Nỗ lực gìn giữ và phát huy di sản

(LĐTĐ) Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám có nên chỉ dừng lại ở một địa điểm tham quan du lịch? Trong bối cảnh hiện đại, Văn Miếu - Quốc Tử Giám cần phát huy giá trị di tích theo hướng nào để nơi đây trở thành một trung tâm văn hoá thực thụ? Những trăn trở trên đã được những người làm quản lý, những chuyên gia tâm huyết với di sản trả lời tại toạ đàm trực tuyến “Đánh thức tiềm năng văn hoá Việt” vừa qua.
Giữ gìn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể khu phố cổ Thăng Long - Hà Nội Không thể thiếu vai trò của truyền thông

Phục vụ cộng đồng tốt hơn

Tại toạ đàm trực tuyến “Đánh thức tiềm năng văn hoá Việt” do Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp Dự án phi lợi nhuận về Văn hóa và Giáo dục Gavisto Diplomat tổ chức ngày 26/9, ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử khẳng định, đã hơn 10 thế kỷ trôi qua, đến nay, Văn Miếu - Quốc Tử Giám vẫn luôn là “địa chỉ đỏ” trên bản đồ du lịch của Hà Nội và đất nước. Tuy nhiên, có những thời điểm di tích này bị xuống cấp nặng nề. Để có một Văn Miếu - Quốc Tử Giám được tu bổ đẹp, khang trang như hôm nay là một hành trình dài gìn giữ và rất mẫu mực trong bảo tồn phát huy giá trị di sản.

Nỗ lực gìn giữ  và phát huy di sản
Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám vắng vẻ trong những ngày giãn cách.

Ví như, năm 1903 khi đại dịch hạch xảy ra ở Hà Nội thì Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã trở thành nơi cách ly cho bệnh nhân. Người Pháp đã từng có ý định xây dựng một bệnh viện trên Văn Miếu - Quốc Tử Giám, di dời Văn Miếu đi chỗ khác. Nhưng cuối cùng, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã chiến thắng.

Đến năm 1988, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám được thành lập. Cái tên đã biểu thị định hướng cho di tích. Đây không phải Ban quản lý di tích mà là một đơn vị có trách nhiệm tổ chức các hoạt động để phát huy giá trị của di tích. Trong thời gian hơn 30 năm, với sự nỗ lực, cố gắng của các thế hệ người làm việc tại đây và sự giúp đỡ của các cơ quan, đơn vị, cá nhân, di tích từ chỗ xuống cấp nặng nề như nhà dột, khu Thái Học là bãi hoang… đã được tu bổ, xây dựng và có diện mạo, cảnh quan đẹp. Đó là thành quả có ý nghĩa trong quá trình tu bổ, tôn tạo, bảo tồn phát huy di sản của Hà Nội và Việt Nam.

Nhiều năm gần đây, để thu hút du khách, Trung tâm Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng đã có nhiều đổi mới để tiếp cận công chúng, đặc biệt là người trẻ, từ làm mới logo cho đến không gian trong di tích…

Đặc biệt, những người làm di sản tiếp tục nỗ lực gìn giữ và phát huy di tích ngay cả trong thời gian Thành phố thực hiện giãn cách xã hội khi Văn Miếu không thể đón khách, đường đi mọc rêu, nguồn thu không có. Họ vẫn luôn băn khoăn, trăn trở để đánh thức giá trị không gian văn hoá đặc biệt này nói riêng, di sản văn hoá nói chung. Mặc dù, hiện việc đón khách tham quan, nghiên cứu học tập phải tạm dừng nhưng Văn Miếu vẫn không ngừng các hoạt động. Văn Miếu vẫn “mở cửa” phục vụ online, tổ chức nghiên cứu, chuẩn bị các hoạt động, sản phẩm để sau khi hoạt động trở lại sẽ phục vụ tốt hơn các nhu cầu của công chúng.

Đánh thức giá trị truyền thống bằng những hình thức mới

Tại toạ đàm, ông Trương Quốc Toàn - Cố vấn các hoạt động phát huy giá trị du lịch của Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã đưa ra giải pháp để phát huy di tích. Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, khách du lịch theo xu hướng cá nhân, tự tổ chức các chuyến đi, tham quan với sự hỗ trợ của các dịch vụ trực tuyến. Nhu cầu tham quan sẽ theo hướng chuyên biệt. Vì vậy, sản phẩm, cách phục vụ cũng phải thay đổi. Thay vì phục vụ mang tính đại chúng cho đoàn 40-50 người thì cần đưa ra sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhiều nhu cầu, trình độ khác nhau, hướng tới tăng tính trải nghiệm. Làm di tích phải có tư duy mới nhằm “phá bỏ tường rào” trong không gian số, chủ động đưa giá trị di sản đến với người xem chứ không chờ người xem tìm đến. Chúng ta phải làm sao để khách đến một lần rồi mong muốn được quay trở lại nhiều lần nữa. Hiện nay, xu hướng số hoá là tất yếu trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích. Tuy nhiên, yếu tố công nghệ chỉ chiếm 30%, còn 70% phải là nội dung thông tin, cách thức trình bày.

