Nỗ lực gìn giữ và phát huy di sản

(LĐTĐ) Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám có nên chỉ dừng lại ở một địa điểm tham quan du lịch? Trong bối cảnh hiện đại, Văn Miếu - Quốc Tử Giám cần phát huy giá trị di tích theo hướng nào để nơi đây trở thành một trung tâm văn hoá thực thụ? Những trăn trở trên đã được những người làm quản lý, những chuyên gia tâm huyết với di sản trả lời tại toạ đàm trực tuyến “Đánh thức tiềm năng văn hoá Việt” vừa qua.
Giữ gìn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể khu phố cổ Thăng Long - Hà Nội Không thể thiếu vai trò của truyền thông

Phục vụ cộng đồng tốt hơn

Tại toạ đàm trực tuyến “Đánh thức tiềm năng văn hoá Việt” do Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp Dự án phi lợi nhuận về Văn hóa và Giáo dục Gavisto Diplomat tổ chức ngày 26/9, ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử khẳng định, đã hơn 10 thế kỷ trôi qua, đến nay, Văn Miếu - Quốc Tử Giám vẫn luôn là “địa chỉ đỏ” trên bản đồ du lịch của Hà Nội và đất nước. Tuy nhiên, có những thời điểm di tích này bị xuống cấp nặng nề. Để có một Văn Miếu - Quốc Tử Giám được tu bổ đẹp, khang trang như hôm nay là một hành trình dài gìn giữ và rất mẫu mực trong bảo tồn phát huy giá trị di sản.

Nỗ lực gìn giữ  và phát huy di sản
Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám vắng vẻ trong những ngày giãn cách.

Ví như, năm 1903 khi đại dịch hạch xảy ra ở Hà Nội thì Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã trở thành nơi cách ly cho bệnh nhân. Người Pháp đã từng có ý định xây dựng một bệnh viện trên Văn Miếu - Quốc Tử Giám, di dời Văn Miếu đi chỗ khác. Nhưng cuối cùng, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã chiến thắng.

Đến năm 1988, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám được thành lập. Cái tên đã biểu thị định hướng cho di tích. Đây không phải Ban quản lý di tích mà là một đơn vị có trách nhiệm tổ chức các hoạt động để phát huy giá trị của di tích. Trong thời gian hơn 30 năm, với sự nỗ lực, cố gắng của các thế hệ người làm việc tại đây và sự giúp đỡ của các cơ quan, đơn vị, cá nhân, di tích từ chỗ xuống cấp nặng nề như nhà dột, khu Thái Học là bãi hoang… đã được tu bổ, xây dựng và có diện mạo, cảnh quan đẹp. Đó là thành quả có ý nghĩa trong quá trình tu bổ, tôn tạo, bảo tồn phát huy di sản của Hà Nội và Việt Nam.

Nhiều năm gần đây, để thu hút du khách, Trung tâm Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng đã có nhiều đổi mới để tiếp cận công chúng, đặc biệt là người trẻ, từ làm mới logo cho đến không gian trong di tích…

Đặc biệt, những người làm di sản tiếp tục nỗ lực gìn giữ và phát huy di tích ngay cả trong thời gian Thành phố thực hiện giãn cách xã hội khi Văn Miếu không thể đón khách, đường đi mọc rêu, nguồn thu không có. Họ vẫn luôn băn khoăn, trăn trở để đánh thức giá trị không gian văn hoá đặc biệt này nói riêng, di sản văn hoá nói chung. Mặc dù, hiện việc đón khách tham quan, nghiên cứu học tập phải tạm dừng nhưng Văn Miếu vẫn không ngừng các hoạt động. Văn Miếu vẫn “mở cửa” phục vụ online, tổ chức nghiên cứu, chuẩn bị các hoạt động, sản phẩm để sau khi hoạt động trở lại sẽ phục vụ tốt hơn các nhu cầu của công chúng.

