Bánh chưng Lỗ Khê đậm đà hương vị Tết

Những ngày cuối  năm, người dân ở làng bánh chưng Lỗ Khê (Đông Anh, Hà Nội) dường như thức trắng, phải đến khi những mẻ bánh cuối cùng được vớt ra và chuyển đi, họ mới kết thúc công việc và chuẩn bị Tết cho gia đình.
banh chung lo khe dam da huong vi tet "Gói bánh chưng xanh cùng người nghèo ăn Tết" năm 2017
banh chung lo khe dam da huong vi tet Nâng tầm bánh chưng truyền thống

Rộn ràng ngày giáp tết

Chỉ cách trung tâm TP. Hà Nội khoảng 30 km về hướng Đông Bắc và không “nổi tiếng” như bánh chưng ở làng Tranh Khúc (huyện Thanh Trì), song nếu ai một lần đặt chân đến làng Lỗ Khê (xã Liên Hà, Đông Anh) và thưởng thức bánh chưng truyền thống ở đây, có lẽ sẽ chẳng thể nào quên được. Nghề làm bánh chưng truyền thống ở Lỗ Khê có từ khi nào, ngay cả đến các bậc cao niên trong làng cũng không thể nào nhớ được, chỉ biết rằng khi họ lớn lên thì nghề làm bánh chưng đã có rồi. Cứ vậy, người đi trước truyền lại cho người đi sau và nghề gói bánh chưng đã trở thành một nét văn hóa, bản sắc riêng của người dân làng Lỗ Khê mỗi dịp Tết đến, xuân về.

banh chung lo khe dam da huong vi tet

Bà Phạm Thị Lành hạnh phúc khi được tiếp nối và gìn giữ giá trị truyền thống cha ông để lại.

Nhanh tay rửa đống lá dong xanh ngắt, bà Phạm Thị Lành (65 tuổi, ở làng Lỗ Khê) không dấu được sự vui mừng khi có người quan tâm và tìm hiểu về những điều đặc biệt xung quanh nghề làm bánh chưng ở Lỗ Khê. Bà bảo: “Ở làng này ai cũng biết gói bánh chưng, nhưng để có một người làm bánh chuyên nghiệp quanh năm, hiện chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay. Ở đây, người làng Lỗ Khê ai nấy đều thấy vui mừng về đặc sản bánh chưng quê hương. Đặc biệt, vào những ngày giáp Tết, người dân khắp nơi đổ về đây đặt mua bánh chưng rất nhiều, họ làm quà biếu, quà Tết gửi đi khắp mọi miền đất nước, khiến chúng tôi rất tự hào và trân quý những giá trị truyền thống mà cha ông để lại vô cùng”.

Được coi là “đại gia” bánh chưng ở làng Lỗ Khê, năm nào cũng vậy, giáp Tết, nhà bà Lành lại đông như trẩy hội bởi số người đến đặt bánh, gói bánh và chuyển bánh đi khắp nơi. “Nhà tôi gói bánh chưng quanh năm, nhưng tập trung nhiều nhất vẫn là vào dịp cuối năm, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 20 – 29 Tết, các cơ quan, công ty đến đặt bánh rất nhiều, số bánh chưng lên cả vạn chiếc. Không làm xuể nên thời điểm cận Tết, tôi phải mướn người gói thuê ở làng. Vào thời điểm đó, một thợ gói bánh 1 ngày có thể gói được 200 cái. Vì làm nhiều nên sẽ chia nhau làm theo công đoạn, người tước lá, gói bánh, luộc bánh, vớt bánh…các khâu tạo thành một hệ thống chuyên nghiệp, nhưng vẫn đảm bảo về chất lượng, độ rền và vị đậm đà của bánh. Gói bánh chưng dịp Tết lãi thì chẳng được bao nhiêu, bởi phải thuê nhân công giá rất cao vì cận Tết không ai muốn làm. Nhưng vì giữ nghề, yêu nghề và không muốn nghề gói bánh chưng ở Lỗ Khê bị mai một nên tôi quyết tâm giữ bằng được” – bà Lành tâm sự.

