Nón lá góp phần lan toả văn hóa Việt

(LĐTĐ) Từ lâu, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam mặc áo dài, đầu đội nón lá đã đi sâu vào tâm thức người Việt. Những chiếc nón tuy mộc mạc, giản dị nhưng lại ẩn giấu đằng sau là cả một biểu tượng văn hóa đầy ý nghĩa. Cùng với áo dài, nón lá đã lan tỏa nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam ra toàn thế giới.
Nghệ nhân giữ hồn quê qua những chiếc nón lá “Giữ hồn” cho nghề làm nón lá làng Chuông

Chiếc nón lá từ bao đời nay đã gần gũi quen thuộc đối với tất cả mọi người. Trải qua thời gian và bao đổi thay của đời sống, chiếc nón vẫn theo các bà, các mẹ để làm nên cái trở thành nét văn hóa của dân tộc. Hình ảnh tiền thân của nón lá được chạm khắc trên trống đồng Ngọc Lữ, trống đồng Đông Sơn, thạp đồng Đào Thịnh vào khoảng 2.500 – 3.000 năm trước Công nguyên với hình dáng thô sơ nhất.

Nón lá góp phần lan toả văn hóa Việt
Mỗi cuộc thi hoa hậu, người đẹp cấp độ khu vực và thế giới bao giờ thí sinh Việt Nam cũng mang theo áo dài và nón lá.

Việt Nam vốn là một nước khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều. Chiếc nón được tạo ra để che cái nắng chói chang và cơn mưa bất chợt của miền nhiệt đới. Từ xa xưa, nón đã hiện diện trong đời sống thường ngày của con người. Trải qua thời gian, hình dạng chiếc nón có nhiều thay đổi, từ chiếc nón dấu, nón ba tầm hay nón thúng, nón quai thao... và cho tới những chiếc nón ngày nay. Nón che nắng, che mưa, che đi những nhọc nhằn, vất vả của người nông dân trên ruộng đồng. Nón che đi những giọt mồ hôi của mẹ giữa trưa hè. Cứ như thế, chiếc nón đã đi vào tâm thức của người Việt. Hình ảnh người phụ nữ giữ vành nón càng e lệ và kín đáo bao nhiêu thì càng tôn lên vẻ mặn mà quyến rũ bấy nhiêu.

… Ngoài công đoạn chọn lá làm vòng nón cũng là một công đoạn quan trọng không kém. Bộ phận này được làm bằng cật nứa vót nhỏ và đều, khi nối bắt buộc phải tròn và không chắp, không gợn. Vành tre được vót tỉ mỉ, cẩn thận đến mức không tìm được các vết mấu. Chóp nón được đan bằng tay, sợi cước trắng mềm được sử dụng là loại cước chỉ miền Nam mới có. Mỗi một loại nón lại có một chóp khác nhau, nón ba tầm sử dụng chóp bằng, dày hơn, cứng hơn, trong khi đó nón lá truyền thống lại dùng chóp nhọn mềm và mảnh hơn. Những chiếc nón lá trắng tròn trịa thường còn được trang trí cầu kì hơn bằng họa tiết, hình thêu theo yêu cầu của người mua như hình hoa lá, hình cánh buồm, hình cô gái. Một chiếc nón đạt đầy đủ tiêu chuẩn là phải có màu trắng xanh với những gân lá màu xanh nhẹ, mặt phải bóng.

Nón lá được sử dụng rộng rãi trên toàn đất nước với những làng nghề làm nón nổi tiếng ở các khu vực Miền Bắc, Miền Nam, Miền Trung. Mỗi chiếc nón được sản xuất tại một vùng khác nhau sẽ mang một nét đặc biệt hay nói cách khác là mang những đặc điểm riêng của người dân địa phương tại mỗi vùng miền. Ví dụ như nón lá Lai Châu tiêu biểu cho dân tộc Thái, nón đỏ Cao Bằng đại diện cho người dân tộc Tày trong khi tỉnh Bình Định lại có nón lá Gò Găng và Quảng Bình lại nức tiếng với loại nón lá Ba Đồn mỏng, thanh thoát tựa như nón lá xứ Huế. Tại miền Bắc, làng Chuông thuộc Thanh Oai – Hà Nội được biết là một làng nghề truyền thống làm nón nổi tiếng lâu đời: “Muốn ăn cơm trắng, cá trê/ Muốn đội nón tốt thì về làng Chuông”. Tại đây, một ngày người nghệ nhân chỉ làm được một chiếc nón. Đối với người lao động bình thường, giờ làm việc một ngày là 8 tiếng, còn với những người làm nón, một ngày 12 tiếng nhưng cũng chỉ đủ để làm một chiếc nón, thậm chí những loại nón lớn như nón ba tầm, nón quai thao phải làm trong 2 ngày. Nghề làm nón cổ truyền với những chiếc nón qua bao thăng trầm vẫn giữ được dấu ấn riêng bởi sự chắc chắn, bền bỉ với thời gian và kiểu dáng đẹp.

