Nón lá góp phần lan toả văn hóa Việt

(LĐTĐ) Từ lâu, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam mặc áo dài, đầu đội nón lá đã đi sâu vào tâm thức người Việt. Những chiếc nón tuy mộc mạc, giản dị nhưng lại ẩn giấu đằng sau là cả một biểu tượng văn hóa đầy ý nghĩa. Cùng với áo dài, nón lá đã lan tỏa nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam ra toàn thế giới.
Nghệ nhân giữ hồn quê qua những chiếc nón lá “Giữ hồn” cho nghề làm nón lá làng Chuông

Chiếc nón lá từ bao đời nay đã gần gũi quen thuộc đối với tất cả mọi người. Trải qua thời gian và bao đổi thay của đời sống, chiếc nón vẫn theo các bà, các mẹ để làm nên cái trở thành nét văn hóa của dân tộc. Hình ảnh tiền thân của nón lá được chạm khắc trên trống đồng Ngọc Lữ, trống đồng Đông Sơn, thạp đồng Đào Thịnh vào khoảng 2.500 – 3.000 năm trước Công nguyên với hình dáng thô sơ nhất.

Nón lá góp phần lan toả văn hóa Việt
Mỗi cuộc thi hoa hậu, người đẹp cấp độ khu vực và thế giới bao giờ thí sinh Việt Nam cũng mang theo áo dài và nón lá.

Việt Nam vốn là một nước khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều. Chiếc nón được tạo ra để che cái nắng chói chang và cơn mưa bất chợt của miền nhiệt đới. Từ xa xưa, nón đã hiện diện trong đời sống thường ngày của con người. Trải qua thời gian, hình dạng chiếc nón có nhiều thay đổi, từ chiếc nón dấu, nón ba tầm hay nón thúng, nón quai thao... và cho tới những chiếc nón ngày nay. Nón che nắng, che mưa, che đi những nhọc nhằn, vất vả của người nông dân trên ruộng đồng. Nón che đi những giọt mồ hôi của mẹ giữa trưa hè. Cứ như thế, chiếc nón đã đi vào tâm thức của người Việt. Hình ảnh người phụ nữ giữ vành nón càng e lệ và kín đáo bao nhiêu thì càng tôn lên vẻ mặn mà quyến rũ bấy nhiêu.

… Ngoài công đoạn chọn lá làm vòng nón cũng là một công đoạn quan trọng không kém. Bộ phận này được làm bằng cật nứa vót nhỏ và đều, khi nối bắt buộc phải tròn và không chắp, không gợn. Vành tre được vót tỉ mỉ, cẩn thận đến mức không tìm được các vết mấu. Chóp nón được đan bằng tay, sợi cước trắng mềm được sử dụng là loại cước chỉ miền Nam mới có. Mỗi một loại nón lại có một chóp khác nhau, nón ba tầm sử dụng chóp bằng, dày hơn, cứng hơn, trong khi đó nón lá truyền thống lại dùng chóp nhọn mềm và mảnh hơn. Những chiếc nón lá trắng tròn trịa thường còn được trang trí cầu kì hơn bằng họa tiết, hình thêu theo yêu cầu của người mua như hình hoa lá, hình cánh buồm, hình cô gái. Một chiếc nón đạt đầy đủ tiêu chuẩn là phải có màu trắng xanh với những gân lá màu xanh nhẹ, mặt phải bóng.

Nón lá được sử dụng rộng rãi trên toàn đất nước với những làng nghề làm nón nổi tiếng ở các khu vực Miền Bắc, Miền Nam, Miền Trung. Mỗi chiếc nón được sản xuất tại một vùng khác nhau sẽ mang một nét đặc biệt hay nói cách khác là mang những đặc điểm riêng của người dân địa phương tại mỗi vùng miền. Ví dụ như nón lá Lai Châu tiêu biểu cho dân tộc Thái, nón đỏ Cao Bằng đại diện cho người dân tộc Tày trong khi tỉnh Bình Định lại có nón lá Gò Găng và Quảng Bình lại nức tiếng với loại nón lá Ba Đồn mỏng, thanh thoát tựa như nón lá xứ Huế. Tại miền Bắc, làng Chuông thuộc Thanh Oai – Hà Nội được biết là một làng nghề truyền thống làm nón nổi tiếng lâu đời: “Muốn ăn cơm trắng, cá trê/ Muốn đội nón tốt thì về làng Chuông”. Tại đây, một ngày người nghệ nhân chỉ làm được một chiếc nón. Đối với người lao động bình thường, giờ làm việc một ngày là 8 tiếng, còn với những người làm nón, một ngày 12 tiếng nhưng cũng chỉ đủ để làm một chiếc nón, thậm chí những loại nón lớn như nón ba tầm, nón quai thao phải làm trong 2 ngày. Nghề làm nón cổ truyền với những chiếc nón qua bao thăng trầm vẫn giữ được dấu ấn riêng bởi sự chắc chắn, bền bỉ với thời gian và kiểu dáng đẹp.

