M
15:05 | 15/07/2015

Góc khuất sau “cơn khát” du học

Chiêu trò của các công ty tư vấn du học... hạng hai

Hiện nay, mỗi năm ước chừng có tới hàng ngàn học sinh Việt Nam đi du học nước ngoài ở đủ mọi các cấp học theo hình thức tự túc. Kèm theo đó là một số tiền không nhỏ, ước tính có thể lên đến hàng tỷ đồng mà nhiều gia đình đổ vào “hành trình đi tìm chất xám” này cho con em mình. Nhu cầu này đã tạo điều kiện cho các trung tâm môi giới, tư vấn du học mọc lên như nấm sau mưa với hàng loạt những chiêu trò câu khách, trong khi chất lượng lại không đảm bảo.

Những nguy hiểm tiềm tàng khi bạn đi du học
Vì sao bằng ngoại về nước vẫn thất nghiệp?
Du học - cuộc đầu tư may rủi

Cùng với “cơn khát” du học, các trung tâm tư vấn du học xuất hiện ngày càng nhiều. Điều đáng nói, trong số đó, có không ít cơ sở làm ăn không đàng hoàng với những chương trình quảng cáo phóng đại, hoa mỹ nhưng ẩn sau đó là những hoạt động không minh bạch.

Đội lốt liên kết

Để tìm hiểu thêm về những góc khuất của những công ty tư vấn du học trên địa bàn Hà Nội, chúng tôi đã có những cuộc tiếp xúc với một số công ty có dịch vụ được quảng cáo khá… hoành tráng. Tại một công ty tên T.K trên phố Lê Trọng Tấn, Thanh Xuân, Hà Nội, tư vấn Lê Thị Hồng D. cho chúng tôi biết, công ty này mở được 5 năm nhưng đã có mối quan hệ rất thân thiết với các trường THPT và đại học tại nhiều nước như: Singapore, Úc, Anh, Nhật… Tuy nhiên D. cho biết, ở các công ty tư vấn du học cũng có nhiều “bí mật” mà nhiều người chưa biết.

Theo D. để thành lập được công ty tư vấn du học, người đứng đầu công ty phải qua Sở Kế hoạch và Đầu tư với rất nhiều giấy tờ. Ngoài ra, họ còn phải qua Sở Giáo dục và Đào tạo để làm các giấy tờ cần thiết để tuyển sinh, tư vấn học sinh. Tuy nhiên, theo D., ở Hà Nội, không có nhiều các trung tâm, công ty du học loại “xịn”, mà chủ yếu là công ty dịch thuật, các trung tâm tiếng Anh, Pháp liên kết với một công ty “mẹ” chuyên tư vấn du học để làm ăn. Khi bị các cơ quan chức năng kiểm tra, các công ty hạng… hai này sẽ “cầu cứu” công ty “mẹ” để trình giấy phép. Vì thế, các loại phí dịch vụ luôn bị đắt vì qua nhiều công ty “lớp lang”.

Du học nước ngoài đang là trào lưu của giới trẻ hiện nay

Tại Trung tâm du học A. trên phố Mai Hắc Đế, Hà Nội, sau khi được tư vấn, gợi ý cho người em trai đang học lớp 12, chuẩn bị đi du học, Lê Tiến C. – Phó giám đốc trung tâm cho tôi biết, hiện nay trung tâm đang có một suất học bổng đi du học Anh chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, nếu gia đình muốn con mình nhập học luôn vào tháng 9 tới thì chuẩn bị tiền, hồ sơ để đi. Tuy nhiên, khi tôi băn khoăn về trình độ tiếng Anh của em trai còn kém, nếu trải qua hai kỳ thi từ trường đại học sang tuyển dụng và thẩm định thì chắc em tôi… trượt. C. chắc như đinh đóng cột: “Không lo đâu chị ạ, trung tâm có nhiều năm đưa học sinh đi du học nên có mối quan hệ thân thiết với nhà trường, chỉ cần gia đình đồng ý và muốn con đi vào thời gian tới, thì chúng tôi có thể lo được cho em trai chị đi, với điều kiện là trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ, gia đình đặt trước cho chúng tôi 5.000 USD để làm hồ sơ, dịch giấy tờ để gửi sang Anh…”.

“Lên đời” bằng công nghệ làm giấy tờ giả

Mới đây, dựa trên kết quả của Hội đồng kiểm định các trường đại học, và trường học độc lập từ Mỹ, Tiến sĩ Mark A.Ashwill, người Mỹ đang làm việc tại Việt Nam, đã nêu đích danh 21 trường đại học hiện có mặt tại Việt Nam không được công nhận bởi các cơ quan kiểm định giáo dục có thẩm quyền từ Hoa Kỳ.

Theo Tiến sĩ Mark A.Ashwill, thủ tục thành lập các trường kiểu này ở Hoa Kỳ giống như lập công ty. Phần lớn các trường này đều là “trường ĐH trực tuyến” (online university) và một số trường được xem là “lò sản xuất văn bằng” (diploma mill). Tín chỉ, bằng tốt nghiệp tại những trường này không có giá trị, không được các trường khác công nhận khi sinh viên muốn chuyển sang học trường khác hoặc học lên cao.

