M
20/10/2020 11:32

Nguy hiểm chết người từ thuốc diệt chuột thế hệ mới

(LĐTĐ) Theo các chuyên gia y tế, hai bệnh nhân đang được điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai do ngộ độc loại thuốc diệt chuột hoàn toàn mới, trông giống viên kẹo, hạt ngũ cốc, với biểu hiện bệnh rất khác so với trước đây. Đáng lo ngại, loại thuốc diệt chuột mới này gây độc qua đường uống hoặc thấm qua da, khiến người ngộ độc mà không biết, bị chảy máu không cầm được.

Hai chị em nhập viện cấp cứu vì nhầm thuốc diệt chuột là kẹo Cảnh báo nguy cơ ngộ độc thuốc diệt chuột

Chảy máu do kháng vitamin K

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, hiện Trung tâm đang điều trị cho 2 bệnh nhân bị ngộ độc thuốc diệt chuột thế hệ mới với bệnh cảnh hoàn toàn khác so với ngộ độc thuốc diệt chuột trước đây.

Nguy hiểm chết người từ thuốc diệt chuột thế hệ mới
Bác sĩ Trung tâm Chống độc đang thăm khám cho bệnh nhân bị ngộ độc thuốc diệt chuột thế hệ mới

Trường hợp thứ nhất là một bệnh nhân nam 59 tuổi, ở Hưng Yên. Người nhà bệnh nhân cho biết, bệnh nhân đã uống 6 gói thuốc diệt chuột dạng bột do nhầm tưởng những gói bột này là ngũ cốc. Bệnh nhân được chẩn đoán ngộ độc thuốc diệt chuột kháng vitamin K. Bệnh nhân được chuyển đến Trung tâm chống độc ở ngày thứ 3 sau khi đã được điều trị ở tuyến dưới. Khi nhập viện, bệnh nhân đã trong tình trạng rất nặng, rối loạn đông máu và tiếp tục được sử dụng thuốc giải độc.

Tương tự, trường hợp thứ hai cũng là một bệnh nhân nam, 39 tuổi, ở Hà Nội. Được biết, bệnh nhân này có tiền sử rối loạn tâm thần. Bệnh nhân được đưa vào viện trong tình trạng nôn khan, vẫn tỉnh táo, không co giật. Theo lời kể của người nhà, trước đó bệnh nhân đã uống 4 viên thuốc diệt chuột Storm (giống viên kẹo màu xanh nước biển). Hiện bệnh nhân đang được điều trị tích cực và sử dụng thuốc giải độc.

Theo bác sĩ Nguyên, những năm gần đây, Trung tâm tiếp nhận cấp cứu rất nhiều trường hợp bệnh nhân bị ngộ độc thuốc diệt chuột thế hệ mới. Nếu các thuốc diệt chuột thế hệ cũ cách đây 10-20 năm, hầu hết nhập lậu từ Trung Quốc, gây co giật, hôn mê, loạn nhịp tim, đã bị cấm và ít xuất hiện trở lại, thì ngày nay các loại thuốc thế hệ mới gây chảy máu do kháng vitamin K. Những chất này gây độc diễn biến âm thầm và trong 3 ngày đầu, bên ngoài biểu hiện bình thường nhưng sau thời điểm này xuất hiện các dấu hiệu chảy máu ở răng, mũi, da, tiêu hóa... Có những người chỉ chảy máu nặng sau khi chấn thương, va chạm, sau các thủ thuật tác động qua da khi đi khám chữa bệnh (tiêm, chọc, tán sỏi,…). Bệnh nhân vì nhiều lý do không khai thật đã uống thuốc diệt chuột nên bác sĩ dễ nhầm lẫn sang các bệnh lý khác.

Hoặc có những trường hợp sử dụng thuốc diệt chuột không an toàn, để thuốc diệt chuột lẫn với thức ăn, nước uống. Thậm chí nhiều người trong quá trình sử dụng thuốc, loại thuốc này ngấm dần qua da, tích lũy liều và gây ngộ độc chậm tới nhiều ngày sau mà không biết. Theo các bác sĩ, đã có gia đình cả vợ và chồng cùng bị chảy máu không rõ nguyên nhân, khẳng định với bác sĩ chỉ dùng thuốc diệt chuột ở ruộng, đến viện xét nghiệm trong máu vẫn còn hóa chất diệt chuột trong máu. Hoặc có người tự nhiên tiểu tiện ra máu, đi khám ở bệnh viện cơ sở thấy có sỏi, bác sĩ chẩn đoán đái máu do sỏi thận, được tán sỏi, sau tán sỏi lại thấy đái máu nặng thêm, chảy máu to ở quanh thận,…

Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ

Hiện nay, các thuốc diệt chuột thế hệ mới rất phong phú, đa dạng về hình thức, chủng loại, màu sắc. Có dạng viên giống viên kẹo màu xanh, hồng, đỏ, trắng; có dạng dung dịch giống siro hay dạng bột…Người dân có thể dễ dàng mua các loại thuốc diệt chuột này ở các cửa hàng bán thuốc bảo vệ thực vật hay các xe bán hàng rong. Việc sử dụng không an toàn, tràn lan, lạm dụng,…chính là nguyên nhân dễ gây ra các ca ngộ độc.

