Sống lại những ngày tháng 4 lịch sử ở Hà Nội

	Tháng 4, mùa phim cách mạng
	Thăm lại chiến trường xưa
	Xây dựng đất nước: Sứ mệnh thiêng liêng đặt trên vai thế hệ trẻ

Sau khi nghe tin Sài Gòn giải phóng, hàng chục vạn người dân thủ đô Hà Nội đã đổ ra đường mừng ngày thống nhất đất nước. Ảnh tư liệu.

Vui sao nước mắt lại trào

Thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước với Đại thắng mùa xuân 1975 mà đỉnh cao là chiến thắng 30/4 mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như những mốc son chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc. 45 năm trôi qua, nhưng không khí náo nức của những ngày non sông thu về một mối, Bắc Nam liền một dải vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức của nhiều người Hà Nội.

“Mời các bạn nghe tin chiến thắng chúng tôi mới nhận được. Đúng 11 giờ 30 phút, quân ta tiến vào Sài Gòn, đánh chiếm dinh Độc Lập. Bộ Tổng tham mưu ngụy - Dương Văn Minh đầu hàng vô điều kiện. Cờ đỏ sao vàng phấp phới tung bay trên nóc dinh Độc Lập. Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng”, tiếng nói phát ra từ đài phát thanh vang lên khiến bà Miên trào nước mắt. Có thể nói, bản tin của Đài Tiếng nói Việt Nam ngắn gọn nhưng có sức mạnh như một tiếng sét giữa thinh không, làm cả dân tộc vỡ oà trong niềm hạnh phúc vô bờ bến. Không ai bảo ai, tất cả mọi người khi ấy cùng nhảy lên reo to như những đứa trẻ.

Trong trí nhớ của bà Miên, thời điểm đấy bà đang là nhân viên xí nghiệp Mì Chùa Bộc, lại mang thai đứa con đầu lòng. Do vậy, trong tiềm thức của bà, ngày 30/4 là dịp vô cùng đặc biệt. “Thời điểm đó, tôi đang mang thai ở tháng thứ 9, nhận được tin đất nước hoàn toàn độc lập, tôi mừng lắm, nước mắt cứ tự rơi. Vậy là con trai tôi đã có thể sinh ra trong thời hòa bình rồi.

Từ nay mọi người sẽ hoàn toàn yên tâm, đất nước không còn chiến tranh nữa, cũng sẽ không còn cảnh nhà nhà phải trở lại nơi sơ tán và thấp thỏm lo chạy bom, chạy đạn ở hầm trú ẩn như trước đây nữa. Tuy là hồi ấy còn rất trẻ nhưng tôi đã cảm nhận được chiến tranh ác liệt đến nhường nào”, bà Miên cho biết.

Bà Nguyễn Thị Miên chia sẻ về những kỉ niệm trong ngày 30/4/1975 (Ảnh: K.Tiến)

Bà còn nhớ, các tuyến phố Thủ đô khi ấy không còn chỗ chen chân. Hầu như cả Hà Nội chẳng ai ở trong nhà, chẳng ai có tâm trí để làm việc mà kéo ra đường ăn mừng, đặc biệt đổ dồn về Bờ Hồ, Quảng trường Ba Đình nơi có Trung ương, có Bác.

Ánh mắt, nụ cười luôn thường trực trên khuôn mặt mỗi người. Thậm chí, nhiều cụ già, chị em phụ nữ vừa đi vừa khóc như một đứa trẻ. Ai nấy đều mừng vì chiến tranh kết thúc rồi, chắc chắn được sống, được đoàn tụ với người thân rồi. Tiếng hò hét, hô khẩu hiệu tự phát vang lên đó đây: “Bác Hồ muôn năm!”; “Quân đội nhân dân Việt Nam vô địch muôn năm!”

Trong thời khắc đất nước hoàn toàn thống nhất, Bắc – Nam sum họp một nhà, cả phố phường đều rợp bóng cờ đỏ sao vàng. Tiếng hát, tiếng pháo nổ ran, nối tiếp nhau hoà thành một thứ âm thanh mà cho đến nay, những người Hà Nội sống qua thời khắc ấy vẫn không thể nào quên được. Ai nấy đều tươi vui, tay bắt mặt mừng dù không hề quen biết. Thủ đô Hà Nội cứ thế ăn mừng suốt vài ba ngày sau đó.

