Nỗ lực gìn giữ và phát huy di sản

(LĐTĐ) Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám có nên chỉ dừng lại ở một địa điểm tham quan du lịch? Trong bối cảnh hiện đại, Văn Miếu - Quốc Tử Giám cần phát huy giá trị di tích theo hướng nào để nơi đây trở thành một trung tâm văn hoá thực thụ? Những trăn trở trên đã được những người làm quản lý, những chuyên gia tâm huyết với di sản trả lời tại toạ đàm trực tuyến “Đánh thức tiềm năng văn hoá Việt” vừa qua.
Giữ gìn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể khu phố cổ Thăng Long - Hà Nội Không thể thiếu vai trò của truyền thông

Phục vụ cộng đồng tốt hơn

Tại toạ đàm trực tuyến “Đánh thức tiềm năng văn hoá Việt” do Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp Dự án phi lợi nhuận về Văn hóa và Giáo dục Gavisto Diplomat tổ chức ngày 26/9, ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử khẳng định, đã hơn 10 thế kỷ trôi qua, đến nay, Văn Miếu - Quốc Tử Giám vẫn luôn là “địa chỉ đỏ” trên bản đồ du lịch của Hà Nội và đất nước. Tuy nhiên, có những thời điểm di tích này bị xuống cấp nặng nề. Để có một Văn Miếu - Quốc Tử Giám được tu bổ đẹp, khang trang như hôm nay là một hành trình dài gìn giữ và rất mẫu mực trong bảo tồn phát huy giá trị di sản.

Nỗ lực gìn giữ  và phát huy di sản
Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám vắng vẻ trong những ngày giãn cách.

Ví như, năm 1903 khi đại dịch hạch xảy ra ở Hà Nội thì Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã trở thành nơi cách ly cho bệnh nhân. Người Pháp đã từng có ý định xây dựng một bệnh viện trên Văn Miếu - Quốc Tử Giám, di dời Văn Miếu đi chỗ khác. Nhưng cuối cùng, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã chiến thắng.

Đến năm 1988, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám được thành lập. Cái tên đã biểu thị định hướng cho di tích. Đây không phải Ban quản lý di tích mà là một đơn vị có trách nhiệm tổ chức các hoạt động để phát huy giá trị của di tích. Trong thời gian hơn 30 năm, với sự nỗ lực, cố gắng của các thế hệ người làm việc tại đây và sự giúp đỡ của các cơ quan, đơn vị, cá nhân, di tích từ chỗ xuống cấp nặng nề như nhà dột, khu Thái Học là bãi hoang… đã được tu bổ, xây dựng và có diện mạo, cảnh quan đẹp. Đó là thành quả có ý nghĩa trong quá trình tu bổ, tôn tạo, bảo tồn phát huy di sản của Hà Nội và Việt Nam.

Nhiều năm gần đây, để thu hút du khách, Trung tâm Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng đã có nhiều đổi mới để tiếp cận công chúng, đặc biệt là người trẻ, từ làm mới logo cho đến không gian trong di tích…

Đặc biệt, những người làm di sản tiếp tục nỗ lực gìn giữ và phát huy di tích ngay cả trong thời gian Thành phố thực hiện giãn cách xã hội khi Văn Miếu không thể đón khách, đường đi mọc rêu, nguồn thu không có. Họ vẫn luôn băn khoăn, trăn trở để đánh thức giá trị không gian văn hoá đặc biệt này nói riêng, di sản văn hoá nói chung. Mặc dù, hiện việc đón khách tham quan, nghiên cứu học tập phải tạm dừng nhưng Văn Miếu vẫn không ngừng các hoạt động. Văn Miếu vẫn “mở cửa” phục vụ online, tổ chức nghiên cứu, chuẩn bị các hoạt động, sản phẩm để sau khi hoạt động trở lại sẽ phục vụ tốt hơn các nhu cầu của công chúng.