Đậm đà hương vị bánh chưng Lỗ Khê

Theo các vị cao niên trong làng, người làng Lỗ Khê có cách gói bánh chưng rất đặc biệt, đặc biệt ngay từ khâu lựa chọn nguyên liệu chế biến cho đến cách trình bày. Bởi lẽ, bánh chưng Lỗ Khê chủ yếu là loại bánh dài (bánh hình ống), người làng Lỗ Khê cũng gói bánh chưng vuông, nhưng rất ít, chủ yếu là để thắp hương cúng lễ tổ tiên và theo yêu cầu của khách hàng. Khi gói, lá dong phải là loại lá to, xanh mướt và được rửa sạch trước vài ngày cho ráo nước, khi gói, gạo sẽ bám vào lá và không có cảm giác nhớp nháp. Đặc biệt, gạo nếp dùng để gói bánh phải là gạo nếp cái hoa vàng, và được trồng ngay tại vùng Lỗ Khê (không dùng gạo nếp cái hoa vàng ở vùng khác). Đậu xanh cũng phải là loại đậu còn nguyên vỏ, sau đó đem ngâm rồi đãi, tuyệt đối không dùng loại đậu tách vỏ, làm sẵn, bởi như thế khi nấu, bánh sẽ mất thơm.

banh chung lo khe dam da huong vi tet
Bánh chưng Lỗ Khê có vị thơm ngon, đậm đà.

Trước khi gói bánh, gạo sẽ được ngâm trước khoảng 1 giờ bằng nguồn nước giếng của làng, sau đó vớt gạo để ráo nước rồi xóc 1 ít muối cho bánh đậm đà. Đậu xanh sẽ ngâm khoảng 2 giờ cho bong hết vỏ rồi đãi sạch, thịt nhân bánh phải là loại thịt ba chỉ (nửa mỡ, nửa nạc), nếu thịt nhiều mỡ quá bánh sẽ bị ngậy và kém ngon, còn thịt nạc quá nhiều sẽ khiến bánh bị khô. Sau khi chuẩn bị xong phần nguyên liệu, bánh sẽ được gói bằng khuôn, vì là bánh chưng tròn và dài nên khi gói phần quan trọng nhất là giàn dây go (loại dây vải, chắc chắn để cố định hình chiếc bánh), sau khi gói tạo hình, người gói mới dùng dây lạt mềm để gói chắc chắn, lúc này dây go sẽ được tháo ra. Bánh sẽ được nấu trong khoảng thời gian từ 6 – 8 giờ đồng hồ, sau đó vớt bánh ra và nhúng vào nước cho nguội bớt.

Nói về nghề gói bánh chưng truyền thống ở Lỗ Khê, ông Hoàng Đức Minh - Trưởng thôn Lỗ Khê tự hào cho biết, ở làng này nhà nào cũng biết gói bánh chưng, nhưng làm chuyên nghiệp nhất và nhiều nhất là nhà bà Lành. Bánh chưng Lỗ Khê có vị ngọt thơm của gạo nếp cái hoa vàng, bánh rền và xanh bởi lá dong và sự đậm đà của nguồn nước giếng khơi ở đây mà không nơi nào có được.

Cũng theo bà Lành, trước đây vào mỗi dịp lễ, Tết, người làng Lỗ Khê lại tập trung tại một nhà nào đó rồi cùng gói bánh và trông nồi bánh chưng Tết. Những lúc ấy, các cụ cao niên trong làng lại tụ tập đến, cụ ông thì đánh trống chầu, cụ bà lại ngân nga những làn điệu ca trù (còn gòi là hát ả đào, hát nhà tơ…) nổi tiếng, tạo nên nét đặc trưng trong văn hóa và phong tục tập quán của người dân.“Ngày xưa thể loại ca trù được coi là thể loại nhạc quý tộc, nhạc cung đình, nhưng ở làng Lỗ Khê (cái nôi của ca trù) thì người dân hát mọi lúc, mọi nơi, nhất là các dịp lễ, Tết. Đặc biệt, các cụ vừa nấu bánh chưng vừa hát, nó thi vị và ý nghĩa vô cùng, giờ thì không còn nữa” – bà Lành nói giọng đầy tiếc nuối.