Nhìn về quá khứ để trân trọng giá trị của hòa bình

Ông Nguyễn Huy Bạo (73 tuổi, Khu tập thể Khương Thượng, phường Trung Tự, quận Đống Đa, Hà Nội) vốn cũng xuất thân từ bộ đội. Sau khi Hà Nội thắng lợi trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không (năm 1972), ông Bạo cùng một số đồng chí được đưa sang Hungari học tập. Mặc dù ở nơi đất khách quê người, ông Bạo cùng các đồng chí vẫn luôn hướng về đất nước, mong ngóng nhận tin hòa bình.

“Tôi còn nhớ hôm đấy là khoảng 5h30 sáng (theo giờ Hungari), khi chúng tôi còn đang ngủ thì một sĩ quan người Hungari vào dựng dậy thông báo tin Việt Nam đã thắng lợi hoàn toàn. Nhận được tin, anh em chúng tôi vui mừng khôn siết, mau chóng bật dậy, vội rò Đài Phát thanh Việt Nam. Khi tận tai nghe tin miền Nam được giải phóng, anh em chúng tôi nhảy múa, đi 1 vòng qua sân, lính Hungari cũng đi cùng, hô Việt Nam chiến thắng. Lúc đó đài mở bài hát “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”, vậy là chúng tôi cũng hát theo, chẳng mấy chốc mà thuộc bài hát”, ông Bạo chia sẻ.

Cho đến hôm nay, sau 45 năm năm nhớ lại, trong lòng ông Bạo vẫn còn chan chứa niềm vui, niềm hân hoan của ngày Bắc – Nam xum họp một nhà. Ông xúc động bày tỏ: “Chúng tôi đã bỏ xương máu ra để bảo vệ đất nước, mong muốn của tôi là thế hệ sau này hãy nhìn về quá khứ để trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập tự do”. Theo tinh thần ấy, chúng ta phải tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, cả trong nước và quốc tế, cả nội lực và ngoại lực, tiếp tục đổi mới để đưa đất nước phát triển, đi lên.

Còn đối với PGS.TS Hà Đình Đức - một người nhiều năm gắn bó với Hà Nội thì ký ức về những ngày tháng 4 lịch sử là một trong những ký ức không bao giờ quên. Đúng ngày 30/4, khi ấy ông đang dạy học ở một trường học trên địa bàn quận Thanh Xuân, khi nghe tin chiến thắng dồn dập từ miền Nam báo về, mọi người đều reo hò, vui mừng khôn xiết. “Hà Nội gần như nổ tung, bài hát “Trên đường chúng ta đi” của Huy Du và “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” được hát đi hát lại suốt cả ngày”, PGS.TS Hà Đình Đức nhớ lại.

Cũng theo ông, thời điểm đấy, Việt Nam là một nước nhỏ, tiềm lực kinh tế còn yếu nhưng lại là một trong những dân tộc có tài thao lược quân sự kiệt xuất vào bậc nhất thế giới. Thế trận chiến tranh nhân dân và trận đánh quyết định của Việt Nam đã đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật quân sự. Đập tan bộ máy cai trị của địch, xóa bỏ ách thống trị và đánh bại hoàn toàn chủ nghĩa thực dân mới của đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

45 năm qua, kể từ sau 30/4/1975, mặc dù đất nước ta vẫn phải trải qua cuộc chiến tranh biên giới, với những trận đánh khốc liệt ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc của Tổ quốc, đồng thời trải qua muôn vàn khó khăn, thách thức về chính trị - kinh tế - xã hội nhưng về căn bản, đất nước ta đã có những bước tiến dài trong phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội và hội nhập quốc tế. Để có được đất nước hòa bình, đang ngày một chuyển mình vươn lên khẳng định vị thế trên trường quốc tế, sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ, quân và dân ta mãi được thế hệ sau khắc nhớ.

Để tiếp tục khơi nguồn động lực cho đất nước phát triển mạnh mẽ hơn, cần phải khơi dậy sức mạnh của lòng dân và tinh thần hòa hợp dân tộc. “Sức mạnh của Việt Nam chính là nền văn hiến của dân tộc, nhờ đó mà trong quá trình dựng nước và giữ nước chúng ta đã gìn giữ được hòa bình, tự do cho dân tộc. Không chỉ trong thời kì chiến tranh mà ngay trong đại dịch Covid-19 hiện nay cũng đã chứng tỏ sức mạnh, sự đoàn kết của cả dân tộc. Chúng ta đã đồng lòng, đùm bọc, che chở lẫn nhau, cùng nhau vượt qua những thời điểm khó khăn nhất”, PGS.TS Hà Đình Đức nhấn mạnh.