Tẩy trắng thực phẩm ôi, thiu: Giết chết đồng loại

Cách đây chưa đầy một tuần, đội cảnh sát môi trường Ba Đình, Hà Nội đã bất ngờ kiểm tra khu vực buôn bán thủy sản trong chợ Long Biên. Tại kho G2, cơ quan chức năng bắt quả tang Vũ Mạnh Cầm (22 tuổi, ở Ân Thi, Hưng Yên - nhân viên khu thủy sản), đang đổ hàng chục kg mực ôi, bốc mùi vào các thùng phuy cỡ lớn chứa hóa chất công nghiệp. Theo lời khai ban đầu của Vũ Mạnh Cầm, Cầm chỉ làm thuê cho bà chủ Ngô Thị Nụ (46 tuổi, ở phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội). Để làm trắng sản phẩm, Cầm khai phải hòa 300ml oxy già công nghiệp vào thùng phuy nước, trước khi đổ mực kém chất lượng vào ngâm. Sau 30 phút, anh ta dùng gậy sắt đảo đều tới khi mực trắng, hết mùi thối thì đem ra bán.

Ngô Thị Nụ  cũng thừa nhận, đã lén lút tẩy trắng mực kém chất lượng bằng hóa chất công nghiệp khoảng nửa tháng nay. Để không bị phát hiện, chủ ki ốt chỉ đạo nhân viên hạ cửa cuốn nhà kho khi thực hiện công đoạn ngâm, tẩy mực.

Theo cơ quan chức năng, mực ống đông lạnh thường nhập khẩu từ nước ngoài theo đường biển về Hải Phòng, Quảng Ninh. Mực khi đã rã đông nhũn, nhớt, bốc mùi thối…, nhưng sau khi bị “phù phép” sẽ giòn, trắng và khử sạch mùi.

Trước đó ít ngày, tại huyện Bình Chánh-TP.HCM, cơ quan chức năng cũng đã  phát hiện có 2 cơ sở đang thực hiện sơ chế phụ phẩm trâu bò trong điều kiện rất mất vệ sinh. Tại khu vực sơ chế, cơ quan chức năng phát hiện các dụng cụ từ thau chậu đều rất cũ kỹ, nhớp nhúa. Các tủ cấp đông chứa đầy phụ phẩm như: chân, xương, gân, phổi lưu trữ lâu ngày trong điều kiện vệ sinh kém nên bốc mùi nồng nặc. Toàn bộ số nguyên liệu trâu bò thối này đều không có giấy chứng nhận kiểm dịch. Đáng chú ý, nhiều phụ phẩm sau sơ chế có màu trắng phau khác xa màu nguyên liệu ban đầu. Cán bộ thú y xác định các phụ phẩm này đều đã được ngâm qua hóa chất tẩy trắng và chuẩn bị đem tiêu thụ tại chợ, các nhà hàng.

Được biết, để có những sản phẩm như mực , chân bò, nội tạng động vật, thậm chí cả  bún, bánh canh, phở, ngó sen… trắng tinh phục vụ thị hiếu của người tiêu dùng, nhà sản xuất thường dùng chất tẩy trắng dùng trong chế biến thực phẩm là một chất hóa học có khả năng làm mất màu của một chất khác. Nó phá vỡ các liên kết màu và tạo ra những liên kết không màu.  Nhìn bên ngoài, người tiêu dùng thấy màu sắc của món ăn rất trắng. Thế nhưng, chúng vẫn tồn tại nguyên vẹn cả hai hóa chất, bao gồm màu sắc nguyên thuỷ của món ăn và chất hóa học phá màu. Dùng những thực phẩm này, người tiêu dùng nghiễm nhiên ăn luôn hóa chất tẩy trắng kia.

Theo quy định, chất tẩy trắng vẫn được phép sử dụng trong thực phẩm, nhưng chỉ giới hạn ở một số chất và hàm lượng cho phép. Tuy nhiên, vì lợi nhuận, người bán thường sử dụng hàm lượng vượt quá mức quy định.

Theo khoa học, ôxy già (hydrogen perxide) có tính ôxy hóa mạnh, thường dùng để rửa vết thương, diệt vi sinh trong thực phẩm, ôxy già có tác dụng sát khuẩn và tẩy trắng. Loại này chỉ dùng để hỗ trợ chế biến chứ không phải phụ gia thực phẩm. Tổ chức Nông lương thế giới cho phép sử dụng ôxy già trong đường, nước quả ép và nước rau với điều kiện không trở thành một thành phần của thực phẩm. Tức là, có thể sử dụng ôxy già để rửa thực phẩm, sau đó rửa lại bằng nước sạch. Nhưng nếu tác động trực tiếp đến cơ thể sẽ gây viêm loét dạ dày, loét giác mạc. Dùng thường xuyên, hydrogen peroxide sẽ tích tụ trong cơ thể, có thể gây nguy cơ ung thư. Còn Pychotrin là chất tẩy trắng quang học, dùng trong công nghiệp. Tuy nhiên, nhiều cơ sở sản xuất bún, bánh trắng, bánh canh, bánh hỏi, miến, phở... lại sử dụng như một chất tẩy trắng. Trong khi đó, pychotrin không thuộc danh mục các chất phụ gia thực phẩm cũng như hỗ trợ chế biến được phép sử dụng.

Lê Mai