Theo thời gian, nét sinh hoạt độc đáo ấy dần mai một, giờ đây người làng Lỗ Khê không còn hát ca trù khi trông nồi bánh chưng Tết nữa. Nghề gói bánh chưng truyền thống, hiện cũng không còn nhiều người gìn giữ bởi mang lại ít giá trị kinh tế, nhưng nét độc đáo, vị ngọt thơm của bánh chưng Lỗ Khê vẫn khiến nhiều người vấn vương mỗi khi thưởng thức. Đặc biệt vào dịp Tết, mỗi người trong làng vẫn muốn tự tay gói bánh chưng như muốn níu giữ vẻ đẹp truyền thống, nét đặc trưng của quê hương, để dâng lòng thành kính lên tổ tiên vào năm mới và cầu chúc một năm mới bình an, hạnh phúc.

Đạt Đỗ

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Công ty TNHH Sumitomo Nacco Forklift Việt Nam: Nỗ lực chăm lo cho người lao động

Công ty TNHH Sumitomo Nacco Forklift Việt Nam: Nỗ lực chăm lo cho người lao động

(LĐTĐ) Thành lập từ năm 2009, Công ty Trách nhiệm hữu hạn (TNHH) Sumitomo Nacco Forklift Việt Nam luôn tạo điều kiện cho Công đoàn cơ sở hoạt động và phối ...
Hải Phòng: Tổng kiểm tra, rà soát hoạt động dịch vụ kinh doanh karaoke

Hải Phòng: Tổng kiểm tra, rà soát hoạt động dịch vụ kinh doanh karaoke

(LĐTĐ) UBND thành phố Hải Phòng vừa yêu cầu Thủ trưởng các Sở, ban, ngành, đoàn thể, Chủ tịch UBND các quận, huyện, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị ...
Giải thưởng Lớn Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2022 vinh danh đạo diễn Trần Văn Thủy

Giải thưởng Lớn Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2022 vinh danh đạo diễn Trần Văn Thủy

(LĐTĐ) Ngày 6/10, Ban Tổ chức Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội của báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) chính thức ...
Khởi tố nhóm đối tượng cho vay nặng lãi dưới hình thức "bốc bát họ"

Khởi tố nhóm đối tượng cho vay nặng lãi dưới hình thức "bốc bát họ"

(LĐTĐ) Theo Cơ quan điều tra, khi khách vay "bát họ" 10 triệu đồng, thực tế khách chỉ được cầm về 8 triệu đồng, 2 triệu đồng bị Ngọc Anh và ...
Trao giải Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật Việt Nam 2022

Trao giải Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật Việt Nam 2022

(LĐTĐ) Chiều ngày 6/10, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức khai mạc, trao giải thưởng "Cuộc thi và ...
Hà Nội: Trao 500 suất quà cho bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn

Hà Nội: Trao 500 suất quà cho bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn

(LĐTĐ) Chiều 6/10, Hội Chữ thập đỏ quận Thanh Xuân phối hợp cùng Công ty TNHH Lock&Lock Hà Nội đã trao 500 suất quà, trị giá hơn 370 triệu đồng cho ...
Từ ngày 6 -10/10: Diễn ra Lễ hội trái cây thành phố Hà Nội năm 2022

Từ ngày 6 -10/10: Diễn ra Lễ hội trái cây thành phố Hà Nội năm 2022

(LĐTĐ) Chào mừng kỷ niệm 68 năm ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2022); đồng thời, nhằm hỗ trợ kết nối tiêu thụ sản phẩm trái cây, nông sản vùng ...

Tin khác

Giải thưởng Lớn Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2022 vinh danh đạo diễn Trần Văn Thủy

Giải thưởng Lớn Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2022 vinh danh đạo diễn Trần Văn Thủy

(LĐTĐ) Ngày 6/10, Ban Tổ chức Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội của báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) chính thức công bố kết quả giải thưởng lần thứ 15 - năm 2022 và Triển lãm, trao giải Cuộc thi ảnh, video clip "Hà Nội mát xanh".
Hà Nội: Trao 500 suất quà cho bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn

Hà Nội: Trao 500 suất quà cho bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn

(LĐTĐ) Chiều 6/10, Hội Chữ thập đỏ quận Thanh Xuân phối hợp cùng Công ty TNHH Lock&Lock Hà Nội đã trao 500 suất quà, trị giá hơn 370 triệu đồng cho các bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn đang điều trị tại Bệnh viện Ung bướu Hà Nội.
Hà Nội: Thêm một kênh thông tin chuyên sâu về văn học nghệ thuật