“Làm sao để đưa di tích trở thành nơi sinh hoạt chung của những người yêu văn hoá Việt. Làm sao để những chữ, những con số, những tấm bia đá có thể kể câu chuyện lịch sử của mình” - ông Trương Quốc Toàn trăn trở. Cố vấn các hoạt động phát huy giá trị du lịch của Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng hy vọng tạo ra một cộng đồng “Văn Miếu và những người bạn”, có thể làm thẻ thành viên với rất nhiều ưu đãi cho những bạn trẻ thường xuyên đến với Văn Miếu. Qua đó, khuyến khích họ đến Văn Miếu hàng tuần, hàng tháng chứ không chỉ 1, 2 lần trong năm. Bởi thực tế, nhiều bạn trẻ tìm đến Văn Miếu chỉ để chụp kỷ yếu, cầu may trước kỳ thi, xin chữ đầu năm.

Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng khẳng định, Văn Miếu không đổi mới theo hướng làm mới giá trị truyền thống. Chỉ những vấn đề mà du khách nhận diện chưa đúng thì phải làm cho khách hiểu đúng (ví dụ như việc sờ đầu rùa cầu học tốt, lễ bia hạ mã...). Văn Miếu luôn cố gắng giữ gìn những gì thuộc về truyền thống và chỉ cố gắng đánh thức các giá trị truyền thống của di tích bằng những hình thức mới mẻ hơn. Tuy nhiên, việc chuyển tải những giá trị rất trừu tượng như tinh thần hiếu học, truyền thống tôn sư trọng đạo… đến công chúng vẫn còn nhiều thách thức. Để đưa những giá trị cốt lõi của di tích đến công chúng, để khách tham quan tiếp cận giá trị của không gian văn hoá Văn Miếu nói riêng, các không gian văn hoá của cả nước nói chung và nuôi dưỡng tình yêu với di sản thì còn rất nhiều việc phải làm, cần có thời gian, sự hỗ trợ, đồng hành của rất nhiều người.

Toạ đàm cũng đã giới thiệu Dự án “Không gian Văn hóa Quốc Tử Giám” do Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Dự án phi lợi nhuận về Văn hóa và Giáo dục Gavisto Diplomat và các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện, như một câu trả lời cho việc đánh thức tiềm năng văn hoá Việt ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Chỉ trong chưa đầy một tháng, Dự án đã nhận được sự tương tác của 1.500 người. Các thông tin đăng tải về lịch sử, văn hoá, đạo học, truyền thống khoa bảng… nhận được rất nhiều sự yêu thích. Đây chính là một trong những tìm tòi mới của những người làm quản lý để di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến gần hơn với công chúng.

Bà Hoàng Đoan Trang - Đồng chủ nhiệm Dự án “Không gian Văn hoá Quốc Tử Giám” chia sẻ, Dự án là một lời khẳng định về sức trường tồn của “nhân, nghĩa, lễ, nhạc” trong đời sống dân tộc Việt Nam. Dự án mong muốn duy trì và tái hiện văn hóa lịch sử giàu truyền thống của dân tộc Việt luôn đau đáu trong lòng những người có tình yêu với văn hoá Việt. Cụ thể, Dự án sẽ quảng bá các hoạt động văn hóa giao lưu tại không gian văn hóa Quốc Tử Giám, cũng như cung cấp các thông tin về lịch sử Việt Nam trung đại tới công chúng. Bên cạnh các hoạt động văn hóa chung, Dự án cũng tập trung thực hiện các hoạt động văn hóa, nghệ thuật gần gũi với người trẻ trong và ngoài nước; các chương trình trò chuyện chia sẻ về giá trị và sức sống của giáo dục xưa trong bối cảnh xã hội hiện đại...

“Trong những ngày Văn Miếu chưa được mở cửa đón khách, đây sẽ là nơi tập trung cho những hoạt động truyền thông của Văn Miếu. Đặc biệt, nơi để các bạn tích luỹ kiến thức, chia sẻ văn hoá Việt Nam như truyền thống học tập của Việt Nam, tầng lớp trí thức, khoa bảng đã trưởng thành từ ngôi trường Văn Miếu... Những nét đẹp của văn hoá truyền thống sẽ được truyền tải đến các bạn trẻ một cách trực quan, lý thú và sinh động” – bà Hoàng Đoan Trang cho biết. Hy vọng, đây sẽ là thành không gian mở, nơi sinh hoạt chung của nhiều ý tưởng yêu di sản để Văn Miếu – Quốc Tử Giám mãi luôn được bảo vệ, gìn giữ, xứng đáng là Trung tâm giáo dục, văn hoá tiêu biểu của cả nước./.

