Trao cơ hội việc làm, giúp người tự kỷ sống có ý nghĩa

Nhiều năm nay, cứ đúng 8 giờ sáng mỗi ngày, anh Nguyễn Đức Trung lại bắt đầu công việc của mình trong căn nhà nhỏ 3 tầng tại phố Mai Anh Tuấn (quận Đống Đa, Hà Nội). Nơi đây vô cùng đặc biệt, bởi nó không chỉ là một địa điểm cung cấp đầy đủ các dịch vụ của một nhà hàng - thư viện - siêu thị, mà còn trở thành mái nhà thứ 2 cho các bạn trẻ mắc bệnh tự kỷ, mái nhà mang tên “hạnh phúc”.

Theo đó, tại đây, các bạn trẻ mắc bệnh tự kỷ đều được tham gia lao động và góp vai trò quan trọng trong dự án. Mỗi tầng đều có nhân viên phụ trách riêng, người làm nhà hàng, người trông coi hiệu sách, người phục vụ đón tiếp khách, người kiểm kho, thu ngân…

Anh Nguyễn Đức Trung (áo đen) luôn thấu hiểu, kiên nhẫn, nhẹ nhàng với tất cả nhân viên để họ có môi trường làm việc vừa chuyên nghiệp vừa thoải mái.

Với người bình thường, những công việc này rất đơn giản, nhưng với các bạn tự kỷ, đó là cả một hành trình học hỏi và rèn luyện đầy thử thách. Ngoài những việc được phân công, các nhân viên tại VAPs đều được anh Trung hướng dẫn các kỹ năng cơ bản trong kinh doanh như tính toán giá tiền, sử dụng các thiết bị máy móc.

Trong quá trình hướng dẫn, anh Trung luôn thấu hiểu, kiên nhẫn, nhẹ nhàng với tất cả nhân viên để họ có môi trường làm việc vừa chuyên nghiệp, vừa thoải mái. Nhờ sự đồng hành tận tâm của anh Trung, những thành viên trong gia đình VAPs tới nay đã tiếp đón được 10.000 khách hàng.

Con số ấy không chỉ phản ánh sự thành công của dự án, mà còn chứng minh khả năng của các bạn tự kỷ khi được trao yêu thương, trao cơ hội. Giờ đây, các bạn không chỉ thành thạo trong việc phục vụ, tư vấn, mà còn tự tin trò chuyện, giao lưu với khách hàng một cách thân thiện.

Mỗi bạn trẻ làm việc tại đây đều có thu nhập từ 50.000 - 100.000 đồng mỗi ngày. Con số tuy khiêm tốn nhưng mang ý nghĩa to lớn, minh chứng rõ ràng rằng, dù mắc tự kỷ nhưng các bạn hoàn toàn có thể tự lập để nuôi sống bản thân.

Chia sẻ về cơ duyên thành lập mô hình kinh tế cho người tự kỷ, anh Trung cho biết, bắt đầu từ năm 2013, anh tình cờ gặp gỡ và trò chuyện với một bạn mắc chứng tự kỷ. Cuộc trò chuyện này đã khiến anh phải tự đặt ra nhiều câu hỏi: “Tại sao các bạn ấy lại gặp nhiều khó khăn đến vậy? Và làm thế nào để có thể giúp các bạn bị tự kỷ vượt qua khó khăn?”.

Từ đó, anh Trung bắt đầu tìm hiểu về chứng tự kỷ ở Việt Nam và các quốc gia trên thế giới, và rồi Vietnam Autism Projects (VAPs) ra đời với mong muốn dìu dắt, đào tạo các bạn tự kỷ có thể làm những công việc phù hợp, tự tạo ra thu nhập bằng chính sức lao động của mình. Tuy nhiên, hành trình thực hiện dự án VAPs không hề dễ dàng, khi anh Trung phải đối mặt với sự thiếu hụt kiến thức về giáo dục người tự kỷ tại Việt Nam.

“Khi mà tôi xây dựng các mô hình kinh tế này thì tôi đã gặp rất nhiều thất bại. Thất bại đầu tiên đối với tôi đó là tôi không có kiến thức, tôi sẵn sàng tôi nói với mọi người là tôi không có kiến thức về tự kỷ, tôi không có kiến thức về các mô hình kinh tế dành cho người tự kỷ, đấy là cái thất bại đầu tiên. Bởi vậy khi thất bại như thế thì tôi mới thấy là mình cần phải học hỏi, mình cần phải trau dồi mình cần phải nghiên cứu thật nhiều kiến thức”, anh Trung chia sẻ.

Do vậy, ban đầu, khi anh thử ứng dụng công nghệ số để hỗ trợ, nhưng do chưa đủ hiểu biết và kỹ năng lắng nghe, thấu hiểu đặc thù của người tự kỷ, nên đã có sự cố xảy ra khi một bạn vô thức đập hỏng 12 chiếc máy tính tại quán. Sự việc trở thành bài học sâu sắc, giúp anh nhận ra rằng, để đồng hành cùng các bạn tự kỷ, không chỉ cần sự thấu hiểu mà còn cần học hỏi thêm những kiến thức chuyên môn.

Đến hiện tại, đối với anh Trung dự án VAPs đã đạt được những thành công nhất định, trong đó thành công nhất phải kể đến là sự trưởng thành, niềm hạnh phúc của những người trẻ tự kỷ.

Nguyễn Quang Anh, một nhân viên làm việc tại dự án chia sẻ: “Trong những tháng ngày làm việc ở đây, tôi thấy bản thân tôi đã có những thay đổi tích cực từ trong công việc và cuộc sống. Tôi tỉnh táo hơn, tôi vui vẻ hơn, bớt buồn ngủ, lo lắng, buồn phiền. Nhất là sau quá trình làm việc ở đây, tôi cũng tiến bộ trong kỹ năng giao tiếp, nói chuyện hay hơn, hấp dẫn hơn, không nói vô nghĩa, không nói nhảm nhí hoặc là không nói quá nhiều, quá ít mà cân bằng được cảm xúc”.

Là một trong những khách hàng đã từng sử dụng dịch vụ tại nhà hàng, chị Lê Thị Linh (quận Đống Đa, Hà Nội) vô cùng bất ngờ khi các bạn tự kỷ lại có thể làm được những công việc như thế.

“Trong suy nghĩ của tôi, các bạn ấy là những người cần phải được chăm sóc, cần phải được quan tâm và thậm chí là sẽ rất khó để có thể tiếp cận được. Tuy nhiên, khi đến đây, hấy các bạn ấy có thể chủ động làm được một số việc, có một số bạn giao tiếp rất là tốt, gần như là không có bạn nào cần sự chăm sóc hay cái gì cả”, chị Linh cho biết.

Đến hiện tại, đối với anh Trung dự án VAPs đã đạt được những thành công nhất định, trong đó thành công nhất phải kể đến là sự trưởng thành, niềm hạnh phúc của những người trẻ tự kỷ khi họ được làm việc và có thu nhập như người bình thường.

Trong tương lai, anh Nguyễn Đức Trung còn dự định nhân rộng mô hình này tại khắp 63 tỉnh thành, mang đến cơ hội cho nhiều người tự kỷ hơn nữa. Anh luôn mong mỏi, với sự đồng hành và hỗ trợ đúng và kịp thời, bất kỳ ai cũng có thể trở thành một phần hữu ích của xã hội, ngay cả với những người có khó khăn về mặt nhận thức và hành động.