Vì sao biến chủng của virus SARS-CoV-2 xuất hiện ngày càng nhiều và nguy hiểm hơn?

Trong quá trình sao chép của virus, những đột biến dễ lây lan hoặc những đột biến vượt qua được hệ miễn dịch của con người này sẽ có nhiều khả năng sống sót hơn.
Nga tiến hành đánh giá hiệu quả của vaccine chống lại các chủng Covid-19 mới Mỹ bất ngờ phát hiện thêm ca mắc biến chủng COVID-19 thứ 2 Quan ngại biến chủng virus SARS-CoV-2, Bộ Y tế đẩy mạnh cao điểm phòng chống dịch

Những biến thể mới của virus SARS-CoV-2 đã “lẩn trốn” các lực lượng bảo vệ biên giới của New Zealand, nhanh chóng xâm nhập và lan rộng trong cộng đồng. Trong đợt bùng phát mới nhất, thành phố Auckland (New Zealand) đã nâng mức cảnh báo dịch bệnh Covid-19 lên cấp độ 3 và áp đặt lệnh phong tỏa kéo dài từ đêm 14/2 đến đêm 18/2 (giờ địa phương), do có nhiều trường hợp dương tính với biến thể B.1.1.7.

Ảnh minh họa: NewsBox9.
Ảnh minh họa: NewsBox9.

Mặc dù virus SARS-CoV-2 biến đổi trong suốt đại dịch, nhưng phải đến giữa tháng 12/2020, các biến thể với những đặc tính nguy hiểm hơn mới nổi lên và phân tán rộng rãi. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới điều này, trong đó phải kể đến sự gia tăng liên tục số ca mắc trên toàn cầu theo cấp số nhân. Mỗi trường hợp mắc Covid-19 đều tạo cho virus cơ hội đột biến và nếu số ca mắc tiếp tục tăng lên, thì số lượng biến thể của SARS-CoV-2 sẽ xuất hiện ngày càng nhiều hơn.

Đột biến gen xảy ra trong quá trình sao chép

Gen di truyền của virus SARS-CoV-2 là một chuỗi RNA gồm 30.000 ký tự. Khi virus xâm nhập vào các tế bào trong cơ thể người, nó sẽ chiếm quyền điều khiển các tế bào để nhân lên thành hàng nghìn bản sao, nhưng quá trình sao chép đôi khi bị lỗi.

Tình trạng lỗi gen hay đột biến gen sẽ xảy ra trung bình hai tuần một lần trong bất cứ chuỗi di truyền nào. Hầu hết sự thay đổi không gây ra sự khác biệt đáng kể, nhưng một số thay đổi sẽ làm biến chuyển tính chất vật lý của virus, có thể ảnh hưởng đến cách thức hoạt động của biến thể mới.

Chúng ta biết đến những biến thể mới nhờ các nỗ lực giải mã bộ gen và sự chia sẻ thông tin cởi mở giữa các quốc gia. Các biến thể phát sinh gần đây, chẳng hạn như B.1.1.7 (có nguồn gốc từ Anh), B.1.351 (có nguồn gốc từ Nam Phi) và P.1 (có nguồn gốc từ Brazil) – đều chứa một số lượng lớn những đột biến làm thay đổi tính chất vật lý của virus.

Có rất nhiều sự thay đổi nằm ở hình dạng bên ngoài của virus, trong đó phải kể đến các protein gai mà nó sử dụng để xâm nhập vào tế bào. Những thay đổi này sẽ khiến hệ miễn dịch của con người khó phát hiện virus hơn.

Nguyên nhân đầu tiên khiến số lượng biến thể mới của virus SARS-CoV-2 xuất hiện ngày càng nhiều trong thời gian gần đây là do số ca mắc trên toàn cầu tăng ồ ạt vào quý cuối cùng của năm 2020. Có khoảng 35 triệu ca mắc Covid-19 được ghi nhận trên toàn thế giới từ tháng 1 đến tháng 9/2020, nhưng chỉ trong 2 tháng sau con số này đã tăng gấp đôi.