Đánh thức giá trị truyền thống bằng những hình thức mới

Tại toạ đàm, ông Trương Quốc Toàn - Cố vấn các hoạt động phát huy giá trị du lịch của Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã đưa ra giải pháp để phát huy di tích. Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, khách du lịch theo xu hướng cá nhân, tự tổ chức các chuyến đi, tham quan với sự hỗ trợ của các dịch vụ trực tuyến. Nhu cầu tham quan sẽ theo hướng chuyên biệt. Vì vậy, sản phẩm, cách phục vụ cũng phải thay đổi. Thay vì phục vụ mang tính đại chúng cho đoàn 40-50 người thì cần đưa ra sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhiều nhu cầu, trình độ khác nhau, hướng tới tăng tính trải nghiệm. Làm di tích phải có tư duy mới nhằm “phá bỏ tường rào” trong không gian số, chủ động đưa giá trị di sản đến với người xem chứ không chờ người xem tìm đến. Chúng ta phải làm sao để khách đến một lần rồi mong muốn được quay trở lại nhiều lần nữa. Hiện nay, xu hướng số hoá là tất yếu trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích. Tuy nhiên, yếu tố công nghệ chỉ chiếm 30%, còn 70% phải là nội dung thông tin, cách thức trình bày.

“Làm sao để đưa di tích trở thành nơi sinh hoạt chung của những người yêu văn hoá Việt. Làm sao để những chữ, những con số, những tấm bia đá có thể kể câu chuyện lịch sử của mình” - ông Trương Quốc Toàn trăn trở. Cố vấn các hoạt động phát huy giá trị du lịch của Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng hy vọng tạo ra một cộng đồng “Văn Miếu và những người bạn”, có thể làm thẻ thành viên với rất nhiều ưu đãi cho những bạn trẻ thường xuyên đến với Văn Miếu. Qua đó, khuyến khích họ đến Văn Miếu hàng tuần, hàng tháng chứ không chỉ 1, 2 lần trong năm. Bởi thực tế, nhiều bạn trẻ tìm đến Văn Miếu chỉ để chụp kỷ yếu, cầu may trước kỳ thi, xin chữ đầu năm.

Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng khẳng định, Văn Miếu không đổi mới theo hướng làm mới giá trị truyền thống. Chỉ những vấn đề mà du khách nhận diện chưa đúng thì phải làm cho khách hiểu đúng (ví dụ như việc sờ đầu rùa cầu học tốt, lễ bia hạ mã...). Văn Miếu luôn cố gắng giữ gìn những gì thuộc về truyền thống và chỉ cố gắng đánh thức các giá trị truyền thống của di tích bằng những hình thức mới mẻ hơn. Tuy nhiên, việc chuyển tải những giá trị rất trừu tượng như tinh thần hiếu học, truyền thống tôn sư trọng đạo… đến công chúng vẫn còn nhiều thách thức. Để đưa những giá trị cốt lõi của di tích đến công chúng, để khách tham quan tiếp cận giá trị của không gian văn hoá Văn Miếu nói riêng, các không gian văn hoá của cả nước nói chung và nuôi dưỡng tình yêu với di sản thì còn rất nhiều việc phải làm, cần có thời gian, sự hỗ trợ, đồng hành của rất nhiều người.

Toạ đàm cũng đã giới thiệu Dự án “Không gian Văn hóa Quốc Tử Giám” do Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Dự án phi lợi nhuận về Văn hóa và Giáo dục Gavisto Diplomat và các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện, như một câu trả lời cho việc đánh thức tiềm năng văn hoá Việt ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Chỉ trong chưa đầy một tháng, Dự án đã nhận được sự tương tác của 1.500 người. Các thông tin đăng tải về lịch sử, văn hoá, đạo học, truyền thống khoa bảng… nhận được rất nhiều sự yêu thích. Đây chính là một trong những tìm tòi mới của những người làm quản lý để di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến gần hơn với công chúng.

Bà Hoàng Đoan Trang - Đồng chủ nhiệm Dự án “Không gian Văn hoá Quốc Tử Giám” chia sẻ, Dự án là một lời khẳng định về sức trường tồn của “nhân, nghĩa, lễ, nhạc” trong đời sống dân tộc Việt Nam. Dự án mong muốn duy trì và tái hiện văn hóa lịch sử giàu truyền thống của dân tộc Việt luôn đau đáu trong lòng những người có tình yêu với văn hoá Việt. Cụ thể, Dự án sẽ quảng bá các hoạt động văn hóa giao lưu tại không gian văn hóa Quốc Tử Giám, cũng như cung cấp các thông tin về lịch sử Việt Nam trung đại tới công chúng. Bên cạnh các hoạt động văn hóa chung, Dự án cũng tập trung thực hiện các hoạt động văn hóa, nghệ thuật gần gũi với người trẻ trong và ngoài nước; các chương trình trò chuyện chia sẻ về giá trị và sức sống của giáo dục xưa trong bối cảnh xã hội hiện đại...

