Cần sự lên tiếng của cộng đồng

	Nỗ lực vì thành phố an toàn và thân thiện cho trẻ em gái
	Nên bổ sung thêm chế tài hình sự
	Giảm tình trạng trẻ em gái bị quấy rối tình dục trên xe buýt

Gia tăng các vụ quấy rối tình dục

Thời gian vừa qua liên tiếp xảy ra các vụ quấy rối tình dục đối với phụ nữ, trẻ em gái trên phương tiện công cộng khiến dư luận phẫn nộ. Điển hình như vụ việc người đàn ông 38 tuổi, thủ dâm cạnh một nữ học sinh Trung học cơ sở ngày 21/6 vừa qua.

Người đàn ông quấy rối nữ sinh Trung học cơ sở trên xe bus ngày 21/6 vừa qua

Cụ thể, khoảng 12h trưa cùng ngày, trên tuyến xe buýt 01 (chạy theo hướng Bến xe Yên Nghĩa đến Bến xe Gia Lâm), người đàn ông tên H. đã tiến lại gần, đứng áp sát một nữ sinh cấp 2 đang ngồi ở hàng ghế bên trái rồi lén lút lôi “của quý” ra thủ dâm khiến nữ sinh sợ hãi, hét lên nhờ mọi người giúp đỡ.

Ngay sau đó, khi đến gần trụ sở Công an phường Hàng Mã, tài xế xe buýt đã cho xe dừng lại và vào trình báo sự việc với công an. Sau khi nhận được trình báo, Công an phường Hàng Mã đã đưa người đàn ông cùng nữ sinh vào trụ sở để lấy lời khai, làm rõ vụ việc. Bước đầu, tại cơ quan điều tra, người đàn ông đã thừa nhận hành vi của mình.

Trước đó trên tuyến xe bus số 103A (Chùa Hương - Mỹ Đình) cũng ghi nhận sự việc tương tự. Theo đó, chị T (40 tuổi, ở Mỹ Đức), đi xe buýt từ Mỹ Đức về Bến xe Mỹ Đình. Khi đến khu vực xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai thì bị một người đàn ông trung niên sờ ngực. Ngay khi xe buýt dừng tại khu đô thị Xa La, quận Hà Đông, chị T liền xuống xe mắng và đánh người đàn ông này. Sau đó, chị T đã làm đơn trình báo lên Công an huyện Thanh Oai .

Không chỉ diễn ra tại Hà Nội, cách đây không lâu, dư luận cũng đã từng dậy sóng với vụ việc cô gái tố cáo bị sàm sỡ trên xe khách Phương Trang. Cụ thể, Ngày 5/6, chị M.L nằm giường số A-07 trên xe 51B-10560 của Công ty Cổ phần xe khách Phương Trang, đi từ Ninh Hoà về TP.HCM. Trong thời gian di chuyển, tiếp viên trên xe là V.Q.L có hành vi sàm sỡ, quấy rối khi chị đang ngủ. Khi bị phát hiện, tên Lực móc ví tính trả tiền nhưng chị L. không lấy.

Đối tượng sau đó xin lỗi chị rồi quay về phía trước xe ngồi. Một lúc sau, đối tượng này lại tiếp tục quay lại và giở trò, không thể chịu đựng thêm chị L đã nắm lấy tay kẻ “biến thái” la lớn yêu cầu tài xế bật đèn và những hành khách xung quanh thức giấc bắt quả tang. Nam tiếp viên sau đó tiếp tục xin lỗi chị và nhanh chóng mất hút phía sau xe. Sau khi đến bến xe, chị L. đã gọi vào đường dây nóng nhà xe Phương Trang nhiều lần nhưng không ai bắt máy.

Những vụ việc trên chỉ là số ít những vụ việc được phát hiện và đưa lên mặt báo, mạng xã hội. Tuy nhiên trên thực tế, đã có rất nhiều trường hợp bị quấy rối nơi công cộng nhưng chính nạn nhân và người xung quanh lại không dám lên tiếng.

