá biệt trong một số trường hợp, nếu trình 1 lần nhiều dự án như tại kỳ họp này thì đại biểu Quốc hội không thể đủ thời gian để nghiên cứu, cho ý kiến thấu đáo đối với các dự thảo luật.

Mặt khác, dự thảo luật đã rút ngắn theo hướng thông qua tại 1 kỳ họp mà kèm theo với quy định về thời gian gửi tài liệu đến đại biểu Quốc hội chỉ trước 15 ngày khai mạc kỳ họp, như vậy khó để đáp ứng theo tinh thần của Trung ương là hướng đến luật ngày càng có chất lượng và hiệu quả”, đại biểu phân tích.

Nhấn mạnh trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật có nội dung tuy nhỏ, nhưng rất quan trọng và thực tế ảnh hưởng tới hoạt động luật pháp của Quốc hội và cả chủ thể khác, đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị rà soát kỹ lưỡng để tránh tình trạng luật được thông qua, có hiệu lực lại khó áp dụng.

Đại biểu Trần Văn Khải. Ảnh: Quốc hội

Đại biểu Trần Văn Khải (Đoàn tỉnh Hà Nam) lại nhìn nhận, quy trình rút gọn thông qua một kỳ họp sẽ tạo ra những tiến bộ lớn và sẽ có hiệu quả nếu quản trị được các thách thức. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, việc thực hiện quy trình mới này đặt ra những thách thức và phải có những giải pháp để giải quyết.

Theo đại biểu, phải xây dựng quy trình thẩm định nghiêm ngặt trước khi trình Quốc hội; tăng cường vai trò các Ủy ban của Quốc hội trong công tác thẩm tra nội dung dự thảo.

Đồng thời, bổ sung quy trình tham vấn từ sớm, ngay khi xây dựng các chính sách; yêu cầu bắt buộc tổ chức hội thảo lấy ý kiến rộng rãi, ít nhất là trong vòng 60 ngày; tăng cường năng lực tài chính, nhân sự, nâng cao chất lượng nhân sự cho các cơ quan thẩm định và thẩm tra luật; có cơ chế hỗ trợ kỹ thuật như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dữ liệu của pháp luật để hỗ trợ cho việc này...