Nhức nhối nạn buôn lậu qua đường hàng không

Theo thống kê, năm 2014 Hải quan Hà Nội phát hiện và xử lý trên 1.300 vụ vi phạm, thu phạt trên 6,4 tỷ đồng; phát hiện, thu giữ nhiều vụ nhập khẩu hàng cấm như trên 6,5kg ma túy tổng hợp, 365 gram cần sa khô, trên 13 kg sừng tê giác, 50 kg ngà voi, 383 điện thoại di động, 8 súng, 4 nòng súng, 12 viên đạn… Điều đáng nói trong số này nhiều vụ buôn lậu qua đường hàng không.

Ngày 12/9/2014,  Công an quận Hoàn Kiếm phối hợp với Công an phường Hàng Bông kiểm tra hành chính Triwening Puji Astuti (SN 1987, quốc tịch Indonesia) tạm trú tại phòng 505 khách sạn Royal Palace 2, ở 95 phố Hàng Bông đã phát hiện trong hành lý của Astuti một va li, chứa 4,929 kg heroin, tương đương  15 bánh heroin. Tại cơ quan công an, Astuti khai nhận được một đối tượng là Staenly thuê vận chuyển hàng. Ngày 30/8/2014, Astuti nhập cảnh vào Việt Nam qua sân bay quốc tế Nội Bài với mục đích gặp “khách” từ TP Hồ Chí Minh bay ra để nhận số ma túy này. Song đến thời điểm bị phát hiện, bắt giữ, “nữ quái” người Indonesia vẫn không thấy “khách” đến nhận hàng.

Ngoài hàng cấm, các đối tượng còn lợi dụng sự phân luồng hải quan trong hoạt động xuất nhập khẩu, hoặc những chính sách ưu đãi của Nhà nước để trốn thuế, trà trộn, nhập lậu hàng hóa; “lách” chế độ miễn thuế khi nhập cảnh để mang theo hàng hóa nhỏ gọn, có giá trị cao. Vừa qua, khi Tổng cục Hải quan cho chuyển loại thiết bị y tế thông quan về luồng đỏ, nghĩa là bắt buộc phải qua kiểm tra, Công ty TNHH A.N.N.A và Công ty TNHH Kĩ thuật thiết bị y tế Bảo Trâm, đều có địa chỉ kinh doanh tại quận Cầu Giấy, đã cho hàng cũ “đội lốt” hàng mới bằng cách mở tờ khai lô hàng nhập về là máy xét nghiệm sinh hóa mới 100%, xuất xứ Nhật Bản. Nhưng khi Hải quan Nội Bài phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám định phát hiện máy đã qua sử dụng và thực tế, Nhật Bản đã ngừng sản xuất các dòng máy này từ năm 2005.

Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Nội Bài Nguyễn Văn Chiến: Để qua mặt hải quan, đối tượng buôn lậu để hàng hóa trong hành lý ký gửi hoặc xé lẻ, tháo rời linh kiện để trong hành lý xách tay hoặc nhờ người cầm hộ ra ngoài khu vực sân bay, sau đó gom lại.  Một cán bộ chống buôn lậu ở “điểm nóng” nhà ga quốc tế Nội Bài cũng cho hay, tội phạm có những quái chiêu ranh ma cho từng loại hàng, từng tuyến bay. Như thuốc lá nhập lậu thì thường được “đánh” từ nước Nga. Lý do là giá thuốc lá tại đây thấp. “Có đến 90% đối tượng vận chuyển thuốc lá lậu bị hải quan sờ gáy khai là xách hộ. Mà hải quan chỉ xử lý được người vận chuyển còn chủ mưu thì không thể xử lý được”, cán bộ hải quan này lo ngại.

Nhận định về nạn buôn lậu diễn ra ngày càng phức tạp, Cục trưởng Cục Hải quan Hà Nội, Nguyễn Quốc Trường cho biết, phương thức, thủ đoạn của đối tượng buôn lậu rất tinh vi, nhất là thông qua đường hàng không quốc tế. Tại khu vực cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, những ngày áp Tết 2015, lực lượng Hải quan Nội Bài được tăng cường thêm quân số khi nhà ga T2 đi vào hoạt động với gần 300 cán bộ, công chức. Trong đó, có 160 cán bộ, công chức được bố trí tại nhà ga T2, chia thành 5 tổ, đội (đội hành lý nhập, đội hành lý xuất, đội kiểm soát; tổ kiểm soát ma túy, tổ kiểm soát hải quan). Hải quan Nội Bài đã tập trung cao độ, sẵn sàng phát hiện, xử lý những hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại, nhất là các đường dây buôn lậu ma túy, cổ vật, vận chuyển trái phép ngoại tệ; chú ý đến các đối tượng xuất nhập khẩu nhiều lần, các lô hàng chậm làm thủ tục hải quan…

Mặc dù chuẩn bị sẵn sàng như vậy, song một số nhân viên hải quan cho hay, việc đưa nhà ga mới vào hoạt động, vì lý do địa hình có thể công tác chống buôn lậu sẽ gặp khó khăn hơn. Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài Nguyễn Đức Minh, với lượng hành khách và chuyến bay gia tăng đột biến, nguy cơ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua cửa khẩu rất cao. Bên cạnh đó, khối lượng làm thủ tục hải quan cũng như giám sát hải quan đối với hàng hóa, hành khách sắp tới sẽ tăng lên nhiều. Ông Minh giải thích: Việc khai thác hàng hóa từ máy bay sẽ phải vận chuyển qua Nhà ga T1 đến kho hàng. Trong khi đó, khoảng cách từ chỗ đậu máy bay đến kho hàng quốc tế từ 5 đến 6 km, nên nguy cơ hàng hóa thẩm lậu trong quá trình vận chuyển cao, các đối tượng sẵn sàng cất giấu trong người nhiều loại hàng cấm, có giá trị cao.

A. Tùng