Phương Bùi

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Bắc Macedonia thỏa hiệp với Bulgaria để mở đường cho tư cách thành viên EU

Bắc Macedonia thỏa hiệp với Bulgaria để mở đường cho tư cách thành viên EU

Thủ tướng Bắc Macedonia gọi một thỏa hiệp do Pháp dẫn đầu là "không thể chấp nhận được", nhưng hiện đã có một động thái đảo ngược.
Thành lập Ban Chỉ đạo về triển khai thực hiện Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội

Thành lập Ban Chỉ đạo về triển khai thực hiện Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội

(LĐTĐ) Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 790/QĐ-TTg ngày 3/7/2022 thành lập Ban chỉ đạo về triển khai thực hiện Chương trình phục hồi và ...
Chính phủ trình UBTVQH Nghị quyết giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn

Chính phủ trình UBTVQH Nghị quyết giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn

(LĐTĐ) Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái vừa ký Nghị quyết số 82/NQ-CP ngày 3/7/2022 của Chính phủ thông qua Dự án Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ ...
Sử dụng ngân sách Trung ương hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động

Sử dụng ngân sách Trung ương hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động

Ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho các địa phương 100% kinh phí ngân sách nhà nước thực hiện chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho ...
Thế giới ấn tượng với tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Thế giới ấn tượng với tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Báo chí và một số tổ chức quốc tế trong tuần qua có nhiều bài viết bày tỏ ấn tượng với tăng trưởng kinh tế Việt Nam.
Quảng Bình: Xe đầu kéo lao xuống vực bốc cháy dữ dội, tài xế thoát nạn trong gang tấc

Quảng Bình: Xe đầu kéo lao xuống vực bốc cháy dữ dội, tài xế thoát nạn trong gang tấc

(LĐTĐ) Thông tin từ Ủy ban nhân dân (UBND) xã Hóa Thanh, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình cho biết, trên tuyến đường Quốc lộ 12A đoạn qua địa bàn vừa ...
Hà Nội tổ chức thi tuyển một số lãnh đạo cấp phòng và đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ

Hà Nội tổ chức thi tuyển một số lãnh đạo cấp phòng và đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ

Trong năm 2022, Thành phố tổ chức thí điểm và triển khai thi tuyển một số chức danh lãnh đạo cấp phòng và tương đương; thi tuyển chức danh lãnh ...

Tin khác

Hà Nội tổ chức thi tuyển một số lãnh đạo cấp phòng và đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ

Hà Nội tổ chức thi tuyển một số lãnh đạo cấp phòng và đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ

Trong năm 2022, Thành phố tổ chức thí điểm và triển khai thi tuyển một số chức danh lãnh đạo cấp phòng và tương đương; thi tuyển chức danh lãnh đạo tại một số đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ. Hiện tại, 43/49 sở, ban, ngành, quận, huyện, thị xã đã xây dựng kế hoạch thi tuyển và đang triển khai.
Hà Nội: Phát huy truyền thống đoàn kết, nỗ lực thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ

Hà Nội: Phát huy truyền thống đoàn kết, nỗ lực thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ

(LĐTĐ) Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội kêu gọi các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội từ Thành phố đến cơ sở, cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang và các tầng lớp nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô với truyền thống đoàn kết, thống nhất, trách nhiệm, bản lĩnh và sáng tạo sẽ tập trung cao độ, nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của năm 2022 và các năm tiếp theo.
Thành lập Trung tâm Báo chí Thủ đô Hà Nội là đầu mối cung cấp thông tin báo chí

Thành lập Trung tâm Báo chí Thủ đô Hà Nội là đầu mối cung cấp thông tin báo chí

(LĐTĐ) Trung tâm Báo chí Thủ đô Hà Nội được thành lập dựa trên cơ sở tổ chức lại Cổng Giao tiếp điện tử Hà Nội. Trung tâm thực hiện chức năng đầu mối tổ chức hoạt động cung cấp thông tin báo chí của Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố và các sở, ngành, quận, huyện, thị xã, các đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND Thành phố về các vấn đề dư luận xã hội đang bức xúc, quan tâm.
Tích cực triển khai xây dựng quốc lộ 6 để huyện Chương Mỹ bứt phá

Tích cực triển khai xây dựng quốc lộ 6 để huyện Chương Mỹ bứt phá

(LĐTĐ) Phát biểu chỉ đạo tại Kỳ họp thứ bảy, Hội đồng nhân dân (HĐND) huyện Chương Mỹ khóa XX, nhiệm kỳ 2021 - 2026, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến yêu cầu lãnh đạo địa phương này cần chủ động phối hợp với Ban Quản lý các công trình giao thông Thành phố để tích cực triển khai dự án xây dựng quốc lộ 6 trên địa bàn, tạo cơ hội bứt phá quan trọng cho Chương Mỹ.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong nhân dân

