Xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển xanh, bền vững

Tham luận của Đảng bộ Sở Nông nghiệp và Môi trường nêu rõ, Thủ đô Hà Nội - trái tim của cả nước, đang đứng trước những thách thức to lớn của biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa nhanh. Do đó, việc xây dựng giải pháp tổng thể để bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển xanh cho Thủ đô là nhiệm vụ cấp bách, gắn với định hướng phát triển bền vững đất nước.

Thực tế nhiều năm qua, Hà Nội đã có nhiều giải pháp đồng bộ, tổng thể, chỉ đạo quyết liệt. Nhờ vậy, công tác bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên đã đạt được các kết quả rất đáng ghi nhận, đóng góp vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố. Đáng chú ý, trong kết quả thực hiện Bộ chỉ số đánh giá kết quả bảo vệ môi trường của các tỉnh, thành phố năm 2024, Hà Nội đã có bước thăng hạng vượt bậc, tăng 21 bậc so với năm trước. Đây là kết quả thể hiện nỗ lực của thành phố nói chung và cố gắng của ngành Nông nghiệp và Môi trường nói riêng trong công tác bảo vệ môi trường.

Môi trường sinh thái trong sạch là yếu tố cốt lõi để du lịch phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, tham luận cũng chỉ ra các vấn đề bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển xanh Thủ đô vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức. Để giải quyết các thách thức về vấn đề môi trường, quản lý tài nguyên, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển xanh, Đảng bộ Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất nhiều giải pháp hữu hiệu.

Đáng chú ý là 5 nhóm giải pháp tổng thể, gồm: Một là, ban hành chương trình, kế hoạch bảo vệ môi trường Hà Nội đến năm 2035, đồng thời áp dụng các công cụ kinh tế như thu phí theo mức độ ô nhiễm để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch. Hai là, tập trung xây dựng các nhà máy xử lý nước thải tập trung ở lưu vực sông Tô Lịch và Nhuệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giám sát chất lượng không khí, nước và cảnh báo thiên tai theo thời gian thực.

Ba là, mở rộng hành lang xanh, công viên ven sông Hồng, khuyến khích sử dụng xe buýt điện và lắp đặt điện mặt trời áp mái trong các tòa nhà công cộng. Bốn là, triển khai phân loại rác tại nguồn trên toàn thành phố từ năm 2027, xây dựng trung tâm tái chế hiện đại kết hợp sản xuất vật liệu xây dựng tái sinh. Năm là, phát động phong trào “Công dân Thủ đô xanh”, gắn tiêu chí bảo vệ môi trường vào đánh giá thi đua của phường, xã; đồng thời hợp tác chặt chẽ với các viện nghiên cứu, trường đại học để chuyển giao công nghệ tiên tiến. “Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, Hà Nội quyết tâm hướng tới mục tiêu trở thành Thủ đô xanh - thông minh - bền vững, xứng đáng là hình mẫu của cả nước về thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững”, nội dung tham luận nêu.

Nhìn từ góc độ sơ sở, xã Minh Châu là 1 trong 126 đơn vị hành chính của Thủ đô Hà Nội, là xã đảo duy nhất, nằm trên bãi giữa sông Hồng nơi giao hòa ba dòng sông Đà, Lô, Hồng, cách trung tâm thành phố hơn 60km. Tham luận của Đảng bộ xã Minh Châu chỉ ra những tiềm năng, lợi thế của địa phương song cũng nhìn nhận, hạ tầng nơi đây còn lạc hậu và không đồng bộ, chưa được kết nối với Thủ đô Hà Nội.

Để khắc phục những hạn chế trên và phát huy tiềm năng sẵn có, Đảng bộ và chính quyền xã Minh Châu đã xác định mục tiêu từ nay đến năm 2030 là hình thành xã nông thôn mới thông minh với các tiêu chí: Xanh, văn minh, hạnh phúc; phấn đấu trở thành điểm du lịch nghỉ dưỡng sinh thái kết hợp nông nghiệp công nghệ cao của khu vực phía Tây bắc Thủ đô. Để đạt được mục tiêu đó, xã xác định khâu đột phá là “tập trung công tác quy hoạch, huy động mọi nguồn lực để đầu tư xây dựng hạ tầng hiện đại, đồng bộ; tạo tiền đề để xã Minh Châu vươn mình phát triển, trở thành trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng sinh thái, viện dưỡng lão kết hợp nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn”.

Theo nội dung tham luận, những định hướng, giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện thành công nhiệm vụ quan trọng này gồm: Quy hoạch đồng bộ mở đường cho phát triển; huy động mọi nguồn lực đầu tư hạ tầng; xây dựng hạ tầng hiện đại, đồng bộ; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, sinh thái, tuần hoàn; xây dựng trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng sinh thái, viện dưỡng lão...