Chiếc nón lá không chỉ là một vật che nắng, che mưa mà còn mà còn có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của người dân Việt Nam. Nón đi vào những câu ca dao, điệu hò, thơ ca: “Nón nầy che nắng, che mưa/ Nón nầy để đội cho vừa đôi ta” và được đưa vào nghệ thuật sáng tạo trong hội họa, nhiếp ảnh làm thành nhiều công trình nghệ thuật đặc sắc. Ngoài ra, chiếc nón còn là một trang sức làm nên nét duyên của người con gái: “Gió cầu vương nắng nàng thôn nữ/ Quai lỏng nghiêng vành chiếc nón thơ” (Đông Hồ). Chiếc nón lá cũng xuất hiện nhiều trong những buổi triển lãm, ở nhiều loại hình nghệ thuật. Trong các sân chơi nhan sắc từ trong nước đến quốc tế, hình ảnh của nón lá được các thiếu nữ Việt trình diễn trong trang phục áo dài. Không chỉ vậy, nó còn để lại những dấu ấn của mình qua những điệu múa nón thướt tha. Đây cũng là một điệu múa mang đậm tinh thần người Việt và đặc trưng cho nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Ngày nay, sự phát triển của nền kinh tế cùng với chính sách toàn cầu hóa mở ra cánh cửa giao thoa nền kinh tế và văn hóa giữa các nước. Đồng thời cũng từ đó, chiếc nón lá Việt Nam đã vươn mình ra ngoài biên giới và trở thành món quà ý nghĩa dành cho các du khách quốc tế.

Dẫu nón lá giờ đây ít người sử dụng, song hy vọng trong tương lai cùng với áo dài, hình ảnh chiếc nón lá vẫn giữ nguyên nét đẹp truyền thống vốn có mà không hề bị pha tạp hay mai một để ngày càng vươn xa hơn, quảng bá cho thế giới về nét đẹp dân tộc Việt, trở thành một nét văn hoá đặc trưng mà bất kỳ người dân Việt Nam nào khi nhớ đến đều có thể hãnh diện tự hào./.

Phương Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Hà Nội đã hỗ trợ an sinh xã hội cho gần 3,9 triệu lượt người

Hà Nội đã hỗ trợ an sinh xã hội cho gần 3,9 triệu lượt người

(LĐTĐ) Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội cho biết, từ đầu tháng 7/2021 đến cuối ngày 27/10, toàn Thành phố đã quyết định hỗ trợ an ...
146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

(LĐTĐ) Theo Sở Tư pháp Hà Nội, tính đến ngày 21/10/2021, đã có 146/175 phường (đạt tỷ lệ 83,4%) thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ...
LĐLĐ thành phố Hà Nội tổ chức tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021

LĐLĐ thành phố Hà Nội tổ chức tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021

(LĐTĐ) Ngày 28/10, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đã tổ chức lớp tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021 cho đội ngũ cán bộ ...
LĐLĐ huyện Thanh Trì tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công đoàn năm 2021

LĐLĐ huyện Thanh Trì tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công đoàn năm 2021

(LĐTĐ) Sáng nay (28/10), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Thanh Trì phối hợp với Trung tâm Chính trị huyện tổ chức Hội nghị tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ công ...
VietinBank tiếp tục kiểm soát hiệu quả chi phí vốn

VietinBank tiếp tục kiểm soát hiệu quả chi phí vốn

(LĐTĐ) VietinBank vừa công bố báo cáo tài chính quý 3/2021, theo đó ngân hàng này tiếp tục kiểm soát tốt chi phí vốn, chi phí quản lý; tăng thu thuần ...
Không để giá thịt lợn “nhảy múa”

Không để giá thịt lợn “nhảy múa”

(LĐTĐ) Thời gian gần đây, giá thịt lợn hơi giảm mạnh khiến nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp trong ngành chăn nuôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Mặc dù vậy, giá ...
Yếu tố quan trọng xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh

Yếu tố quan trọng xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh

(LĐTĐ) Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, thực thi cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đã và đang đặt ...

