Quyết liệt giải phóng mặt bằng, tạo bứt phá về hạ tầng và chỉnh trang cảnh quan đô thị

Nỗ lực giải phóng mặt bằng

Ủy ban nhân dân xã (UBND) xã Phù Đổng cho biết, xã Phù Đổng đang quản lý 404 dự án đầu tư, với tổng kế hoạch vốn lên tới 407.092 triệu đồng. Trong số này, 23 dự án phải GPMB, gồm 11 dự án hạ tầng khung và dự án trọng điểm, 10 khu đất đấu giá và 2 dự án đặc thù.

Khác với các địa bàn khác, xã Phù Đổng phải xử lý đồng thời cả công tác bồi thường đất đai và di dời hệ thống hạ tầng kỹ thuật như điện, nước, viễn thông, tín hiệu đường sắt và công trình quân sự. Đây là những hạng mục phức tạp, đòi hỏi phối hợp giữa nhiều sở, ngành và cơ quan trung ương.

“Trong thời gian đầu vận hành mô hình 2 cấp, xã cũng gặp không ít lúng túng do nhiều văn bản mới về phân quyền, phân cấp, thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường được ban hành liên tục. Trong khi đó, hồ sơ quản lý đất đai qua nhiều thời kỳ còn nhiều thiếu sót; một bộ phận người dân còn hạn chế về hiểu biết pháp luật, dẫn đến phát sinh khiếu nại, dẫn đến chậm trễ trong công tác phối hợp GPMB”- ông Đào Đức Minh - Chủ tịch UBND xã Phù Đổng cho biết.

Tuy vậy, theo ông Đào Đức Minh, UBND xã Phù Đổng xác định công tác GPMB là nhiệm vụ then chốt nên quyết tâm thực hiện bằng nhiều giải pháp. Hàng tuần, Chủ tịch Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đều họp đánh giá tiến độ; hàng tháng, Chủ tịch UBND xã trực tiếp kiểm tra hiện trường, tháo gỡ vướng mắc và ban hành các kế hoạch chi tiết cho từng dự án.

Từ ngày 1/7/2025, xã đã vận động được 5 hộ dân bàn giao mặt bằng; phê duyệt 18 phương án bồi thường với diện tích 4,83ha; thực hiện xác nhận nguồn gốc đất cho 75 hộ; hoàn thiện hồ sơ thu hồi đất và bố trí tái định cư cho nhiều dự án. Mục tiêu đến hết năm 2025, địa phương sẽ GPMB 36,53ha, chi trả 468,8 tỷ đồng cho gần 800 hộ dân.

Còn những khó khăn, thách thức

Lãnh đạo xã Phù Đổng cho biết, mặc dù đạt nhiều kết quả rõ rệt nhưng với những khó khăn mang tính hệ thống, công tác GPMB các dự án trên địa bàn xã Phù Đổng đang đứng trước nhiều thách thức.

Thứ nhất, số lượng hộ dân chưa phối hợp còn lớn. Có tới 355 hộ đã phê duyệt phương án nhưng chưa nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng, chủ yếu do kiến nghị liên quan đến đơn giá bồi thường đất ở, việc giao suất tái định cư, hoặc các tranh chấp phát sinh trong quá trình sử dụng đất.

Thứ hai, hồ sơ địa chính qua các thời kỳ chưa đầy đủ, gây khó khăn cho việc xác nhận nguồn gốc đất. Nhiều trường hợp không có giấy tờ, mua bán qua nhiều đời bằng viết tay; một số khu vực phát sinh xây dựng sai phép, lấn chiếm đất công hoặc đất nông nghiệp. Công tác xác minh nhà, đất ở khác của các hộ đủ điều kiện tái định cư cũng phải thực hiện lại theo ranh giới xã mới sau sắp xếp hành chính.

