Thương lắm… áo dài ơi

(LĐTĐ) Từ hàng trăm năm nay, chiếc áo dài không chỉ đơn thuần là một sản phẩm thời trang, mà nó còn là bản sắc văn hóa tinh hoa của mảnh đất nghìn năm văn hiến. Hình ảnh tà áo dài mềm mại cùng với chiếc nón lá mộc mạc đã trở thành biểu tượng cho người phụ nữ Việt Nam.
Người giữ nét đẹp áo dài giữa lòng phố cổ Áo dài khoe sắc trong Ngày hội non sông

Không ai rõ áo dài có nguồn gốc chính xác từ bao giờ, chỉ biết để có được hình dáng như ngày nay, áo dài đã trải qua cả một chiều dài lịch sử với biết bao biến đổi, thăng trầm. Chiếc áo dài xưa nhất bắt nguồn từ áo Giao lãnh, có hình dáng tương tự như áo tứ thân. Nhưng với kết cấu rườm rà, không tiện lợi cho công việc đồng áng, buôn bán nên áo Giao lãnh đã nhanh chóng bị biến đổi.

Thương lắm… áo dài ơi
Ảnh minh họa: Nữ sinh mùa tựu trường

Cụ thể, vào thế kỷ XVII, để thuận tiện hơn trong công việc làm đồng và buôn bán, chiếc áo Giao lãnh được thiết kế gọn lại thành kiểu áo tứ thân, trong đó vạt trước được xẻ rời thành 2 vạt, người mặc có thể buộc 2 vạt này lại với nhau ở phía trước bụng. Sau đó, vào thế kỉ thứ XIX, áo ngũ thân ra đời, được may theo phom rộng, có cổ và rất thịnh hành đến đầu thế kỷ XX. Trong những thập kỷ đầu của thế kỷ XX, áo dài Lemur được ra đời bởi họa sĩ Cát Tường. Áo được may ôm sát cơ thể, chỉ có hai vạt trước và sau, vạt trước dài chấm đất. Nhằm tạo điểm nhấn, chiếc áo dài Lemur được Âu hóa với phần áo có thắt eo, dáng tay phồng, cổ áo khoét hình trái tim, nhưng không tồn tại được lâu. Đến thời áo dài Lê Phổ, dưới bàn tay khéo léo của nhà thiết kế cùng tên, ông đã bỏ bớt những nét lai căng, cứng cỏi của áo Lemur, đồng thời đưa thêm các yếu tố dân tộc từ áo tứ thân, ngũ thân vào, tạo ra một kiểu áo vạt dài cổ kính, ôm sát thân người, trong khi hai vạt dưới được tự do bay lượn.

Đến những năm 1960, áo dài Raglan (còn gọi là áo dài giắc lăng) ra đời do nhà may Dung ở Đakao, Sài Gòn sáng tạo ra. Điểm khác biệt lớn nhất của áo dài Raglan là áo ôm khít cơ thể hơn, cách nối tay từ cổ chéo xuống một góc 45 độ giúp người mặc thoải mái linh hoạt hơn. Hai tà nối với nhau bằng hàng nút bấm bên hông. Đây chính là kiểu áo dài góp phần định hình phong cách cho áo dài Việt Nam sau này.

Không cầu kì như trang phục truyền thống Hanbok của Hàn Quốc, Kimono Nhật Bản hay Sari của Ấn Độ,… áo dài truyền thống Việt Nam ngày nay đơn giản nhưng vẫn tinh tế, làm toát lên vẻ đẹp thanh lịch, dịu dàng của người phụ nữ Việt.

Và nhắc đến áo dài, không thể không nhắc tới nón lá, đây cũng là một trong những hình tượng quen thuộc gắn liền với đời sống của mỗi người Việt xưa. Hình ảnh người phụ nữ Việt dịu dàng, thanh thoát trong chiếc áo dài cùng chiếc nón lá bài thơ, tay cầm một bó hoa sen, nghiêng nghiêng e ấp như cố giấu đi một ánh mắt, một nụ cười là hình ảnh đẹp và gợi cảm nhất của người phụ nữ Việt được nhiều người ngợi ca, đi vào nhiều tác phẩm văn học. Bài thơ nổi tiếng về chiếc áo dài có thể kể là Áo lụa Hà Đông của Nguyên Sa: “Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát/ Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông”. Và tà áo dài trong ký ức được hiện lên đầy hoài niệm qua những câu thơ của Bùi Giáng: “Biển dâu sực tỉnh giang hà/ Còn sơ nguyên mộng sau tà áo xanh”.

Không chỉ xuất hiện trong văn học, tà áo dài còn là niềm cảm hứng trong nghệ thuật âm nhạc và hội họa. Đó là Một thoáng quê hương của Từ Huy với: “Dù ở đâu, Paris, Luân Đôn hay ở những miền xa/ Thoáng thấy áo dài bay trên đường phố, sẽ thấy tâm hồn quê hương ở đó... em ơi..” hay hình ảnh áo dài nhẹ nhàng trong Hạ trắng của Trịnh Công Sơn: “Gọi nắng trên vai em gầy đường xa áo bay”… Trong hội họa, không thể không nhắc đến bức tranh nổi tiếng Thiếu nữ bên hoa huệ của họa sĩ Tô Ngọc Vân sáng tác năm 1943. Đây là một trong những tác phẩm hội họa hiện đại Việt Nam đầu tiên và nổi tiếng bậc nhất, miêu tả một cô gái mặc áo dài tân thời ngồi bên một bình hoa huệ tây. Áo dài là đồng phục nữ sinh trường trung học phổ thông, là cảm hứng cho hội họa.