Đánh thức giá trị truyền thống bằng những hình thức mới

Tại toạ đàm, ông Trương Quốc Toàn - Cố vấn các hoạt động phát huy giá trị du lịch của Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã đưa ra giải pháp để phát huy di tích. Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, khách du lịch theo xu hướng cá nhân, tự tổ chức các chuyến đi, tham quan với sự hỗ trợ của các dịch vụ trực tuyến. Nhu cầu tham quan sẽ theo hướng chuyên biệt. Vì vậy, sản phẩm, cách phục vụ cũng phải thay đổi. Thay vì phục vụ mang tính đại chúng cho đoàn 40-50 người thì cần đưa ra sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhiều nhu cầu, trình độ khác nhau, hướng tới tăng tính trải nghiệm. Làm di tích phải có tư duy mới nhằm “phá bỏ tường rào” trong không gian số, chủ động đưa giá trị di sản đến với người xem chứ không chờ người xem tìm đến. Chúng ta phải làm sao để khách đến một lần rồi mong muốn được quay trở lại nhiều lần nữa. Hiện nay, xu hướng số hoá là tất yếu trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích. Tuy nhiên, yếu tố công nghệ chỉ chiếm 30%, còn 70% phải là nội dung thông tin, cách thức trình bày.

“Làm sao để đưa di tích trở thành nơi sinh hoạt chung của những người yêu văn hoá Việt. Làm sao để những chữ, những con số, những tấm bia đá có thể kể câu chuyện lịch sử của mình” - ông Trương Quốc Toàn trăn trở. Cố vấn các hoạt động phát huy giá trị du lịch của Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng hy vọng tạo ra một cộng đồng “Văn Miếu và những người bạn”, có thể làm thẻ thành viên với rất nhiều ưu đãi cho những bạn trẻ thường xuyên đến với Văn Miếu. Qua đó, khuyến khích họ đến Văn Miếu hàng tuần, hàng tháng chứ không chỉ 1, 2 lần trong năm. Bởi thực tế, nhiều bạn trẻ tìm đến Văn Miếu chỉ để chụp kỷ yếu, cầu may trước kỳ thi, xin chữ đầu năm.

Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng khẳng định, Văn Miếu không đổi mới theo hướng làm mới giá trị truyền thống. Chỉ những vấn đề mà du khách nhận diện chưa đúng thì phải làm cho khách hiểu đúng (ví dụ như việc sờ đầu rùa cầu học tốt, lễ bia hạ mã...). Văn Miếu luôn cố gắng giữ gìn những gì thuộc về truyền thống và chỉ cố gắng đánh thức các giá trị truyền thống của di tích bằng những hình thức mới mẻ hơn. Tuy nhiên, việc chuyển tải những giá trị rất trừu tượng như tinh thần hiếu học, truyền thống tôn sư trọng đạo… đến công chúng vẫn còn nhiều thách thức. Để đưa những giá trị cốt lõi của di tích đến công chúng, để khách tham quan tiếp cận giá trị của không gian văn hoá Văn Miếu nói riêng, các không gian văn hoá của cả nước nói chung và nuôi dưỡng tình yêu với di sản thì còn rất nhiều việc phải làm, cần có thời gian, sự hỗ trợ, đồng hành của rất nhiều người.

Toạ đàm cũng đã giới thiệu Dự án “Không gian Văn hóa Quốc Tử Giám” do Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Dự án phi lợi nhuận về Văn hóa và Giáo dục Gavisto Diplomat và các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện, như một câu trả lời cho việc đánh thức tiềm năng văn hoá Việt ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Chỉ trong chưa đầy một tháng, Dự án đã nhận được sự tương tác của 1.500 người. Các thông tin đăng tải về lịch sử, văn hoá, đạo học, truyền thống khoa bảng… nhận được rất nhiều sự yêu thích. Đây chính là một trong những tìm tòi mới của những người làm quản lý để di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến gần hơn với công chúng.

Bà Hoàng Đoan Trang - Đồng chủ nhiệm Dự án “Không gian Văn hoá Quốc Tử Giám” chia sẻ, Dự án là một lời khẳng định về sức trường tồn của “nhân, nghĩa, lễ, nhạc” trong đời sống dân tộc Việt Nam. Dự án mong muốn duy trì và tái hiện văn hóa lịch sử giàu truyền thống của dân tộc Việt luôn đau đáu trong lòng những người có tình yêu với văn hoá Việt. Cụ thể, Dự án sẽ quảng bá các hoạt động văn hóa giao lưu tại không gian văn hóa Quốc Tử Giám, cũng như cung cấp các thông tin về lịch sử Việt Nam trung đại tới công chúng. Bên cạnh các hoạt động văn hóa chung, Dự án cũng tập trung thực hiện các hoạt động văn hóa, nghệ thuật gần gũi với người trẻ trong và ngoài nước; các chương trình trò chuyện chia sẻ về giá trị và sức sống của giáo dục xưa trong bối cảnh xã hội hiện đại...

