Luật BHYT sửa đổi: Có “quay lưng” với bệnh nhân nghèo?

Chấp nhận vượt tuyến

Khi thông tin về luật BHYT sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/1/2015, bà Nguyễn Thị Vân (56 tuổi) trú tại xã Song Phương, Hoài Đức, Hà Nội cảm thấy rất lo lắng. Lý do là bởi, hơn 1 năm nay bà bị bệnh cao huyết áp, tiểu đường, và cứ 3 tháng, bà lại đến bệnh viện Bạch Mai khám một lần. Nhưng giờ đây, bà Vân sẽ phải đóng 100% tiền khám chữa bệnh chứ không phải 70% như trước nữa. “Từ trước tới giờ, mỗi khi sức khỏe có vấn đề là tôi tới các bệnh viện lớn trên Hà Nội để khám. Bây giờ có luật BHYT mới, tôi sẽ phải thanh toán đủ 100% chi phí khám chữa bệnh. Với người nghèo như chúng tôi thì số tiền 30% là rất lớn nhưng sức khỏe quan trọng nên dù có mất thêm chi phí khi khám chữa bệnh vượt tuyến tôi vẫn chấp nhận”, bà Vân nói.

Cùng quan điểm trên, chị Ngô Thanh Hương, trú tại Yên Nghĩa, Hà Đông chia sẻ: “Mặc dù gia đình tôi tham gia BHYT ở BV quận, nhưng thực sự, gia đình không yên tâm vào năng lực cũng như trang thiết bị ở đây. Hơn nữa, tôi nghĩ khi người dân tham gia bảo hiểm y tế thì họ có quyền khám chữa bệnh ở bất cứ bệnh viện nào. Giờ đây, luật BHYT sửa đổi khiến những người khám chữa bệnh ở tuyến trên như tôi không còn được giảm 30% chi phí nữa, như vậy rất thiệt thòi. Khi luật yêu cầu người bệnh không được khám chữa vượt tuyến thì phải đảm bảo chất lượng khám, chữa ở tuyến dưới đã. Ở đây thỉnh thoảng chúng tôi lại nghe tin bệnh viện, trung tâm y tế ở tuyến dưới tắc trách trong khám chữa bệnh dẫn đến chết người. Hỏi vậy ai yên tâm được”.

Trong luật BHYT sửa đổi lần này còn có sự điều chỉnh giảm chi trả đối với 28 loại thuốc đặc trị ung thư, viêm gan, viêm khớp… khiến nhiều người mắc bệnh không khỏi lo lắng. Chia sẻ với phóng viên, bà Nguyễn Thị Liên (56 tuổi, Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết: “Tôi bị ung thư phổi gần 4 năm nay, hiện đã di căn sang xương. Đến Bệnh viện K điều trị, từng trải qua xạ trị, hóa trị nhưng đều không mang lại kết quả khả quan nên phải chuyển qua phác đồ điều trị bằng thuốc Tarceva (hoạt chất chính là Erlotinib) mới thấy thấy khỏe lên nhiều. Mỗi viên thuốc Tarceva có giá 1,4 triệu đồng, tính ra mỗi tháng, riêng tiền thuốc cũng hết khoảng 60 triệu đồng và được BHYT thanh toán. Nhưng giờ đây tiền thanh toán bị cắt giảm 50%, nên chắc tôi chẳng có tiền để điều trị tiếp. Tôi tự hỏi, liệu BHYT có quay lưng với người dân nghèo như chúng tôi hay không”.

Cũng giống suy nghĩ như bà Liên, ông Nguyễn Tuấn Nam ở Ngọc Hà, Ba Đình, Hà Nội cũng rất lo lắng khi biết thông tin cắt giảm BHYT đối với một số thuốc đặc trị ung thư. Ông Nam bị ung thư phổi đã hơn 2 năm nay, đã xạ trị hơn 30 lần, hóa trị gần 20 lần và mới phải dùng thuốc Tarceva. Khi biết thuốc đặc trị này bị cắt giảm, ông Nam nghĩ chắc phải về nhà… chờ chết. Bởi gia đình ông vốn không khá giả gì, lương hưu của ông chỉ được hơn 3 triệu đồng/tháng, nay không biết kiếm đâu tiền để mua thuốc chữa bệnh.