Hình ảnh tà áo dài và chiếc nón lá trải qua rất nhiều biến cố và đổi thay để có được diện mạo đẹp nhất như ngày hôm nay. Tuy không còn được bắt gặp thường xuyên như trước đây, nhưng tính biểu tượng của chúng lại ngày càng được nâng cao, theo chân nhiều người Việt đến mọi miền Tổ quốc, xuất hiện trong nhiều cuộc thi sắc đẹp và nhiều chương trình truyền hình. Trong các cuộc thi nhan sắc tầm cỡ thế giới như Hoa hậu Thế giới, Hoa hậu Hoàn vũ, Hoa hậu Trái đất, những người đẹp đại diện Việt Nam luôn đầu tư và chuẩn bị kỹ lưỡng cho phần thi trang phục dân tộc, và đã không ít lần tà áo dài đồng hành cùng chiến thắng với chủ nhân. Hay tại mỗi kỳ Festival Huế, Lễ hội Áo dài luôn là một trong những hoạt động được chờ đợi nhất, bởi nó góp phần phát huy giá trị văn hóa, truyền thống, tôn vinh trang phục áo dài Việt Nam.

Chiếc áo dài đã len lỏi vào từng ngóc ngách trong đời sống văn hóa của người Việt, xuất hiện không chỉ ở trong các dịp lễ, Tết, cưới xin, mà còn được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày. Áo dài không chỉ là niềm kiêu hãnh của dân tộc, mà còn là điểm nhấn mỗi khi du khách nước ngoài nhắc đến Việt Nam./.

Phương Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Thanh Hóa: Xe khách nội tỉnh được hoạt động trở lại, vận chuyển hành khách liên tỉnh tiếp tục dừng

Thanh Hóa: Xe khách nội tỉnh được hoạt động trở lại, vận chuyển hành khách liên tỉnh tiếp tục dừng

(LĐTĐ) Sở Giao thông vận tải (GTVT) Thanh Hóa vừa ban hành Công văn số 4706/SGTVT-QLVT về tiếp tục thực hiện một số biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 trong tình ...
1,05 triệu liều vắc xin Abdala của Cuba đã về tới Việt Nam

1,05 triệu liều vắc xin Abdala của Cuba đã về tới Việt Nam

(LĐTĐ) Tối 25/9, chuyên cơ chở Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã hạ cánh xuống sân bay Nội Bài, kết thúc tốt ...
Nghệ An xuất hiện 2 ca Covid-19 tại cộng đồng sau 10 ngày vắng bóng

Nghệ An xuất hiện 2 ca Covid-19 tại cộng đồng sau 10 ngày vắng bóng

(LĐTĐ) Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Nghệ An cho biết, trong 12 giờ qua (từ 18h ngày 25/9 đến 06h ngày 26/9), Nghệ An ghi nhận thêm 2 ca ...
Những kết quả nổi bật trong chuyến thăm, làm việc của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại CuBa và Hoa Kỳ

Những kết quả nổi bật trong chuyến thăm, làm việc của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại CuBa và Hoa Kỳ

(LĐTĐ) Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, chuyến công tác của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại Cuba và ...
Hà Nội ứng dụng toàn diện các giải pháp công nghệ phục vụ công tác phòng, chống dịch

Hà Nội ứng dụng toàn diện các giải pháp công nghệ phục vụ công tác phòng, chống dịch

(LĐTĐ) Hiện nay Hà Nội cơ bản đã ứng dụng toàn diện những giải pháp công nghệ để phục vụ phòng, chống dịch Covid-19, trong đó việc người dân chủ động ...
Hà Nội: Hơn 1.300 tỷ đồng từ gói hỗ trợ an sinh đã đến với người dân, người lao động khó khăn

Hà Nội: Hơn 1.300 tỷ đồng từ gói hỗ trợ an sinh đã đến với người dân, người lao động khó khăn

(LĐTĐ) Tính đến 12h ngày 25/9, Hà Nội đã giải ngân hơn 1.300 tỷ đồng từ gói hỗ trợ an sinh xã hội cho các đối tượng là người dân, người ...
Tiếp nhận hơn 33.380 cuộc gọi, tin nhắn, phản ánh về công tác phòng, chống dịch

Tiếp nhận hơn 33.380 cuộc gọi, tin nhắn, phản ánh về công tác phòng, chống dịch

(LĐTĐ) Kể từ ngày 22/7 đến ngày 25/9, Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội đã tiếp nhận 33.380 cuộc gọi, tin nhắn của người dân phản ánh về công ...