Virus phải ứng phó với hệ thống miễn dịch

Nguyên nhân thứ hai là do virus phải phát triển các khả năng ứng phó với sự miễn dịch đang hình thành trong cộng đồng. Hệ miễn dịch của chúng ta đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định chủng đột biến nào sống sót và lây lan.

Hệ miễn dịch của con người luôn không ngừng nhận diện và tiêu diệt virus. Virus chỉ có thể lây nhiễm từ người sang người nếu nó thoát khỏi sự truy lùng của hệ miễn dịch. Trong quá trình sao chép của virus, những đột biến dễ lây lan hoặc những đột biến dễ qua mắt “hệ thống phòng thủ” này sẽ được ưu tiên chọn lọc và có nhiều khả năng sống sót hơn.

Các biến thể như B.1.1.7, B.1.351 và P.1 đã được chứng minh là có khả năng lây lan mạnh hơn và nhiều bằng chứng ban đầu cho thấy có sự khác biệt trong phản ứng miễn dịch của cơ thể đối với biến thể này.

Một bằng chứng nữa chứng minh hệ miễn dịch của con người cũng đóng một vai trò lớn trong quá trình hình thành đột biến của virus, đó là các biến thể như B.1.351 và P.1 xuất hiện phổ biến hơn ở những nơi mà người dân đã phát triển được mức độ kháng thể cao hơn sau khi hứng chịu làn sóng dịch Covi-19 đầu tiên với quy mô lớn.

P.1 được xác định ở Brazil, nơi có tới 70% dân số bị mắc Covid-19 trong đợt bùng phát đầu tiên. B.1.351 nhanh chóng trở thành chủng virus thống trị ở khu vực Eastern Cape của Nam Phi, nơi cũng bị ảnh hưởng nặng nề trong làn sóng đầu tiên.

Nếu như chủng virus ban đầu chỉ lây nhiễm cho những người chưa bị mắc Covid-19, thì các biến thể mới có thể lây sang cả những người đã từng bị mắc bệnh. Đây là lý do tại sao miễn dịch cộng đồng đối với virus SAR-CoV-2 không thể đạt được thông qua “việc để lây nhiễm một cách tự nhiên” mà chỉ có được bằng cách tiêm chủng vaccine phòng ngừa.

Đáng chú ý, hai trong số các biến thể mới là B.1.1.7 là P.1 có tới 25 đột biến so với chủng virus SARS-CoV-2 mà chúng ta biết đến. Đây là điều bất thường bởi hầu hết biến thể mới chỉ xuất hiện một vài đột biến.

Những biến thể có nhiều đột biến đã được ghi nhận ở những bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch. Hầu hết mọi người chỉ mắc bệnh trong một hoặc hai tuần, nhưng có một số ít phải chiến đấu với căn bệnh này trong nhiều tháng. Trong thời gian đó, virus tiếp tục tiến hóa, đôi khi rất nhanh, bởi một hệ thống miễn dịch bị suy yếu chỉ tạo ra những thách thức đối với chúng chứ không thể tiêu diệt được chúng. Và kiểu mắc Covid-19 này đã tạo ra một “sân tập” cho virus khiến nó phát triển mạnh mẽ hơn và dễ thích nghi với môi trường khắc nghiệt.

Chừng nào virus SARS-CoV-2 còn tồn tại, chừng đó nó sẽ tạo ra những biến thể mới. Với sự bảo vệ của vaccine và việc ngày càng có nhiều người hình thành khả năng miễn dịch tự nhiên, sức ép buộc virus phải hình thành các biến thể mới để vượt qua hệ thống miễn dịch của con người ngày càng gia tăng.

Tỷ lệ hình thành đột biến ở các chủng virus rất khác nhau. Tỷ lệ này của virus SARS-CoV-2 chỉ bằng một nửa so với virus cúm và thấp hơn nhiều so với virus HIV. Nhưng tỷ lệ đột biến không nói lên toàn bộ câu chuyện. Điều thực sự quan trọng là tỷ lệ đột biến tạo ra những thay đổi về tính chất vật lý của virus, khiến chúng trở nên khó lường hơn và khó đối phó hơn./.