“Trong những ngày Văn Miếu chưa được mở cửa đón khách, đây sẽ là nơi tập trung cho những hoạt động truyền thông của Văn Miếu. Đặc biệt, nơi để các bạn tích luỹ kiến thức, chia sẻ văn hoá Việt Nam như truyền thống học tập của Việt Nam, tầng lớp trí thức, khoa bảng đã trưởng thành từ ngôi trường Văn Miếu... Những nét đẹp của văn hoá truyền thống sẽ được truyền tải đến các bạn trẻ một cách trực quan, lý thú và sinh động” – bà Hoàng Đoan Trang cho biết. Hy vọng, đây sẽ là thành không gian mở, nơi sinh hoạt chung của nhiều ý tưởng yêu di sản để Văn Miếu – Quốc Tử Giám mãi luôn được bảo vệ, gìn giữ, xứng đáng là Trung tâm giáo dục, văn hoá tiêu biểu của cả nước./.

Phương Bùi

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Hà Nội đã hỗ trợ an sinh xã hội cho gần 3,9 triệu lượt người

Hà Nội đã hỗ trợ an sinh xã hội cho gần 3,9 triệu lượt người

(LĐTĐ) Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội cho biết, từ đầu tháng 7/2021 đến cuối ngày 27/10, toàn Thành phố đã quyết định hỗ trợ an ...
146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

(LĐTĐ) Theo Sở Tư pháp Hà Nội, tính đến ngày 21/10/2021, đã có 146/175 phường (đạt tỷ lệ 83,4%) thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ...
LĐLĐ thành phố Hà Nội tổ chức tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021

LĐLĐ thành phố Hà Nội tổ chức tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021

(LĐTĐ) Ngày 28/10, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đã tổ chức lớp tập huấn công tác Tuyên giáo Công đoàn năm 2021 cho đội ngũ cán bộ ...
LĐLĐ huyện Thanh Trì tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công đoàn năm 2021

LĐLĐ huyện Thanh Trì tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công đoàn năm 2021

(LĐTĐ) Sáng nay (28/10), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Thanh Trì phối hợp với Trung tâm Chính trị huyện tổ chức Hội nghị tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ công ...
VietinBank tiếp tục kiểm soát hiệu quả chi phí vốn

VietinBank tiếp tục kiểm soát hiệu quả chi phí vốn

(LĐTĐ) VietinBank vừa công bố báo cáo tài chính quý 3/2021, theo đó ngân hàng này tiếp tục kiểm soát tốt chi phí vốn, chi phí quản lý; tăng thu thuần ...
Không để giá thịt lợn “nhảy múa”

Không để giá thịt lợn “nhảy múa”

(LĐTĐ) Thời gian gần đây, giá thịt lợn hơi giảm mạnh khiến nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp trong ngành chăn nuôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Mặc dù vậy, giá ...
Yếu tố quan trọng xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh

Yếu tố quan trọng xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh

(LĐTĐ) Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, thực thi cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đã và đang đặt ...

Tin khác

146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

146/175 phường đã thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực

(LĐTĐ) Theo Sở Tư pháp Hà Nội, tính đến ngày 21/10/2021, đã có 146/175 phường (đạt tỷ lệ 83,4%) thực hiện ủy quyền cho công chức Tư pháp - Hộ tịch ký chứng thực.
Níu giữ xứ Đoài

Níu giữ xứ Đoài

(LĐTĐ) Sinh ra ở một làng quê vùng chiêm trũng của đất Hà Tây cũ, tuổi thơ tôi vịn lên nếp làng, lên những bức tường rêu mà lớn. Bởi thế, khi Hà Tây sáp nhập về Hà Nội, khi biết tìm xứ Đoài qua những trang sách, áng thơ thì trong tôi mảnh đất giàu nét văn hóa truyền thống ấy lại càng như thân thương đến lạ. Để rồi, khi lang thang về mảnh đất cửa ngõ Thủ đô, lần nào tôi cũng bị hút hồn bởi những nét đẹp đơn sơ, mộc mạc của đất, của người nơi ấy.
Những con đường hoa kiểu mẫu