Chiếc nón lá không chỉ là một vật che nắng, che mưa mà còn mà còn có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của người dân Việt Nam. Nón đi vào những câu ca dao, điệu hò, thơ ca: “Nón nầy che nắng, che mưa/ Nón nầy để đội cho vừa đôi ta” và được đưa vào nghệ thuật sáng tạo trong hội họa, nhiếp ảnh làm thành nhiều công trình nghệ thuật đặc sắc. Ngoài ra, chiếc nón còn là một trang sức làm nên nét duyên của người con gái: “Gió cầu vương nắng nàng thôn nữ/ Quai lỏng nghiêng vành chiếc nón thơ” (Đông Hồ). Chiếc nón lá cũng xuất hiện nhiều trong những buổi triển lãm, ở nhiều loại hình nghệ thuật. Trong các sân chơi nhan sắc từ trong nước đến quốc tế, hình ảnh của nón lá được các thiếu nữ Việt trình diễn trong trang phục áo dài. Không chỉ vậy, nó còn để lại những dấu ấn của mình qua những điệu múa nón thướt tha. Đây cũng là một điệu múa mang đậm tinh thần người Việt và đặc trưng cho nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Ngày nay, sự phát triển của nền kinh tế cùng với chính sách toàn cầu hóa mở ra cánh cửa giao thoa nền kinh tế và văn hóa giữa các nước. Đồng thời cũng từ đó, chiếc nón lá Việt Nam đã vươn mình ra ngoài biên giới và trở thành món quà ý nghĩa dành cho các du khách quốc tế.

Dẫu nón lá giờ đây ít người sử dụng, song hy vọng trong tương lai cùng với áo dài, hình ảnh chiếc nón lá vẫn giữ nguyên nét đẹp truyền thống vốn có mà không hề bị pha tạp hay mai một để ngày càng vươn xa hơn, quảng bá cho thế giới về nét đẹp dân tộc Việt, trở thành một nét văn hoá đặc trưng mà bất kỳ người dân Việt Nam nào khi nhớ đến đều có thể hãnh diện tự hào./.

Phương Linh

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

World Cup 2022: Nếu hòa Tây Ban Nha, Nhật Bản vẫn có nguy cơ lớn bị loại sớm

World Cup 2022: Nếu hòa Tây Ban Nha, Nhật Bản vẫn có nguy cơ lớn bị loại sớm

(LĐTĐ) Với việc để thua trước Costa Rica và Đức giành được 1 điểm trước Tây Ban Nha, Nhật Bản đang bị đẩy vào thế khó trong cuộc đua giành vé ...
Lịch thi đấu và trực tiếp World Cup 2022 ngày 28/11

Lịch thi đấu và trực tiếp World Cup 2022 ngày 28/11

(LĐTĐ) Ngày thi đấu hôm nay (28/11), Brazil và Bồ Đào Nha sẽ ra sân lượt trận thứ 2, lần lượt gặp Thụy Sĩ và Uruguay. Đây là cơ hội để ...
Thúc đẩy thiết kế sáng tạo từ tài nguyên di sản

Thúc đẩy thiết kế sáng tạo từ tài nguyên di sản

Với thế mạnh về di sản, gồm 5.922 di tích, 1.793 di sản văn hóa phi vật thể và 1.350 làng nghề, Hà Nội coi di sản là nguồn tài ...
Thế giới tin tưởng vào tiềm năng tăng trưởng bền vững của Việt Nam

Thế giới tin tưởng vào tiềm năng tăng trưởng bền vững của Việt Nam

Tại các sự kiện quốc tế lớn diễn ra trong tuần qua ở Hà Nội, các chuyên gia, tổ chức quốc tế, các quỹ đầu tư đã chia sẻ nhận ...
Israel: Ông Netanyahu tiếp tục nỗ lực thành lập chính phủ mới

Israel: Ông Netanyahu tiếp tục nỗ lực thành lập chính phủ mới

Mặc dù ông Benjamin Netanyahu hôm 24/11 đã đạt được thỏa thuận với đảng Otzma Yehudit, song đến nay những cuộc đàm phán với các đảng phái khác vẫn đang ...
Bảng xếp hạng World Cup 2022 mới nhất: Xác định 2 đội bóng bị loại

Bảng xếp hạng World Cup 2022 mới nhất: Xác định 2 đội bóng bị loại

Bảng xếp hạng World Cup 2022 mới nhất, tính đến thời điểm này, BTC đã xác định 2 đội bóng bị loại là Qatar và Canada.
Tây Ban Nha 1-1 Đức: 1 điểm quý hơn vàng

Tây Ban Nha 1-1 Đức: 1 điểm quý hơn vàng

(LĐTĐ) Bàn gỡ của cầu thủ vào sân thay người Fullkrug giúp tuyển Đức giành 1 điểm quý giá, qua đó thắp lên hy vọng đi tiếp ở bảng E World ...