Trường hợp ông Tiến ở Kiến Xương, Thái Bình còn bi đát hơn. Ông Tiến bị mắc ung thư phế quản phổi trái, gia đình đã phải vay mượn hơn 100 triệu đồng để chạy chữa cho ông. Dù bị bệnh nặng nhưng để bám trụ lại bệnh viện điều trị nên ngày ngày ông phải xin cơm từ thiện để ăn, và ngủ ngay tại hành lang bệnh viện. Theo ông Tiến, nếu bị cắt giảm tiền thuốc, gia đình phải đóng 50%, chắc ông phải xin về nhà tự điều trị, số mệnh đành phó thác cho... ông trời!

56871

Bệnh nhân nội trú vẫn được thanh toán

Đó là khẳng định của bà Tống Thị Song Hương, Vụ trưởng Vụ bảo hiểm (Bộ Y tế) về những băn khoăn lo lắng của người tham gia BHYT, đặc biệt những bệnh nhân phải sử dụng thuốc đặc trị, đắt tiền.

Trao đổi với phóng viên báo Lao động Thủ đô, bà Tống Thị Song Hương cho biết, ngoài việc tăng thêm 17 loại thuốc điều trị ung thư được thanh toán 100%, đối với 4 loại thuốc bị cắt giảm 50% như nói ở trên chỉ áp dụng đối với người mới mắc ung thư. Còn những người đã và đang sử dụng phác đồ điều trị cũ vẫn được BHYT chi trả từ 80 – 100%. Bà Hương cũng cho biết, còn nhiều loại thuốc thay thế chứ không có nghĩa không có 4 loại thuốc kia thì hết thuốc điều trị cho người bệnh.

Về việc không thanh toán tiền khám chữa bệnh ngoại trú khi bệnh nhân tự vượt tuyến, bà Tống Thị Song Hương lý giải, mục đích là nhằm hạn chế tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trên. Bởi, trên thực tế, theo tổng kết của Bộ Y tế có đến 70% số bệnh không cần thiết phải khám chữa bệnh vượt tuyến. Luật BHYT sửa đổi chú trọng vào việc giảm quá tải ở tuyến trên, nên ngoài việc nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, trang bị thêm máy móc hiện đại, người tham gia BHYT khám chữa bệnh đúng tuyến còn được thanh toán 100%. Trong trường hợp cấp cứu, người khám trái tuyến, vượt tuyến thì vẫn được chi trả như trước đây.

Theo tìm hiểu của PV, dù khám ngoại trú vượt tuyến người bệnh không được chi trả nhưng mức hưởng khi điều trị nội trú lại tăng lên. Khi điều trị nội trú vượt tuyến, nếu là tuyến Trung ương, người bệnh sẽ được quỹ bảo hiểm chi trả 40% chi phí, tăng 10% so với quy định cũ. Tương tự với tuyến tỉnh, mức hưởng BHYT của người bệnh cũng tăng từ 50% lên 60% nhưng chỉ áp dụng điều trị nội trú. Với bệnh viện tuyến huyện thì người bệnh được chi trả 70% kể cả điều trị nội và ngoại trú.

Hiện nay, việc quyết định cho chuyển tuyến là phụ thuộc vào bệnh viện cơ sở. Tuy nhiên trong thực tế đã có nhiều trường hợp bệnh viện tuyến cơ sở chậm trễ trong việc chuyển bệnh nhân lên tuyến trên khiến bệnh nặng hơn. Vì thế việc điều trị cũng mất thêm thời gian và tăng thêm chi phí. Có lẽ, đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều người vẫn quyết định vượt tuyến khám chữa bệnh! Như vậy để giảm tải bệnh viện tuyến trên và hạn chế người bệnh khám chữa vượt tuyến, điểm mấu chốt lúc này là bệnh viện tuyến dưới phải có giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh để người dân yên tâm điều trị.

Phước Long – Tuấn Trung