Theo Hồng Anh/VOV.VN

https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/vi-sao-bien-chung-cua-virus-sars-cov-2-xuat-hien-ngay-cang-nhieu-va-nguy-hiem-hon-837697.vov

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

An yên mùa trăng

An yên mùa trăng

(LĐTĐ) Thu đã về. Sắc Thu luôn đẹp và chiều lòng người. Nhắc đến mùa Thu không chỉ có những sắc nắng tươi tắn, trong vắt, hiền hoà mà còn có ...
Những cách làm hay trong phòng, chống dịch tại bếp ăn tập thể

Những cách làm hay trong phòng, chống dịch tại bếp ăn tập thể

(LĐTĐ) An toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể luôn là mối quan tâm hàng đầu của các đơn vị, doanh nghiệp. Hiện nay, trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn ...
Đưa Tết Trung thu đến với con em đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn

Đưa Tết Trung thu đến với con em đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn

(LĐTĐ) Đã thành thông lệ, hàng năm, cứ mỗi dịp rằm tháng Tám âm lịch, Công đoàn ngành Xây dựng Hà Nội lại tổ chức chung vui Trung thu cho các ...
Để nông dân được thụ hưởng xứng đáng trong chuỗi giá trị

Để nông dân được thụ hưởng xứng đáng trong chuỗi giá trị

(LĐTĐ) Trong các cuộc kháng chiến trường kỳ giành độc lập và toàn vẹn lãnh thổ cho đất nước cũng như trong công cuộc đổi mới, ngành Nông nghiệp và giai ...
Không để người lao động nào khó khăn mà không có sự giúp đỡ của tổ chức Công đoàn

Không để người lao động nào khó khăn mà không có sự giúp đỡ của tổ chức Công đoàn

(LĐTĐ) Tại buổi thăm, trao “Túi An sinh Công đoàn” cho người lao động (NLĐ) bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 thuộc Công đoàn ngành Xây dựng Hà Nội chiều 17/9, ...
"Người cha" của hơn  1.000 trẻ mồ côi do đại dịch Covid-19

"Người cha" của hơn 1.000 trẻ mồ côi do đại dịch Covid-19

(LĐTĐ) Đó là nghĩa cử mà ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Tập đoàn FPT bắt đầu triển khai với “hành trình” nhận nuôi dạy 1.000 đứa trẻ mất cha mẹ ...
Hà Nội: Đảm bảo cung ứng hàng hóa ổn định

Hà Nội: Đảm bảo cung ứng hàng hóa ổn định

(LĐTĐ) Theo thông tin từ Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 thành phố Hà Nội, trong ngày 17/9, tình hình cung ứng hàng hoá trên địa bàn Thành phố nhìn ...

Tin khác

Số trẻ em mắc Covid-19 tăng ở một số nước

Số trẻ em mắc Covid-19 tăng ở một số nước

Các quan chức Mỹ bày tỏ lo ngại về nguy cơ trẻ em ở Mỹ mắc Covid-19 do biến thể Delta, khi năm học mới bắt đầu và nhiều trường học không bắt buộc học sinh phải đeo khẩu trang. Theo TTXVN, Viện Nhi khoa Mỹ cho biết, số trẻ em mắc Covid-19 trong tuần qua ở Mỹ ở mức báo động, với 243.373 ca, tăng khoảng 240% so con số hồi tháng 7. Ðến nay, hơn 5 triệu trẻ em mắc Covid-19, chiếm 15,1% tổng số ca bệnh ở Mỹ.
Nhiều nước đẩy mạnh “Thẻ xanh vaccine”, đưa cuộc sống trở lại bình thường mới

Nhiều nước đẩy mạnh “Thẻ xanh vaccine”, đưa cuộc sống trở lại bình thường mới

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, mục tiêu hàng đầu của Chính phủ các nước trên thế giới lúc này chính là nhanh chóng đưa cuộc sống bình thường mới trở lại. Một trong những giải pháp lúc này chính là “Thẻ xanh vaccine”.
Vụ khủng bố 11/9: Những “mảnh ký ức” đau buồn