Hà Nội: Thêm một kênh thông tin chuyên sâu về văn học nghệ thuật

(LĐTĐ) Ấn bản điện tử của Tạp chí Người Hà Nội ra đời hứa hẹn sẽ mang tới cho bạn đọc một kênh thông tin chuyên sâu về văn học nghệ thuật, đồng thời phản ánh kịp thời, chính xác nhịp sống, chuyển động trên mọi lĩnh vực của Thủ đô.
Hà Nội: Phấn đấu 100% tuyến đường bộ cao tốc lắp đặt hệ thống điều hành giao thông thông minh

Hà Nội: Phấn đấu 100% tuyến đường bộ cao tốc lắp đặt hệ thống điều hành giao thông thông minh

(LĐTĐ) Đến năm 2025, thành phố Hà Nội đặt kế hoạch hoàn thành 100% chuyển đổi số các nghiệp vụ trong công tác xây dựng và quản lý, bảo trì hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông… 100% các tuyến đường bộ cao tốc, quốc lộ trên địa bàn triển khai lắp đặt hệ thống quản lý, điều hành giao thông thông minh…
Huyện Mê Linh triển khai hiệu quả, sáng tạo phong trào người tốt việc tốt

Huyện Mê Linh triển khai hiệu quả, sáng tạo phong trào người tốt việc tốt

(LĐTĐ) Sáng nay (6/10), Huyện ủy - Hội đồng nhân dân (HĐND) - Ủy ban nhân dân (UBND) - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) huyện Mê Linh tổ chức Hội nghị tổng kết 30 năm phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt”; Cuộc thi viết về gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt (ĐHTT, NTVT) năm 2022; phát động phong trào thi đua thực hiện công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô trên địa bàn huyện.
Hà Nội: Biểu dương 30 gương điển hình tiêu biểu khối Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội

Hà Nội: Biểu dương 30 gương điển hình tiêu biểu khối Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội

(LĐTĐ) Ngày 6/10, tại Phủ Chủ tịch, Cụm thi đua số 4 Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) và các tổ chức chính trị - xã hội thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị Gặp mặt, biểu dương các gương điển hình tiên tiến, “Người tốt, việc tốt” tiêu biểu năm 2022.
Dự báo xu hướng tăng dân số để bổ sung hạ tầng xã hội

Dự báo xu hướng tăng dân số để bổ sung hạ tầng xã hội

(LĐTĐ) Sáng 6/10, Đoàn giám sát số 3 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội do Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong làm Trưởng đoàn đã giám sát công tác lãnh đạo và tổ chức thực hiện các công trình, dự án trọng điểm của quận Thanh Xuân.
Sáng tạo trong triển khai phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt”

Sáng tạo trong triển khai phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt”

(LĐTĐ) Phong trào thi đua “Người tốt, việc tốt” năm 2022 và giai đoạn 30 năm (1992-2022) tiếp tục được huyện Thanh Trì (Hà Nội) triển khai thực hiện một cách sáng tạo và hiệu quả. Trong đó, nổi bật là việc đổi mới trong công tác phát hiện, bồi dưỡng và khen thưởng gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt.
Tập trung triển khai công trình, dự án đúng tiến độ, không để chậm, muộn

Tập trung triển khai công trình, dự án đúng tiến độ, không để chậm, muộn

(LĐTĐ) Sáng 6/10, Đoàn giám sát số 2 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội do Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND) Thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn làm Trưởng đoàn đã giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các công trình trọng điểm trên địa bàn huyện Sóc Sơn. Tham gia Đoàn giám sát có Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban Dân vận Thành ủy Hà Nội Nguyễn Doãn Toản, Phó Trưởng đoàn giám sát; đại diện lãnh đạo một số sở, ngành liên quan.
Ngày 11/10: Phát động Tháng cao điểm “Vì người nghèo” và an sinh xã hội thành phố Hà Nội năm 2022

Ngày 11/10: Phát động Tháng cao điểm “Vì người nghèo” và an sinh xã hội thành phố Hà Nội năm 2022

(LĐTĐ) Ngày 6/10, Ủy ban nhân dân - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức gặp mặt báo chí, thông tin chương trình Lễ phát động Tháng cao điểm “Vì người nghèo” và an sinh xã hội Hà Nội năm 2022. Ông Nguyễn Sỹ Trường - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội chủ trì buổi gặp mặt.
Xem thêm
Phiên bản di động