Thủ tục hành chính quá nhiêu khê

Tôi làm giấy tờ nhà đất cũng mất 8 tháng

Theo Chủ nhiệm UB Quốc phòng Anh ninh Nguyễn Kim Khoa, các nước ASEAN như Malaysia cũng cấp ngay thẻ căn cước từ khi trẻ sinh ra, rất hiện đại. Ông cho rằng, nếu đề án là có lợi cho dân, giảm phiền hà cho dân và xây dựng được nhà nước đảm bảo tính chính quy, hiện đại cho dân thì nên làm. “Tôi làm giấy tờ nhà đất ở quận Thanh Xuân mà cũng phải mất 8 tháng mới xong. Người ta đòi hỏi hết giấy khai sinh đến giấy đăng ký kết hôn… Cải cách hành chính là tư tưởng đổi mới rất lớn” – ông nói. Chủ nhiệm UB QPAN Nguyễn Kim Khoa khuyến cáo: Nếu xây dựng chậm cơ sở hạ tầng dữ liệu quốc gia về dân cư thì sẽ lãng phí, không đồng bộ.

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, việc thay chứng minh thư nhân dân (CMND) và giấy khai sinh bằng thẻ căn cước là đúng. “Trước ta dùng giấy khai sinh nhưng bị lạm dụng. Đi học cũng hỏi giấy khai sinh, trái tuyến cũng hỏi, chữa bệnh cũng hỏi, già rồi vẫn bị hỏi. Vì giấy khai sinh không phải là để các ông hỏi những chuyện đó. Còn thẻ căn cước thì có giá trị đúng như ta yêu cầu để sử dụng khi đi đường, đến bệnh viện... Vậy tại sao Luật Hộ tịch vẫn níu kéo giữ giấy khai sinh?”.

Bà Trương Thị Mai – Chủ nhiệm UB các vấn đề xã hội QH băn khoăn: “Có lẽ câu hỏi đầu tiên chưa được trả lời rõ ràng, là nếu làm xong luật này sẽ loại bỏ được bao nhiêu giấy tờ, và còn lại bao nhiêu giấy tờ? Liệu sẽ chỉ còn một thẻ căn cước đi suốt cuộc đời con người, hay vẫn còn những giấy tờ khác đi song hành. Tôi, và rất nhiều người dân, cần câu trả lời”.

Bà cũng yêu cầu ban soạn thảo cần tiếp tục giải thích vấn đề cơ sở dữ liệu quốc gia là thông tin gốc, hay thông tin cơ bản. Bà cũng lo ngại về tính kết nối trong đề án, vì nếu kết nối kém, sẽ không thành công trong luật căn cước này.

Dữ liệu điện tử, cập nhật... chờ “ông đánh máy”

Góp ý cho dự thảo Luật Căn cước công dân, Chủ nhiệm UB Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng Đào Trọng Thi, đề án nêu tiếp cận trên hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử, nhưng lại sử dụng hay cập nhật thủ công, kiểu truyền thống. Ông yêu cầu, cần xác định rõ đâu là cơ sở gốc: Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hay cơ sở dữ liệu chuyên ngành. 

“Quá trình vận hành phải là 2 chiều, vừa cập nhật dữ liệu vừa khai thác dữ liệu. Không phải đưa 1 đứa trẻ đi khai sinh ở xã, rồi xã chuyển giấy tờ lên công an mới được cập nhật thông tin một cách thủ công. Mà ngay khi đứa trẻ đi khai sinh ở xã, thông tin đó phải được cập nhật thẳng vào cơ sở dữ liệu quốc gia. Không phải quy trình là chuyển giấy tờ cho một ông khác đánh máy vào. Cán bộ phải tác nghiệp lập tức trên hệ thống máy tính, để cập nhật cơ sở dữ liệu. Đó mới là công nghệ thông tin” – ông nêu.

Theo ông Đào Trọng Thi, để cơ chế này được vận hành ở VN cần có thời gian. “Cần nghĩ kỹ hơn về điều này. Vì cả một đề án lớn như vậy mà không hiểu thì chết” – ông quan ngại.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng đặt câu hỏi “Ai là người giữ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư?”. “Như những gì bàn về dự án Luật Căn cước thì dường như do Công an. Nhưng cơ sở dữ liệu quốc gia nằm ở đâu, bắt đầu từ đâu, và ai là người chịu trách nhiệm cho tính chính xác về cơ sở dữ liệu của một con người, cho số định danh đó, tôi chưa hình dung nổi. Hay hai, ba ông cùng quản lý, rồi viết phiếu dữ liệu để cho một ông đánh máy nhập vào thì băn khoăn quá. Rồi bí mật thông tin về cuộc đời một con người không thể ai muốn lấy cũng được. Vậy ai quản lý?”.

Ông Nguyễn Văn Phúc - Phó Chủ nhiệm UB Kinh tế QH yêu cầu cần làm rõ để thực hiện các dự án luật này thì hết bao nhiêu chi phí. “Cần có tính toán, định lượng trong quá trình phân tích chính sách, để đặt ra kịch bản khả thi. Không thể nói chưa tính toán được” – ông đề nghị.

Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu đặt câu hỏi dự án luật căn cước công dân đề xuất cấp thẻ căn cước công dân, trong đó tích hợp mọi thông tin về một con người. Vậy thẻ căn cước này có thay thế được các loại giấy tờ mà các cơ quan khác nhau quản lý không, và có thuận tiện cho dân không? Có bảo đảm được yêu cầu quản lý nhà nước không? Ví dụ, giấy khai sinh được đề nghị đưa vào thẻ căn cước.Vậy còn giấy kết hôn, ly hôn, khai tử... có thể đưa vào không? Bởi nếu không thì sẽ rất phi logic” – ông nói.

Những lý giải không rành mạch, cụ thể từ ban soạn thảo khiến Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng quan ngại: "Các đồng chí làm như vậy, sau này chỉ chết dân!". Nhấn mạnh rằng cả hai dự Luật Căn cước công dân và Hộ tịch đều phải đảm bảo hài hòa giữa việc tạo thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho dân, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu: “Dự luật phải nói rõ cơ sở dữ liệu quốc gia gồm những thông tin gì, dữ liệu hộ tịch gồm những thông tin gì, ghi vào luật một cách minh bạch và mạch lạc. Giấy tờ tùy thân của người dân chỉ là thẻ căn cước thôi; người dân sẽ khai để nhập cơ sở dữ liệu thông tin về bản thân mình, nhưng chỉ phải khai một lần. Sau này các cơ quan nào cần thì cứ truy cập vào kho dữ liệu đó để lấy chứ đừng đòi hỏi người dân đi khai nhiều lần nữa”.

 PV- Lao động