Phát huy nét đẹp văn hóa đọc trên địa bàn Thủ đô

Để nâng cao văn hóa đọc sách, những năm gần đây các trường học trên địa bàn Hà Nội cũng đã quan tâm nhiều hơn đến việc hình thành thói quen đọc sách cho học sinh. Trong đó, nhiều trường đã đầu tư không gian tại thư viện trường, xây dựng các câu lạc bộ về sách, tổ chức các cuộc thi, chương trình về sách mang lại hiệu quả tích cực trong việc giúp học sinh khơi dậy niềm đam mê, hình thành thói quen đọc sách. Các trường chú trọng đầu tư, nâng cấp, cải tạo hệ thống thư viện phù hợp với hoạt động của học sinh.

Người dân chọn lựa sách tại Phố sách Hà Nội

Ngay tại các khu dân cư trên địa bàn Hà Nội, việc đẩy mạnh văn hóa đọc cũng đã lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Tại Tổ dân phố 17, phường Nghĩa Tân (quận Cầu Giấy) gần 20 năm nay đã xây dựng được mô hình “Cầu thang văn hóa”. Đến đây nhiều người có cảm giác như bước vào một thư viện thu nhỏ với đủ loại sách, báo được bày biện ngăn nắp cùng bảng thông tin, bàn ghế được treo, đặt gọn gàng. Những năm qua, nơi đây là điểm sinh hoạt văn hóa hấp dẫn, không chỉ thu hút người cao tuổi mà cả những người trẻ cũng tìm đến vui chơi sau giờ học, giờ làm, góp phần nâng cao, lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng.

Cũng là một điểm đọc sách khá quy mô, 10 năm qua phòng đọc sách khu dân cư số 2, phường Bưởi (quận Tây Hồ) đều đặn mở cửa đón các độc giả nhỏ tuổi. Thông qua vận động xã hội hóa, hàng trăm cuốn sách đã được người dân, các tổ chức gửi tới phòng đọc; giá sách, bàn ghế cũ được các cán bộ khu dân cư xin lại, sửa sang, sắp xếp thành chỗ ngồi thuận tiện trong nhà văn hóa. Sau nhiều năm gây dựng, đến nay phòng đọc sách của khu dân cư số 2 đã có một “kho tàng” lên tới 7.000 cuốn gồm đủ thể loại, nhiều nhất là sách văn học thiếu nhi.

Đặc biệt, Hà Nội có một tuyến phố dành riêng cho sách (Phố sách, quận Hoàn Kiếm) là không gian văn hóa, sinh hoạt giáo dục truyền thống, điểm hẹn được yêu thích của đông đảo người dân và du khách, nhất là vào các dịp cuối tuần, các ngày nghỉ lễ, Tết. Với quảng trường sân khấu trung tâm, 16 gian hàng - kiot sách, 2 kiot cà phê, 1 kiot hoa, khu đọc sách và không gian chiếu nghỉ dừng chân cho du khách, Phố sách Hà Nội mang đậm nét đẹp văn hóa Hà Thành.

Nhiều năm nay, đây là địa điểm giới thiệu sách uy tín của Thủ đô, trở thành điểm gặp gỡ, trao đổi nghề nghiệp của các tác giả, các nhà xuất bản và là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, giới thiệu sách, phát triển văn hóa đọc chào mừng kỷ niệm những ngày lễ lớn của Thủ đô và đất nước.

Trong 5 năm phát triển, Phố sách Hà Nội đã tổ chức được 262 sự kiện, thu hút, đón tiếp hơn 3 triệu lượt khách, số lượng sách bán ra đạt hơn 2 triệu bản, doanh thu đạt hơn 41 tỉ đồng.

Những minh chứng cụ thể trên đã cho thấy văn hóa đọc đang thu hút được sự quan tâm lan tỏa nhưng thực tế hiện nay các mô hình này còn tồn tại một số hạn chế như số lượng sách không phong phú, các khu dân cư thiếu kinh phí để duy trì mô hình, không tạo được sự đổi mới, người phục vụ là những cán bộ đã cao tuổi... Bên cạnh đó, hiện nay nhiều người lựa chọn ứng dụng sách nói thay cho sách giấy truyền thống, thực trạng trên đã khiến người dân dần rời xa với các điểm đọc sách.

Do đó, để phát huy nét đẹp văn hóa đọc trên địa bàn Thủ đô, cần sự kết hợp giữa bạn đọc và người viết sách. Song song với đó, cùng với xã hội và nhà trường, gia đình chính là cái nôi nuôi dưỡng và duy trì thói quen đọc sách cho mỗi cá nhân, nhất là các em học sinh. Ông bà, cha mẹ chính là những người gần gũi với con, cháu, họ phải là người dẫn dắt, hình thành cho con trẻ những lối sống, thói quen đọc sách ngay từ khi còn nhỏ.

Ở một góc độ khác, để khơi dậy niềm đam mê đọc sách của bạn đọc, các nhà xuất bản và công ty sách cần phải có sự chuyển động mạnh mẽ và toàn diện trong hoạt động xuất bản và kinh doanh của mình. Đặc biệt các cơ quan quản lý nhà nước cần chú trọng, quan tâm công tác thị trường, đẩy lùi sách giả, sách lậu, phát hành những tác phẩm có giá trị, mang thông điệp tích cực, giàu tính nhân văn.