Tin khác

Bệnh viện đa khoa Hà Đông đồng bộ nhiều giải pháp phòng, chống dịch sốt xuất huyết

Bệnh viện đa khoa Hà Đông đồng bộ nhiều giải pháp phòng, chống dịch sốt xuất huyết

(LĐTĐ) Để chủ động phòng, chống dịch sốt xuất huyết, Bệnh viện đa khoa Hà Đông đã đồng bộ triển khai nhiều hoạt động, với phương châm “phát hiện sớm, điều trị kịp thời, hiệu quả ca bệnh sốt xuất huyết”.
Khai mạc Lễ hội hoa Tam giác mạch "Sức sống cao nguyên đá"

Khai mạc Lễ hội hoa Tam giác mạch "Sức sống cao nguyên đá"

Lễ hội hoa tam giác mạch năm nay mang chủ đề “Sức sống cao nguyên đá,” nhằm mục đích quảng bá và thúc đẩy du lịch Hà Giang.
Chung kết Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học

Chung kết Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học

(LĐTĐ) Ngày 26/11, Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quận Ba Đình tổ chức vòng chung kết Cuộc thi khoa học kỹ thuật cho học sinh trung học năm học 2022 - 2023.
Quảng bá văn hóa qua Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội 2022

Quảng bá văn hóa qua Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội 2022

(LĐTĐ) Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội 2022 sẽ là 1 trong 2 sự kiện tiêu biểu của du lịch Thủ đô, thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân Hà Nội, du khách trong nước và bạn bè quốc tế.
Nhiều ca bệnh sốt xuất huyết sốc nhiễm trùng sớm

Nhiều ca bệnh sốt xuất huyết sốc nhiễm trùng sớm

(LĐTĐ) Từ tháng 5/2022 cho đến nay, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương đã ghi nhận 15 ca tử vong do sốt xuất huyết, trong đó, ca ít tuổi nhất là 13 tuổi, nhiều tuổi nhất là 82 tuổi. Điều đáng nói là đa số do bệnh nhân nhập viện muộn, có nhiều ca bệnh đi vào sốc nhiễm trùng sớm.
Trao giải Cuộc thi viết "Cùng giữ màu xanh của biển" lần thứ I

Trao giải Cuộc thi viết "Cùng giữ màu xanh của biển" lần thứ I

(LĐTĐ) Ngày 25/11, tại Hà Nội, Báo Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi viết "Cùng giữ màu xanh của biển" lần thứ I và phát động Cuộc thi tác phẩm báo chí "Cùng giữ màu xanh của biển" lần thứ II.
“Tô cam” chuyến bay hướng ứng Tháng hành động Quốc gia về bình đẳng giới

“Tô cam” chuyến bay hướng ứng Tháng hành động Quốc gia về bình đẳng giới

(LĐTĐ) Ngày 25/11, Vietnam Airlines đồng hành cùng Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tổ chức chuyến bay “Tô cam bầu trời”, hưởng ứng Tháng hành động Quốc gia về Bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới (15/11-15/12) và Chiến dịch Toàn cầu 16 Ngày Đoàn kết hành động chấm dứt bạo lực trên cơ sở giới (25/11-10/12) năm 2022.
TP.HCM: Sẽ kiểm tra đột xuất an toàn vệ sinh thực phẩm tại các cơ sở giáo dục

TP.HCM: Sẽ kiểm tra đột xuất an toàn vệ sinh thực phẩm tại các cơ sở giáo dục

(LĐTĐ) Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hồ Chí Minh (GD&ĐT TP.HCM) sẽ phối hợp với Ban Quản lý An toàn thực phẩm TP.HCM lập đoàn kiểm tra đột xuất các trường học về vấn đề an toàn thực phẩm.
Dự án phát triển báo chí Việt Nam tổ chức ra mắt sách năm 2022

Dự án phát triển báo chí Việt Nam tổ chức ra mắt sách năm 2022

(LĐTĐ) Vừa qua tại Hà Nội, Dự án Phát triển báo chí Việt Nam, giai đoạn 2020 – 2022, với sự đồng hành của công ty Vinamilk đã tổ chức Lễ ra mắt hai cuốn sách: Hướng dẫn sử dụng tin tức – Tin vào đâu trong một thế giới tràn ngập tin giả (tác giả Alan Rusbridger); cuốn sách Nhà báo toàn cầu (tác giả David Randall).
Ươm mầm phát triển tài năng, năng lực trẻ mồ côi, người khuyết tật

Ươm mầm phát triển tài năng, năng lực trẻ mồ côi, người khuyết tật

Với sứ mệnh dạy nghề, tạo việc làm miễn phí cho trẻ em nghèo, mồ côi, con em gia đình chính sách và người khuyết tật, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Phát triển năng lực người khuyết tật Việt Nam đã thu hút hàng trăm học sinh trên địa bàn TP Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Xem thêm
Phiên bản di động