Cũng theo D. với các chương trình học trao đổi văn hóa, học sinh được nhận học bổng không phải đóng tiền. Nếu có, đó chỉ là tiền để các tổ chức liên hệ tìm trường, tìm nhà ở cho học sinh. Thông thường, chi phí này dao động khoảng 2.000-4.000 USD. Thế nhưng,  nhiều đơn vị tư vấn đã thu mỗi học sinh số tiền khá cao. Một hình thức làm tiền khác của các công ty tư vấn du học là làm các loại giấy tờ giả cho những học sinh không đủ điều kiện du học, đặc biệt là chứng minh tài chính. Trường hợp của N.T.M. là một ví dụ. M. làm thủ tục du học Thụy Sỹ tại một công ty trên đường Cát Linh, Hà Nội. Vì không chứng minh được tài chính, M. đã đồng ý lời đề nghị chứng minh tài chính giả của công ty, và số tiền phải trả cho việc này là 2.000 USD.

Đầu năm 2015, M. chuẩn bị bước lên máy bay sang Thụy Sỹ học thì bị dừng. Hóa ra hộ chiếu của cậ̣u bị một công ty tư vấn du học hạng hai làm giả. Cậu cho biết: “Chung quy tại mình thiếu thông tin và nhẹ dạ, cứ nghe họ quảng cáo trường này, trường nọ ở nước ngoài là đầu óc rối tung. Mình đã nghiệm ra rằng, với chiêu tiếp thị, ban đầu, họ quảng cáo chi phí rất thấp để đánh vào lòng tin của phụ huynh, rồi sau đó mới tấn công vào túi tiền. Nhiều vị phụ huynh lờ mờ đoán được điều không bình thường, nhưng tiếc tiền nên “đâm lao phải theo lao”. Cuối cùng không thể đi du học với hồ sơ chứng minh giả đó và số tiền trên cũng không thể lấy lại. Giám đốc một công ty tư vấn du học trên phố Giảng Võ cho hay, cái giá 2.000 USD để làm hồ sơ chứng minh tài chứng giả chưa hẳn đã là cao. Ông nói: “Nhiều công ty nhận làm với giá tiền lên đến vài ba ngàn USD hoặc cao hơn nhưng cũng không thể sang được nước ngoài học, những phụ huynh, học sinh chỉ còn cách “ngậm bồ hòn làm ngọt”.

Có một điều đáng lo ngại là rất nhiều công ty tư vấn du học tự túc hiện nay đang bị thả nổi, ngoài tầm kiểm soát. Thậm chí có không ít lời chào mời từ các trung tâm tư vấn du học với gói học bổng Anh quốc hoặc Mỹ trị giá hơn 20 ngàn USD, kể cả khi đối tượng chưa tốt nghiệp THPT hay chưa có bất cứ một văn bằng nào, với điều kiện phải trích cho họ 30% học bổng. Đào Ngọc Hà -  một giáo viên ngoại ngữ dạy ở trung tâm ngoại ngữ quốc tế V. A cho biết, hoặc là người học phải trả trước cho họ số tiền phần trăm của suất học bổng, hoặc là họ móc ngoặc với đối tác ở nước ngoài để ăn chia ngay khi tiền học phí được chuyển vào tài khoản. Với chiêu trò này, không ít trung tâm ung dung hưởng lợi từ hợp đồng kín được giao kèo, với nội dung như: Cứ từ 30 trường hợp trót lọt trở lên, trung tâm sẽ hưởng 10% - 30% số tiền đóng học phí. Vì thế, nhiều trung tâm du học thường rêu rao việc mình có mối quan hệ thân thiết với trường đại học sở tại để tăng uy tín trước khách hàng…

Một năm, hàng ngàn học sinh Việt Nam đi du học và số tiền mà nhà nhà đổ vào hành trình tìm chất xám này cỡ 200 - 400 triệu USD. Đấy là chưa kể, có những công ty tư vấn du học chưa bao giờ có chuyên viên tư vấn đặt chân ra nước ngoài, thậm chí không biết nói tiếng Anh, nhưng vì lợi nhuận mà sẵn sàng đưa thông tin không chính xác cho học sinh. Nhiều trung tâm cũng chỉ quan tâm đến mỗi việc là “xuất khẩu” thật nhiều các em đi ra nước ngoài học mà không quan tâm đến việc chọn trường và khóa học có phù hợp với khả năng và điều kiện học tập của học sinh hay không. Thời điểm này đang được các trung tâm du học coi là “thời điểm vàng” bởi kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa kết thúc nên liên tục tung chiêu quảng cáo để hút học sinh. Trên thực tế, sau khi trải qua kỳ thi THPT Quốc gia, nhiều học sinh thẳng thắn cho biết, do định hướng sẽ đi du học nên chỉ chú trọng lo “chạy” học bạ đẹp mà không dành nhiều sức vào kỳ thi vừa qua. Phải chăng đối với nhiều bạn trẻ hiện hay du học như một thứ “mốt”.

Tuệ Liên

 

Nguồn :