Đừng im lặng

Một khảo sát của tổ chức Plan International Việt Nam với 1.128 người cho thấy 31% trong số các em gái được hỏi đã từng bị quấy rối tình dục khi đi xe bus. Một nghiên cứu khác cho thấy 11,7% nam giới tham gia phỏng vấn thừa nhận đã có các hành vi quấy rối tình dục đối với phụ nữ và trẻ em gái ở nơi công cộng. Thế nhưng, hầu hết các trường hợp bị quấy rối đều không dám lên tiếng.

Bạn Đỗ Quỳnh Trang (Sinh viên Trường Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: “Là sinh viên, tôi thường xuyên di chuyển bằng xe bus tới trường. Lợi dụng giờ tan tầm, xe bus đông người, một người đàn ông liên tục áp sát vào người tôi và có những hành vi đụng chạm cơ thể. Lúc đấy tôi vô cùng bối rối, không biết xử lý thế nào đành chọn cách di chuyển sang chỗ khác để tránh bị làm phiền”.

Không chỉ những người trực tiếp bị quấy rối, kể cả những người xung quanh khi chứng kiến cảnh “chướng tai, gai mắt” cũng chọn cách im lặng. Quay trở lại với vụ việc người đàn ông quấy rối em học sinh cấp 2 trên xe bus. Theo lời kể của anh Nguyễn Đức Quỳnh, lái xe tuyến 01 (là người lái chiếc xe diễn ra vụ việc trên) thì lúc sự việc xảy ra, có nhiều người chứng kiến từ đầu cuối nhưng không dám phản ứng lại.

Đến khi người đàn ông đi rồi mới nói ra với lý do “sợ bị trả thù”. Hay trong vụ cô gái bị sàm sỡ trên xe khách Phương Trang, như lời cô gái kể, thì sau khi cô hoảng sợ hét lên, tố cáo với hành vi đồi bại của người tiếp viên nhưng trên chuyến xe không một ai lên tiếng mà chỉ dành cho cô những ánh nhìn ái ngại.

Theo TS Tâm lý học Trần Thành Nam (Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội), trên thực tế, có rất nhiều vụ việc quấy rối tình dục đã xảy ra nhưng có rất ít người dám lên tiếng, lý do là vi tâm tâm lý e ngại, lo sợ, bởi lâu nay vấn đề quấy rối tình dục là đề tài nhạy cảm, ít được mọi người chia sẻ, hậu quả do hành vi này gây ra lại rất khó chứng minh. “Sợ bị trả thù, sợ không được thông cảm, rất nhiều nỗi sợ làm cho nạn nhân không dám lên tiếng khiến cho kẻ xấu có cơ hội làm bậy trên phương tiện công cộng”- TS Nam chia sẻ.

Bên cạnh đó, TS Nam cũng cho rằng, tại Việt Nam hiện nay vẫn chưa có quy định cụ thể nào dành cho hành vi quấy rối tình dục. Cụ thể, Bộ luật Hình sự 2015 đã coi hiếp dâm, cưỡng dâm, dâm ô với trẻ em… là những tội phạm có tính chất rất nghiêm trọng và gắn với những chế tài xử phạt nghiêm khắc, nhưng với hành vi quấy rối tình dục thì chưa có quy định cụ thể nào.

Quấy rối tình dục thường là những hành vi rất khó chứng minh vì hầu như không để lại sự thương tổn rõ ràng về sức khỏe, cho dù các nạn nhân phải chịu những khủng hoảng tâm lý nặng nề. Có thể đây là một trong những lý do khiến quấy rối tình dục chưa được đưa vào Bộ luật Hình sự như một tội danh.

Với quy định của pháp luật hiện hành, người "có hành vi, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác" bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền 100.000-300.000 đồng theo quy định tại Điều 5 Nghị định 167/2013 của Chính phủ. Đây cũng là lỗ hổng để cho kẻ xấu tiếp tục thực hiện hành vi của mình mà không sợ bị phát hiện hay xử lý. Vì vậy, trong khi chờ đợi chế tài xử lý, có sức răn đe, tự than mỗi người dân cần biết cách bảo vệ chính mình.

Để đối phó với nạn quấy rối tình dục trên phương tiện công cộng, thì cộng đồng mà trước hết là nạn nhân phải dám lên tiếng mới có thể tạo nên làn sóng mạnh mẽ để người dân hiểu được thế nào là quấy rối tình dục, thay vì cho đó là hành vi trêu ghẹo thông thường.

Lê Thắm