Trong khi, các hóa chất diệt chuột thuộc nhóm kháng vitamin K (gây chảy máu) có rất nhiều, cổ điển là warfarin (tác dụng ngắn, thường chỉ vài tuần hết tác dụng), nay có nhiều hóa chất mới được gọi là superwarfarin (như bromadiolone, flocoumafen, brodifacoum, diphacinone,…). Các hóa chất này lại thường được gọi dưới cái tên rất nhẹ nhàng “thuốc diệt chuột sinh học”.

Thực tế, tất cả vẫn là các hóa chất thế hệ mới có độc tính rất cao. Khi các chất này vào cơ thể chuyển hóa và thải trừ rất chậm, trong 72 giờ đầu có thể chưa biểu hiện gì, nhưng âm thầm chỉ theo dõi xét nghiệm đông máu hàng ngày mới biết, tác dụng cũng rất dài, độc tính kéo dài thường nhiều tháng, có thể tới hàng năm. Thường các bệnh nhân sau khi được cấp cứu, dùng thuốc giải độc ổn định, cần duy trì đơn thuốc và hẹn khám lại nhiều lần, có khi cả năm thì ngộ độc mới đỡ dần và hết. Tuy nhiên, các bệnh nhân thường chủ quan hoặc bận rộn với cuộc sống nên hết thuốc lại không đi khám tiếp lấy đơn thuốc trong khi chất độc vẫn còn trong người, kết quả là lại bị chảy máu và vào viện cấp cứu tiếp.

Trung tâm chống độc khuyến cáo, người dân cần thận trọng với các loại hóa chất diệt chuột. Khi phát hiện có người uống hóa chất diệt chuột, cần đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Tại bệnh viện, các bác sĩ sẽ cấp cứu, đặc biệt khi mới uống xong trong vòng 6 giờ thì cần cho người bệnh uống than hoạt tính, rất an toàn và hiệu quả, giảm được độc tính kéo dài cho bệnh nhân. Nếu sau uống hóa chất diệt chuột chưa có biểu hiện gì thì không được chủ quan, vẫn cần theo dõi và điều trị tại bệnh viện ít nhất 72 giờ, bác sĩ sẽ xét nghiệm lại và quyết định cho ra viện hay điều trị tiếp.

“Bệnh nhân khi đã được xác định bị ngộ độc, không được tự bỏ thuốc mà phải tuân thủ đúng theo đơn và khám lại theo hướng dẫn. Bác sĩ là người điều chỉnh và quyết định khi nào việc chữa ngộ độc hoàn tất (thường mất nhiều tháng). Với các cơ sở y tế, cần cảnh giác với các bệnh nhân rối loạn đông máu, chảy máu, đặc biệt khi các nguyên nhân không rõ ràng”- Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh.

Để phòng tránh ngộ độc các hóa chất diệt chuột, các chuyên gia y tế cho rằng, người dân cần hạn chế diệt chuột bằng bả hay bằng thuốc diệt chuột. Khi mua hóa chất diệt chuột, chỉ nên mua hóa chất diệt chuột ở quầy kinh doanh hóa chất bảo vệ thực vật hoặc cơ sở có đăng ký. Chỉ mua các sản phẩm có đăng ký lưu hành ở trong nước và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Khi mua về phải có thông tin đầy đủ, rõ ràng về hóa chất. Đặc biệt, khi sử dụng hóa chất diệt chuột phải để xa và cách biệt hẳn so với nơi ở, nơi ăn uống. Gia đình có trẻ em, người bị bệnh tâm thần, người già trí nhớ suy giảm… thì không nên để các hóa chất độc trong khuôn viên nhà ở. Đồng thời, người dân không nên dự trữ các hóa chất độc hại, bao gồm hóa chất diệt chuột tại gia đình.

Bên cạnh đó, với cơ quan chức năng, cần quản lý chặt các sản phẩm hóa chất diệt chuột. Trong đó, cần quản lý việc bán, như cấm người bán hàng rong bán các hóa chất diệt chuột hay các hóa chất độc hại, chỉ các cơ sở hoặc quầy có đăng ký mới được kinh doanh các hóa chất diệt chuột hoặc các hóa chất bảo vệ thực vật nói chung./.

Minh Khuê

Nguồn :