Dòng sông Tô Lịch đã trong xanh hơn sau khi được triển khai nhiều giải pháp đồng bộ

Trong đó đáng chú ý, xã Minh Châu cam kết sẽ phát huy lợi thế đất phù sa màu mỡ và nghề truyền thống làm nông, người dân chăm chỉ cần cù, để xây dựng nền nông nghiệp công nghệ cao gắn với nông nghiệp sinh thái, với giải pháp cụ thể là kiên quyết “giảm dần số hộ chăn nuôi” nhỏ lẻ, tập trung vào những cơ sở quy mô đảm bảo xử lý chất thải đạt chuẩn. Đồng thời triển khai các mô hình như trồng rừng ven sông, bảo tồn các bãi lau sậy tự nhiên để giữ cảnh quan và cân bằng sinh thái.

Bên cạnh đó, phát triển du lịch, dịch vụ sẽ là hướng đột phá nhằm đưa Minh Châu “vươn mình” trở thành một trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng sinh thái, viện dưỡng lão - nơi nâng đỡ sức khỏe, đời sống tinh thần ở vùng ven đô Hà Nội. Tiềm năng du lịch của xã đảo Minh Châu được đánh giá là rất lớn nhưng lâu nay “đang ngủ quên”. Với vị trí một ốc đảo xanh giữa sông cùng bề dày văn hóa lịch sử, Minh Châu hội tụ các điều kiện để hình thành nhiều loại hình du lịch hấp dẫn như: CampFest, Festival Diều, Lễ hội sông nước, bắn pháo hoa nghệ thuật trình diễn... Trong quy hoạch, xã đã bố trí quỹ đất trên 300ha ven theo khu cảnh quan tự nhiên sông nước phục vụ triển khai các dự án du lịch, trung tâm hội nghị, nghỉ dưỡng, viện dưỡng lão chăm sóc người cao tuổi…

Xã cũng đang khẩn trương lập đề án bảo tồn và phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa - tâm linh gắn với tục thờ Thủy Thần… góp phần đa dạng trải nghiệm cho du khách và kéo dài thời gian lưu trú. Ngoài ra, du lịch Minh Châu kỳ vọng sẽ gắn kết vào chuỗi các tuyến du lịch lân cận. Bởi vị trí xã nằm ngay sát núi Ba Vì - vốn là khu du lịch nổi tiếng. Du khách có thể kết hợp thăm Ba Vì (vườn quốc gia, khu nghỉ dưỡng suối khoáng) rồi sang Minh Châu trải nghiệm sông nước, rất thuận tiện. Cùng với đó là các tuyến từ trung tâm Hà Nội theo trục sông Hồng, kết nối các điểm: Phố cổ - Bờ Hồ, thành Cổ Loa, làng cổ Đường Lâm, và Minh Châu… tạo thành mạng lưới liên kết vùng du lịch đa dạng.

Và yếu tố cốt lõi để du lịch phát triển bền vững là môi trường sinh thái trong sạch, bản sắc văn hóa địa phương và sự thân thiện mến khách của người dân. Công tác đảm bảo an ninh, cứu hộ trên sông, vệ sinh môi trường cũng phải được chú trọng nhằm tạo ấn tượng tốt cho du khách. Khi người dân ý thức được rằng, mình là chủ thể và cũng là hưởng lợi trực tiếp từ du lịch, họ sẽ tích cực tham gia bảo vệ tài nguyên và cải thiện chất lượng dịch vụ. Đây chính là chìa khóa để Minh Châu xây dựng thương hiệu du lịch riêng, đóng góp vào mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Thủ đô.

“Quy hoạch bài bản, hạ tầng hiện đại và huy động hiệu quả nguồn lực chính là bệ phóng để xã đảo Minh Châu vươn lên phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn tới. Từ một “ốc đảo” biệt lập còn nhiều khó khăn, Minh Châu đặt quyết tâm trở thành một vùng nông thôn mới kiểu mẫu, kết hợp hài hòa giữa nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn và du lịch sinh thái - đóng góp một mô hình phát triển độc đáo cho Thủ đô... Với quyết tâm cao, sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và người dân, tin rằng Minh Châu sẽ sớm “đánh thức” tiềm năng to lớn của mình, trở thành viên ngọc sáng nơi ngã ba sông, xứng đáng với kỳ vọng là điểm đến du lịch nghỉ dưỡng sinh thái tầm cỡ của Hà Nội trong tương lai không xa”, nội dung tham luận nêu.