Tin khác

Chả cốm - phong vị mùa thu

Chả cốm - phong vị mùa thu

(LĐTĐ) Thu đến, ấy cũng là khi bước vào mùa cốm. Hạt cốm căng mọng xanh như hạt ngọc được kết tinh từ nắng mưa, tinh túy của đất trời. Từ cốm, những người nội trợ khéo đất Hà thành làm nên nhiều món ngon mang phong vị mùa thu. Một trong những món đó là chả cốm.
Để kho tàng ca dao mãi trường tồn

Để kho tàng ca dao mãi trường tồn

(LĐTĐ) Mỗi một quốc gia, dân tộc đều có những nét đặc trưng riêng về bản sắc và nền văn hoá của mình. Đối với nước ta trải qua quá trình hơn một nghìn năm dựng nước và giữ nước, tục ngữ, ca dao đã góp phần tạo nên bản sắc văn hóa mãi mãi trường tồn.
Nhà văn Nguyễn Toàn Thắng trở lại văn đàn với tập truyện ngắn “Da gấu và chuyện Trương Bốn”

Nhà văn Nguyễn Toàn Thắng trở lại văn đàn với tập truyện ngắn “Da gấu và chuyện Trương Bốn”

(LĐTĐ) Nhiều năm nay, nhà văn Nguyễn Toàn Thắng gắn bó với sân khấu qua những vở diễn gây tiếng vang như: “Vì sao lạc xứ”, “Tái sinh”, “Thần giữ của”, “Truyền thuyết Triệu Trinh Nương”… Gần đây, nhà văn xuất hiện lại trên văn đàn bằng tập truyện ngắn mang phong cách giễu nhại đặc trưng và gần như là “của hiếm” của văn học nước nhà hiện đại. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi cởi mở với nhà văn Nguyễn Toàn Thắng xung quanh tập truyện ngắn này, và tất nhiên, cả về những gì liên quan đến tình hình văn nghệ.
Các hoạ sĩ nhóm G39 "phá cỗ tranh" dịp Tết Trung thu 2021

Các hoạ sĩ nhóm G39 "phá cỗ tranh" dịp Tết Trung thu 2021

(LĐTĐ) Nhân dịp Trung thu, hoạ sĩ Lê Thiết Cương cùng nhóm hoạ sĩ G39 đã ra mắt triển lãm trực tuyến "Phá cỗ tranh".
Tết Trung thu ấm áp và khác biệt của trẻ em Thủ đô

Tết Trung thu ấm áp và khác biệt của trẻ em Thủ đô

(LĐTĐ) Dịch bệnh Covid-19 đang khiến Trung thu năm nay trở nên khác biệt so với các năm trước. Tuy nhiên không vì thế mà cái Tết Trung thu của các em nhỏ lại thiếu đi sự vui vẻ, ấm áp, thiếu đi nét đẹp văn hóa cổ truyền của ngày Tết đoàn viên.
Tết Trung thu trong miền ký ức

Tết Trung thu trong miền ký ức

(LĐTĐ) Mỗi năm, vào cữ tháng Tám âm lịch, khi gió heo may se lạnh quyện cùng nắng vàng như mật mang mùa thu ngọt ngào tới, tôi lại thầm nhớ về những Tết Trung thu xưa. Bao kỷ niệm của một thời vô ưu trong ký ức bỗng thức dậy theo tiếng trống bỏi lảnh lót, trống ếch thì thùng văng vẳng ngoài phố.
Dự thảo bộ quy tắc ứng xử của nghệ sĩ: Tránh lệch chuẩn văn hóa và đạo đức

Dự thảo bộ quy tắc ứng xử của nghệ sĩ: Tránh lệch chuẩn văn hóa và đạo đức

(LĐTĐ) Trước những lùm xùm về phát biểu, viết lách trên không gian mạng hay quảng cáo những sản phẩm không đảm bảo chất lượng, làm từ thiện… của một số nghệ sĩ gây bức xúc trong dư luận, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) vừa hoàn tất dự thảo Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật (Bộ Quy tắc) và đang trong các khâu hoàn thiện cuối cùng trước khi ban hành.
Xác lập chuẩn mực đạo đức của người hoạt động nghệ thuật

Xác lập chuẩn mực đạo đức của người hoạt động nghệ thuật

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa hoàn tất dự thảo bộ quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật (bộ quy tắc) và đang trong các khâu hoàn thiện cuối cùng trước khi ban hành.
Không tổ chức Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc

Không tổ chức Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc

Trong điều kiện dịch bệnh Covid-19 vẫn diễn biến khó lường, tỉnh Hải Dương quyết định không tổ chức Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2021 mà chỉ tổ chức các nghi lễ truyền thống.
Giới trẻ Hà Nội với văn hóa đọc

Giới trẻ Hà Nội với văn hóa đọc

(LĐTĐ) Thời gian qua, nhiều địa phương ở Hà Nội thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch Covid-19, hệ thống thư viện, nhà sách buộc phải đóng cửa, thế nhưng không ít người trẻ đang sống và làm việc ở Thủ đô vẫn nỗ lực “nuôi dưỡng” văn hóa đọc.
Xem thêm
Phiên bản di động