Vụ khủng bố 11/9: Những “mảnh ký ức” đau buồn

Đã 20 năm trôi qua, nhưng ký ức về vụ khủng bố kinh hoàng xảy ra vào ngày 11/9/2001 tại thành phố New York không thể phai mờ đối với người Mỹ và nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới.
Biến thể Delta hoành hành, Singapore lúng túng trong chiến lược sống chung với Covid-19

Biến thể Delta hoành hành, Singapore lúng túng trong chiến lược sống chung với Covid-19

Singapore có thể phải tái áp đặt các hạn chế nếu đợt bùng phát Covid-19 do biến thể Delta hiện nay không được khống chế. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho mô hình sống chung với Covid-19 của Singapore và cũng là lời cảnh báo đối với các nước theo đuổi chiến lược tương tự.
Kinh tế toàn cầu sẽ hồi sinh bất chấp khủng hoảng Covid-19

Kinh tế toàn cầu sẽ hồi sinh bất chấp khủng hoảng Covid-19

Theo nhận định của các chuyên gia, đại dịch Covid-19 đã gây ra những thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho nhiều quốc gia, nhưng nền kinh tế toàn cầu có thể phục hồi toàn diện vào cuối năm 2022, nhờ chiến dịch tiêm ngừa vaccine được triển khai trên diện rộng. Báo cáo về Rủi ro Quốc gia và Toàn cầu của Dun & Bradstreet (D&B) dự báo, kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng ở mức 5,3% trong năm 2021 sau khi suy giảm mạnh tới 3,8% trong năm 2020 do chịu tác động từ đại dịch Covid-19.
Nhiều nước lại siết chặt các biện pháp hạn chế nhằm phòng, chống Covid-19

Nhiều nước lại siết chặt các biện pháp hạn chế nhằm phòng, chống Covid-19

Tính đến 6h sáng 29-8, toàn thế giới có 216.678.785 ca mắc Covid-19; trong đó có 4.506.220 trường hợp tử vong và 193.620.997 bệnh nhân đã hồi phục.
Vì sao người từng mắc Covid-19 vẫn cần tiêm vaccine?

Vì sao người từng mắc Covid-19 vẫn cần tiêm vaccine?

Mặc dù những người từng mắc Covid-19 có thể sản sinh ra các kháng thể chống lại virus nhưng sự xuất hiện của nhiều biến thể mới khiến ngay cả những người này cũng cần phải tiêm vaccine.
Bài học cảnh tỉnh từ chiến dịch tiêm vaccine ngừa Covid-19 ở Israel và đợt bùng phát mới

Bài học cảnh tỉnh từ chiến dịch tiêm vaccine ngừa Covid-19 ở Israel và đợt bùng phát mới

Israel có công nghệ hiện đại và tiên phong trong tiêm chủng ngừa Covid-19, với tỷ lệ tiêm chủng cao, bằng cả vaccine ngoại và nội. Nhưng họ vẫn hứng chịu những tổn thất lớn trong cuộc chiến với dịch bệnh này. Bài học xương máu của họ là gì?
Khi nào biến thể Delta sẽ trở nên “hung dữ nhất” và sau đó suy yếu dần?

Khi nào biến thể Delta sẽ trở nên “hung dữ nhất” và sau đó suy yếu dần?

Trước sự lan rộng của biến thể Delta ở nhiều nước trên thế giới, trong đó có Mỹ, các chuyên gia y tế đã đưa ra những dự báo về thời điểm biến thể này lây lan mạnh nhất và sau đó suy yếu dần.
Hợp tác Mê Công - Nhật Bản: Chung sức chống dịch và phục hồi nền kinh tế

Hợp tác Mê Công - Nhật Bản: Chung sức chống dịch và phục hồi nền kinh tế

(LĐTĐ) Tại Hội nghị Bộ trưởng hợp tác Mê Công - Nhật Bản lần thứ 14 được tổ chức theo hình thức trực tuyến ngày 6/8, các Bộ trưởng đã thảo luận tình hình và phương hướng hợp tác Mê Công - Nhật Bản, đồng thời nhấn mạnh cần tăng cường phối hợp các nỗ lực chung chống dịch bệnh và phục hồi nền kinh tế.
Xem thêm
Phiên bản di động