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền để tạo sự đồng thuận trong nhân dân

(LĐTĐ) "Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đặc biệt là tuyên truyền Nghị quyết số 15-NQ/TƯ, tiêm vắc xin phòng Covid-19 mũi 4, triển khai dự án tuyến đường vành đai 4- Vùng Thủ đô để tạo sự đồng thuận trong nhân dân". Đây là một trong những chỉ đạo của Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong tại Hội nghị sơ kết công tác Tuyên giáo thành phố Hà Nội 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm do Ban Tuyên giáo Thành ủy tổ chức hôm nay (1/7).
Lấy ý kiến người dân về tổ chức giao thông trên tuyến xe buýt nhanh BRT

Lấy ý kiến người dân về tổ chức giao thông trên tuyến xe buýt nhanh BRT

(LĐTĐ) Sở Giao thông Vận tải Hà Nội cho biết đang nghiên cứu phương án để đảm bảo phát huy hết làn đường ưu tiên hiện có của buýt nhanh BRT. Về công tác tổ chức giao thông trên tuyến, Sở sẽ lấy ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học và quan trọng nhất là được sự đồng tình cao của nhân dân trước khi thực hiện.
Kỳ họp thứ 5 HĐND quận Hoàn Kiếm khóa XX: Chất vấn nhiều nội dung quan trọng

Kỳ họp thứ 5 HĐND quận Hoàn Kiếm khóa XX: Chất vấn nhiều nội dung quan trọng

(LĐTĐ) Ngày 1/7, Hội đồng nhân dân (HĐND) quận Hoàn Kiếm bước sang ngày làm việc thứ 2, Kỳ họp thứ 5 khóa XX, nhiệm kỳ 2021 - 2026 với nội dung chất vấn và trả lời chất vấn tại hội trường với các nội dung: Tái chất vấn liên quan đến phòng, chống dịch Covid-19; tiến độ triển khai các dự án trong kế hoạch đầu tư công và quản lý sử dụng tài sản công là cơ sở nhà đất do các đơn vị thuộc quận quản lý; ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý nhà nước hướng tới mục tiêu xây dựng chính quyền điện tử quận.
Hà Nội: Đưa vào hoạt động nhà máy điện rác trong tháng 10/2022 để khắc phục ùn ứ rác thải

Hà Nội: Đưa vào hoạt động nhà máy điện rác trong tháng 10/2022 để khắc phục ùn ứ rác thải

(LĐTĐ) Tại Hội nghị họp báo thông tin về tình hình kinh tế - xã hội quý II/2022 chiều 1/7 của Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội, trả lời câu hỏi về khắc phục tình trạng ùn ứ rác thải trong nội đô, Phó Giám đốc Sở tài nguyên và Môi trường Hà Nội Mai Trọng Thái cho biết đến tháng 10/2022 nhà máy điện rác sẽ đi vào hoạt động ổn định, đốt rác với với công suất 4.000 tấn rác/ngày.
Hà Nội: Các hội quần chúng góp phần tạo đồng thuận xã hội

Hà Nội: Các hội quần chúng góp phần tạo đồng thuận xã hội

(LĐTĐ) Thành phố Hà Nội có 3.711 hội có tính chất hội quần chúng được tổ chức từ Thành phố đến cơ sở, hoạt động đa dạng, phong phú, trên nhiều lĩnh vực. Trong đó có 19 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ hoạt động trên phạm vi Thành phố. Những năm qua, các hội quần chúng cơ bản thực hiện tốt nhiệm vụ Thành phố giao, góp phần xây dựng, tạo sự đồng thuận xã hội để thực hiện sự lãnh đạo của Đảng, những nhiệm vụ của Nhà nước cũng như tham gia góp ý xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.
Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội: Làm rõ thông tin quy hoạch tuyến đường Lê Văn Lương - Tố Hữu

Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội: Làm rõ thông tin quy hoạch tuyến đường Lê Văn Lương - Tố Hữu

(LĐTĐ) Theo Phó Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội Phạm Quốc Tuyến, qua các thời kỳ từ năm 2002 đến nay, trục Lê Văn Lương luôn được xác định là xây dựng trục cao tầng. Với các định hướng tại Quy hoạch chung Thủ đô, quy hoạch phân khu, việc Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội phê duyệt Quy hoạch chi tiết năm 2016… việc kết luận nhà cao tầng gây quá tải, thiếu trường học nhà trẻ, giảm tiện ích… tại một số dự án là chưa thỏa đáng.
Xem thêm
Phiên bản di động