Tin khác

Dẻo thơm xôi sắn mỡ hành

Dẻo thơm xôi sắn mỡ hành

(LĐTĐ) Cuối thu, đầu Đông, trời se lạnh hanh hao. Và đó cũng là vừa đến vụ sắn. Những người nội trợ khéo đất Hà thành lại đãi cả nhà món xôi sắn mỡ hành dẻo thơm.
Một thế kỷ kịch nói Việt Nam và những điều cần nói

Một thế kỷ kịch nói Việt Nam và những điều cần nói

(LĐTĐ) Tuần lễ kỷ niệm 100 năm sân khấu kịch nói Việt Nam (1921-2021) đang diễn ra không chỉ ôn lại chặng đường lịch sử vẻ vang của sân khấu kịch nói mà còn giúp thế hệ trẻ làm nghề thêm yêu, thêm quý trọng, tâm huyết với loại hình sân khấu này.
Tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho trẻ em: Đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu

Tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho trẻ em: Đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu

(LĐTĐ) Từ tháng 11/2021, chiến dịch tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho trẻ em sẽ được tổ chức trên toàn quốc với loại vắc xin Comirnaty do Pfizer-BioNTech của Hoa Kỳ sản xuất, đã được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo tiêm chủng cho trẻ em. Theo các chuyên gia y tế, trong chiến dịch tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho trẻ cần dựa trên các nghiên cứu khoa học và điều kiện của xã hội, đặc biệt việc đảm bảo an toàn luôn là yêu cầu được đặt lên hàng đầu.
Sẵn sàng triển khai công tác bảo đảm y tế ứng phó với thiên tai trong bối cảnh dịch bệnh

Sẵn sàng triển khai công tác bảo đảm y tế ứng phó với thiên tai trong bối cảnh dịch bệnh

(LĐTĐ) Mới đây, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn đã kí công điện 1705/CĐ-BYT về việc triển khai công tác y tế ứng phó với áp thấp nhiệt đới và mưa lũ khu vực Trung Bộ, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Hà Nội thêm 28 ca nhiễm Covid-19 tại 10 quận, huyện

Hà Nội thêm 28 ca nhiễm Covid-19 tại 10 quận, huyện

(LĐTĐ) Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hà Nội, từ 18h ngày 26/10 đến 18h ngày 27/10, Hà Nội ghi nhận 28 ca nhiễm Covid-19, trong đó cộng đồng (10), khu cách ly (17), khu phong tỏa (1).
Huyện Thanh Trì tiếp nhận và trao tặng 30 máy tính cùng 100 suất học bổng cho sinh khó khăn

Huyện Thanh Trì tiếp nhận và trao tặng 30 máy tính cùng 100 suất học bổng cho sinh khó khăn

(LĐTĐ) Sáng nay (27/10), huyện Thanh Trì cùng đại diện Ngân hàng công nghiệp Hàn Quốc chi nhánh Hà Nội và đại diện tổ chức Global Friends tại Việt Nam đã tổ chức trao tặng 100 suất học bổng và 30 máy tính cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Phát huy truyền thống tương thân tương ái từ "Bếp ăn Chữ thập đỏ"

Phát huy truyền thống tương thân tương ái từ "Bếp ăn Chữ thập đỏ"

(LĐTĐ) Từ năm 2015 đến nay, Hội Chữ thập đỏ huyện Thanh Trì đã duy trì bếp ăn từ thiện phát miễn phí cho bệnh nhân nghèo đang điều trị tại các Bệnh viện K2 - xã Tam Hiệp, K3 - xã Tân Triều và bệnh nhân đang chạy thận tại Bệnh viên Nông nghiệp huyện.
Ngày đầu tiên tiêm vắc-xin Covid-19 cho trẻ em ở thành phố Hồ Chí Minh

Ngày đầu tiên tiêm vắc-xin Covid-19 cho trẻ em ở thành phố Hồ Chí Minh

(LĐTĐ) Thành phố Hồ Chí Minh đã bắt đầu tiêm vắc-xin Covid-19 cho học sinh ở huyện Củ Chi, đây cũng là những học sinh đầu tiên của cả nước được tiêm vắc-xin ngừa Covid-19.
Huyện Mê Linh phát hiện 3 ca mắc Covid-19 cộng đồng

Huyện Mê Linh phát hiện 3 ca mắc Covid-19 cộng đồng

(LĐTĐ) Sáng 27/10, Trưởng phòng Y tế huyện Mê Linh Nguyễn Thành Khang thông tin, trên địa bàn thôn Bạch Trữ, xã Tiến Thắng (huyện Mê Linh) có 3 ca mắc Covid-19 cộng đồng. Các trường hợp F0 này có lịch trình phức tạp, tiếp xúc với nhiều người.
Thi trực tuyến: Nỗ lực thực hiện kiểm tra, đánh giá đúng năng lực học sinh

Thi trực tuyến: Nỗ lực thực hiện kiểm tra, đánh giá đúng năng lực học sinh

Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, nhiều địa phương buộc phải sử dụng hình thức trực tuyến để tổ chức kiểm tra, đánh giá học sinh giữa học kỳ 1 năm học 2021-2022. Bên cạnh việc đảm bảo đường truyền, thách thức mới với các trường là đảm bảo nghiêm túc, công bằng và đánh giá đúng năng lực học sinh.
Xem thêm
Phiên bản di động