“Trong những ngày Văn Miếu chưa được mở cửa đón khách, đây sẽ là nơi tập trung cho những hoạt động truyền thông của Văn Miếu. Đặc biệt, nơi để các bạn tích luỹ kiến thức, chia sẻ văn hoá Việt Nam như truyền thống học tập của Việt Nam, tầng lớp trí thức, khoa bảng đã trưởng thành từ ngôi trường Văn Miếu... Những nét đẹp của văn hoá truyền thống sẽ được truyền tải đến các bạn trẻ một cách trực quan, lý thú và sinh động” – bà Hoàng Đoan Trang cho biết. Hy vọng, đây sẽ là thành không gian mở, nơi sinh hoạt chung của nhiều ý tưởng yêu di sản để Văn Miếu – Quốc Tử Giám mãi luôn được bảo vệ, gìn giữ, xứng đáng là Trung tâm giáo dục, văn hoá tiêu biểu của cả nước./.

Phương Bùi

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

Đội tuyển bắn cung Việt Nam tích cực luyện tập trước giờ khai mạc Olympic Paris 2024

Đội tuyển bắn cung Việt Nam tích cực luyện tập trước giờ khai mạc Olympic Paris 2024

(LĐTĐ) Sau hành trình bay kéo dài 12 tiếng, các cán bộ Đoàn Thể thao Việt Nam do Trưởng đoàn Đặng Hà Việt dẫn đầu đã có mặt tại sân bay Charles de gaulle, thủ đô Paris, Pháp lúc gần 8h (giờ địa phương) ngày 24/7.
LĐLĐ quận Cầu Giấy gắn biển công trình “Vườn hoa cây xanh”

LĐLĐ quận Cầu Giấy gắn biển công trình “Vườn hoa cây xanh”

(LĐTĐ) Vừa qua, chào mừng kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam (28/7/1929 - 28/7/2024); hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2024), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) quận Cầu Giấy đã tổ chức gắn biển công trình “Vườn hoa cây xanh” tại Trường Mầm non Bình Minh.
Công đoàn các nước, các tổ chức quốc tế bày tỏ tiếc thương vô hạn trước sự ra đi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Công đoàn các nước, các tổ chức quốc tế bày tỏ tiếc thương vô hạn trước sự ra đi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(LĐTĐ) Các tổ chức quốc tế đã gửi điện, thư chia buồn đến Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam bày tỏ tình cảm, niềm tiếc thương vô hạn trước sự ra đi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội thăm, tặng quà gia đình chính sách

Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội thăm, tặng quà gia đình chính sách

(LĐTĐ) Chiều 24/7, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn đã thăm, động viên, tặng quà các gia đình chính sách đang sinh sống trên địa bàn phường Cổ Nhuế, quận Bắc Từ Liêm, nhân dịp kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2024).
Công an Hà Nội triển khai phương án bảo đảm an ninh, trật tự Lễ Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Công an Hà Nội triển khai phương án bảo đảm an ninh, trật tự Lễ Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(LĐTĐ) Thực hiện chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội, chiều 24/7, Công an thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị triển khai phương án bảo đảm an ninh, trật tự Lễ Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Trung tướng Nguyễn Hải Trung, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội chủ trì hội nghị.
Quận Ba Đình: Nhiều hoạt động thiết thực tri ân người có công

Quận Ba Đình: Nhiều hoạt động thiết thực tri ân người có công

(LĐTĐ) Đã thành thông lệ, hàng năm, cứ đến dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, quận Ba Đình đều quan tâm thực hiện tốt các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa” bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú; qua đó góp phần tuyên tuyền, giáo dục cho các tầng lớp nhân dân về truyền thống, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, khơi dậy lòng tự hào, từ đó xác định tốt trách nhiệm, ra sức thi đua học tập và rèn luyện, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Chủ tịch Quốc hội Cu-ba sang dự Lễ tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Chủ tịch Quốc hội Cu-ba sang dự Lễ tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(LĐTĐ) Ngày 24/7, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Cu-ba do Chủ tịch Quốc hội Ết-tê-ban La-xô Ết-nan-đết dẫn đầu sang chia buồn và tham dự Lễ tang đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Tin khác

Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội thăm, tặng quà gia đình chính sách

Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội thăm, tặng quà gia đình chính sách

(LĐTĐ) Chiều 24/7, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn đã thăm, động viên, tặng quà các gia đình chính sách đang sinh sống trên địa bàn phường Cổ Nhuế, quận Bắc Từ Liêm, nhân dịp kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2024).
Công an Hà Nội triển khai phương án bảo đảm an ninh, trật tự Lễ Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Công an Hà Nội triển khai phương án bảo đảm an ninh, trật tự Lễ Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(LĐTĐ) Thực hiện chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội, chiều 24/7, Công an thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị triển khai phương án bảo đảm an ninh, trật tự Lễ Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Trung tướng Nguyễn Hải Trung, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội chủ trì hội nghị.
Quận Ba Đình: Nhiều hoạt động thiết thực tri ân người có công

Quận Ba Đình: Nhiều hoạt động thiết thực tri ân người có công

(LĐTĐ) Đã thành thông lệ, hàng năm, cứ đến dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, quận Ba Đình đều quan tâm thực hiện tốt các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa” bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú; qua đó góp phần tuyên tuyền, giáo dục cho các tầng lớp nhân dân về truyền thống, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, khơi dậy lòng tự hào, từ đó xác định tốt trách nhiệm, ra sức thi đua học tập và rèn luyện, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài thăm, tặng quà người có công

Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài thăm, tặng quà người có công

(LĐTĐ) Nhân kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2024), ngày 24/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài đã đến thăm, tặng quà tại Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng người có công số II Hà Nội (xã Viên An, huyện Ứng Hòa).
Hội thảo về các nhà khoa bảng Sơn Tây và Văn Miếu Sơn Tây

Hội thảo về các nhà khoa bảng Sơn Tây và Văn Miếu Sơn Tây

(LĐTĐ) Ngày 24/7, Ủy ban nhân dân thị xã Sơn Tây phối hợp với Viện Khoa học xã hội và Đổi mới sáng tạo tổ chức Hội thảo về các nhà khoa bảng Sơn Tây và Văn Miếu Sơn Tây. Hội thảo là hoạt động thiết thực chào mừng Kỷ niệm 100 năm thành lập thị xã Sơn Tây, 70 năm Ngày Giải phóng Sơn Tây (3/8/1954 - 3/8/2024), 555 năm danh xưng Sơn Tây (1469 - 2024), 70 năm Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2024).
Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức cầu nguyện cho Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức cầu nguyện cho Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(LĐTĐ) Chiều nay (24/7), Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức thắp nến cầu nguyện bày tỏ lòng tri ân, biết ơn, tưởng nhớ công lao của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với Đảng, Nhà nước và nhân dân, trong đó có đồng bào Công giáo.
Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong thăm, tặng quà người có công

Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong thăm, tặng quà người có công

(LĐTĐ) Nhân kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2024), ngày 24/7, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong đã đến thăm, tặng quà Trung tâm điều dưỡng người có công Hà Nội và 2 gia đình chính sách tại huyện Thạch Thất.
Những kỷ niệm không quên của chiến sĩ Cảnh sát giao thông khi được gặp Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Những kỷ niệm không quên của chiến sĩ Cảnh sát giao thông khi được gặp Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(LĐTĐ) Nhắc đến kỷ niệm được gặp Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trung tá Lý Thu Trang và Thiếu tá Nguyễn Ngọc Thuật (Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội) vẫn bồi hồi xúc động, tưởng như mới chỉ hôm qua thôi, khi được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tặng quà và thiệp chúc mừng năm mới...
Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội thăm, tặng quà gia đình chính sách

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội thăm, tặng quà gia đình chính sách

(LĐTĐ) Nhân kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2024), chiều 23/7, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến đã thăm, tặng quà các gia đình chính sách tại huyện Mỹ Đức.
Chung khảo giải thưởng "Nhà giáo Sơn Tây tâm huyết, sáng tạo” lần thứ III

Chung khảo giải thưởng "Nhà giáo Sơn Tây tâm huyết, sáng tạo” lần thứ III

(LĐTĐ) Ngày 23/7, Ủy ban nhân dân (UBND) thị xã Sơn Tây tổ chức chung khảo xét duyệt giải thưởng "Nhà giáo Sơn Tây tâm huyết sáng tạo” lần thứ III, năm 2024.
Xem thêm
Phiên bản di động