Những con đường hoa kiểu mẫu

(LĐTĐ) Với mục tiêu hoàn thành các tiêu chí Nông thôn mới nâng cao, xây dựng huyện văn minh, giàu đẹp, phấn đấu trở thành quận của Thủ đô, những năm qua, huyện Đan Phượng đã không ngừng chỉnh trang bộ mặt nông thôn, nâng cao đời sống nhân dân. Giờ đây, những đoạn đường nở hoa đủ màu sắc nối dài vào tận thôn xóm, tạo nên bức tranh sinh động của huyện Nông thôn mới kiểu mẫu.
Hành động nhỏ, ý nghĩa lớn

Hành động nhỏ, ý nghĩa lớn

(LĐTĐ) Rác thải nói chung, phế liệu nói riêng sẽ trở thành tài nguyên khi được phân loại, xử lý đúng cách. Ngược lại, rác sẽ gây ô nhiễm môi trường trong hiện tại và cả tương lai nếu tiếp tục được chôn lấp tự nhiên mà không được phân loại, xử lý. Xuất phát từ thông điệp đó, gần đây, trên địa bàn Hà Nội đã xuất hiện những gian hàng đổi phế liệu lấy thực phẩm, thu hút được nhiều người tham gia.
Lượng hành khách đi xe buýt tại Thủ đô có xu hướng tăng trở lại

Lượng hành khách đi xe buýt tại Thủ đô có xu hướng tăng trở lại

(LĐTĐ) Thời điểm này, hàng loạt xe buýt Thủ đô "rộn ràng" lăn bánh trên những cung đường sau nhiều tháng phải tạm nghỉ để phòng, chống dịch Covid-19. Đáng chú ý, sau hơn một tuần hoạt động trở lại, lượng khách tham gia loại hình vận tải hành khách công cộng này đã dần có xu hướng gia tăng, tuy nhiên vì đảm bảo công tác phòng, chống dịch nên có không ít hành khách phải đợi qua 2 - 3 lượt mới có thể đi xe.
Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền từ Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2021

Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền từ Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2021

(LĐTĐ) Mới đây, Quận ủy Bắc Từ Liêm đã tổ chức chung khảo Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2021. Thông qua hội thi, các báo cáo viên trong quận có cơ hội gặp gỡ, học hỏi thêm nhiều kỹ năng, kinh nghiệm, từ đó nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền.
Nghiên cứu, tháo gỡ những vướng mắc về công tác giải phóng mặt bằng, xác định giá đất

Nghiên cứu, tháo gỡ những vướng mắc về công tác giải phóng mặt bằng, xác định giá đất

(LĐTĐ) Chiều 26/10, Đoàn giám sát số 1 của Ban Thường vụ Thành uỷ, do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành uỷ Nguyễn Thị Tuyến làm trưởng đoàn, đã làm việc với Sở Tài chính về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU và Chỉ thị số 09-CT/TU của Thành ủy Hà Nội.
Gian hàng đổi chai nhựa, vỏ lon... lấy rau, củ, quả tại Hà Nội

Gian hàng đổi chai nhựa, vỏ lon... lấy rau, củ, quả tại Hà Nội

(LĐTĐ) Nhiều ngày qua, trên một số tuyến phố của Hà Nội xuất hiện những điểm bán hàng đổi phế liệu lấy thực phẩm. Tại đây, khi người dân mang phế liệu đến sẽ được quy đổi thành tiền, gian hàng sẽ trả bằng sản phẩm nông sản.
Đa dạng các hoạt động hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế

Đa dạng các hoạt động hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế

(LĐTĐ) Thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) quận Tây Hồ đã chủ động triển khai các phong trào hỗ trợ phụ nữ sáng tạo, khởi nghiệp; qua đó tạo cơ hội cho các hội viên vươn lên, phát triển kinh tế bền vững, phù hợp với tình hình mới vừa chống dịch vừa phát triển kinh tế.
Nhiều kết quả nổi bật trong chương trình công tác Đội và phong trào thiếu nhi huyện Mê Linh

Nhiều kết quả nổi bật trong chương trình công tác Đội và phong trào thiếu nhi huyện Mê Linh

(LĐTĐ) Ngày 25/10, Huyện đoàn Mê Linh phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) huyện Mê Linh tổ chức Hội nghị tổng kết công tác Đội và phong trào thiếu nhi huyện Mê Linh năm học 2020-2021, triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm học 2021-2022; phát động Cuộc thi “Công trình măng non chào mừng Đại hội Đoàn các cấp nhiệm kỳ 2022-2027”.
Xem thêm
Phiên bản di động