Chủ tịch Quốc hội: Luật Thủ đô (sửa đổi) phải thể chế hóa được Nghị quyết của Trung ương

Chiều 10/11, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Phát biểu thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu rõ, dự án Luật mới trình Quốc hội lần đầu nhưng chất lượng khá tốt, tính chất quy phạm rất rõ để có thể áp dụng khả thi, cụ thể.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Nghị quyết số 15-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định Thủ đô là trung tâm đầu não chính trị, hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ và hội nhập quốc tế.

“Lần này xác định Thủ đô là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ bởi vì quy mô kinh tế của thành phố ngày càng lớn, tính chất kinh tế của Thủ đô cũng khác trước, nên định vị lại như vậy”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nói.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu tại phiên thảo luận tổ chiều 10/11. Ảnh: Tiến Thành

Theo Chủ tịch Quốc hội, Hà Nội còn được xác định là đầu não chính trị, hành chính quốc gia, vừa là bộ mặt, là trái tim của cả nước, là tất cả những gì tinh túy nhất: Thủ đô nghìn năm văn hiến và anh hùng, thành phố vì hòa bình, thành viên Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO…

Vì vậy, Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này phải thể chế hóa được Nghị quyết của Trung ương về vị trí, vai trò, định hướng, nhiệm vụ phát triển của Hà Nội cho đến tận giữa thế kỷ XXI. Theo đó, thúc đẩy tạo động lực dẫn dắt cho cả nước và cho cả vùng trong cả nước. Nhiều đại biểu cho rằng xây dựng Luật Thủ đô không phải chỉ riêng cho Thủ đô, thực chất là cho cả nước theo tinh thần là “Hà Nội vì cả nước và cùng cả nước”.

Chủ tịch Quốc hội nhìn nhận, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô đã đầu tư rất nhiều công sức cho dự án Luật, khởi động từ khi xây dựng Nghị quyết đại hội đại biểu lần thứ XVII Đảng bộ thành phố. Cơ quan trình là Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Tư pháp và cơ quan thẩm tra đã làm việc với nhau từ rất sớm và đầu tư rất nhiều công sức.

“Đảng đoàn Quốc hội và cá nhân tôi đã trực tiếp hai lần chính thức làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, chưa kể những lần không chính thức. Bởi vì với trách nhiệm của Đảng đoàn, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng còn là trách nhiệm công dân trên địa bàn Thủ đô; hơn nữa là tình cảm của tôi cũng có thời gian làm Bí thư Thành ủy Hà Nội”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nói.

Đại biểu Quốc hội thảo luận tại Tổ 1.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, tuy dự án Luật mới trình Quốc hội lần đầu nhưng chất lượng đã khá tốt, khắc phục được tính chất "luật khung, luật ống" của Luật Thủ đô 2012. Luật sửa đổi lần này tăng thêm 3 chương, 27 điều so với Luật hiện hành, những quy định mang tính chất quy phạm rất rõ để có thể áp dụng một cách khả thi. Thực chất đạo luật này là một đạo luật về cơ chế đặc thù và phân quyền, giao quyền, phân cấp gắn với trách nhiệm là vấn đề giám sát và kiểm tra.

Góp ý về mô hình tổ chức chính quyền của thành phố Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội cho biết, khi tiến hành tổng kết các Nghị quyết thí điểm chính quyền đô thị tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng cho thấy mô hình chính quyền đô thị như của Hà Nội phù hợp hơn. Bởi vì, chỉ bỏ Hội đồng nhân dân ở cấp phường, còn chính quyền ở nông thôn thì vẫn giữ có cả Ủy ban nhân dân và Hội đồng nhân dân các cấp, ở đô thị thì vẫn giữ lại Hội đồng nhân dân của quận, huyện. Luật hóa nội dung này trong dự thảo có thể nói đã tương đối chín.

Về số lượng đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội, Dự thảo Luật đề xuất tăng từ 90 lên 125 đại biểu, Chủ tịch Quốc hội cho biết qua nghiên cứu kỹ thì thấy nội dung này hoàn toàn phù hợp Nghị quyết của Trung ương. “Bởi vì khi không tổ chức Hội đồng nhân dân ở cấp phường thì Hà Nội là giảm được khoảng 6.000 người, chỉ tăng có 35 đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố thì tổng số đã giảm mạnh, việc tăng thêm là dễ hiểu và hoàn toàn tôi thấy hợp lý”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Về nhiệm vụ, quyền hạn của Thường trực Hội đồng nhân dân Thành phố, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, việc phân cấp, phân quyền cho Thường trực Hội đồng nhân dân Thành phố là vấn đề cần thiết và cần thí điểm như một mô hình. Thực tiễn Hà Nội làm tốt thì sau này cần nghiên cứu thể chế hóa bởi tình hình xã hội thay đổi, diễn biến nhanh, trong khi cứ chờ Hội đồng nhân dân họp hoặc là họp bất thường thì cũng rất khó khăn.