Thứ ba, bất cập về chính sách và bảng giá đất mới. Nhiều dự án được phê duyệt giá đất cụ thể từ năm 2023 - 2024, thấp hơn đáng kể so với Bảng giá đất 2025 của UBND thành phố Hà Nội. Điều này dẫn đến khiếu nại của người dân, nhất là tại các dự án hạ tầng khung. Ví dụ, giá đất vị trí 1 đường Hà Huy Tập theo bảng giá 2025 là 68,1 triệu đồng/m², nhưng theo quyết định phê duyệt để bồi thường tại dự án lại chỉ khoảng 28,3 triệu đồng/m². Sự chênh lệch này làm phát sinh tâm lý không đồng thuận trong Nhân dân.

Một góc xã Phù Đổng.

Thứ tư, thiếu quỹ đất tái định cư phù hợp. Theo Luật Đất đai 2024, suất tái định cư tối thiểu đối với khu vực đồng bằng tăng từ 40m² lên 80m². Điều này khiến quỹ đất tại các khu tái định cư Yên Thường và Ninh Hiệp không còn đáp ứng được nhu cầu. Một số hộ dân tại dự án Cầu đường sắt Đuống chưa đồng thuận khi được bố trí tái định cư sang khu Kim Sơn (xã Thuận An).

Thứ năm, di dời các công trình ngầm - nổi còn nhiều bất cập. Quy trình di chuyển hạ tầng kỹ thuật theo các văn bản hiện hành chưa thống nhất, dẫn đến chậm trễ, khó phối hợp giữa các đơn vị chuyên ngành. Xã đang phải rà soát để áp dụng theo Luật Đất đai 2024 và các nghị định mới.

Ngoài ra, trách nhiệm của một số cán bộ phụ trách còn hạn chế; việc phối hợp giữa các phòng ban có thời điểm chưa chặt chẽ; công tác quản lý đất đai trong nhiều năm trước để lại nhiều tồn tại cần xử lý.

Tăng tốc tháo gỡ các điểm nghẽn

Theo Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Đào Đức Minh, để đẩy nhanh tiến độ GPMB, UBND xã Phù Đổng đã đề xuất nhiều giải pháp đồng bộ trong 3 tháng cuối năm. Trước hết, xã sẽ xin ý kiến chỉ đạo của Thường trực và Ban Thường vụ Đảng ủy, đồng thời tăng cường phối hợp với các sở, ngành thành phố để tháo gỡ vướng mắc về chính sách và chuyên môn.

Cùng với đó, UBND xã yêu cầu các cơ quan chuyên môn xây dựng kế hoạch GPMB sát thực tế, quy định rõ trách nhiệm từng nhóm việc, từng cá nhân phụ trách, và tổ chức giao ban tiến độ hàng tuần. Đối với các hộ dân cố tình không hợp tác, xã sẽ xây dựng kế hoạch cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc và cưỡng chế thu hồi đất theo đúng quy định pháp luật.

Biện pháp xử lý nghiêm xây dựng sai phép, lấn chiếm đất công, đất nông nghiệp cũng được triển khai quyết liệt nhằm ngăn chặn các hành vi trục lợi chính sách. Công an xã được giao tăng cường nắm bắt tình hình an ninh, xử lý các đối tượng kích động, gây rối; đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình cưỡng chế.

Đặc biệt, hệ thống Mặt trận Tổ quốc và cấp ủy các thôn sẽ được huy động mạnh mẽ để thực hiện công tác tuyên truyền, đối thoại, tạo đồng thuận trong nhân dân. Đây được xem là yếu tố then chốt để giải quyết tận gốc các vướng mắc liên quan đến quyền lợi của người dân trong thu hồi đất.

Công tác GPMB tại Phù Đổng đang đối mặt nhiều thách thức, nhưng cũng mở ra cơ hội lớn để địa phương bứt phá về hạ tầng và chỉnh trang không gian đô thị. Những tuyến đường mới, khu dân cư mới và các dự án tái định cư hoàn thiện sẽ tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền xã, sự phối hợp của các ngành và đặc biệt là sự đồng thuận của cộng đồng dân cư, Phù Đổng kỳ vọng sẽ hoàn thành đúng tiến độ GPMB trong năm 2025 - 2026, qua đó góp phần quan trọng vào tiến trình đô thị hóa phía Đông Hà Nội.