Người thổi hồn cho tượng gỗ

(LĐTĐ) Là một trong hai Nghệ nhân Nhân dân trên cả nước trong lĩnh vực điêu khắc gỗ, nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc ở thôn Nhân Hiền, xã Hiền Giang (huyện Thường Tín, Hà Nội) đã có hơn 40 năm gắn bó với điêu khắc nói chung và điêu khắc tượng Phật nói riêng. Đến nay, nhiều tượng Phật do ông chế tác đã có mặt ở các chùa chiền, miếu, điện trong và ngoài nước.
Tinh hoa làng nghề điêu khắc gỗ Để làng nghề truyền thống phát triển bền vững

Hơn 40 năm “thổi hồn” cho tượng gỗ

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có nghề điêu khắc gỗ truyền thống ở làng Nhân Hiền, ngay từ nhỏ, nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc đã quen với mùi gỗ và đam mê đục chạm. Đến năm 1980, khi vừa tròn 18 tuổi, ông Trúc lên đường nhập ngũ. Đến năm 1984, ông hoàn thành nghĩa vụ trở về quê hương và tham gia làm nghề tại Hợp tác xã thủ công Nhân Hiền. Ngay từ lúc này, ông đã là một trong những thợ giỏi của Hợp tác xã, được giao thực hiện nhiều sản phẩm. Năm 1989, ông Trúc cùng với anh em trong gia đình bắt đầu khởi nghiệp. Cùng với việc học nghề tại địa phương, ông còn đi khắp các chùa cổ trong nước để nghiên cứu, tìm hiểu kỹ thuật điêu khắc của người xưa.

Người thổi hồn cho tượng gỗ
Nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc đã có hơn 40 năm gắn bó với điêu khắc gỗ. Ảnh: Kim Tiến

Trong suốt quãng thời gian đầu lập nghiệp, không ít lần ông đã phải “trả giá” mới rút ra được kinh nghiệm trong việc lựa chọn và bảo quản nguyên liệu (gỗ mít). Rồi khi đứng ra sản xuất kinh doanh độc lập, ông lại phải nghiên cứu nhu cầu thị trường, học cách quản lý lao động, tài chính, khách hàng. Với ông Trúc, thương hiệu phải gắn với chữ Tín và chữ Quang. Chữ Tín thể hiện ở chất lượng sản phẩm làm ra, bên cạnh tuân thủ tính nguyên mẫu, mỗi bức tượng vừa phải đảm bảo giá trị văn hóa lịch sử và nghệ thuật, vừa làm sao “tượng không chỉ là tượng” mà trong tượng còn có một “sức sống” lôi cuốn đối với người chiêm ngưỡng… Còn chữ Quang là sự trong sáng của tâm hồn, khi tâm hồn trong sáng, thái độ yêu nghề và tôn trọng sản phẩm mình làm ra, người thợ mới có “duyên” chạm được nét thần thái của các bức tượng, thổi được hồn của những nhân vật mà tượng gỗ hóa thân”.

“Đã là người làm nghề, không phải riêng chúng tôi mà nghề gì cũng vậy, trước hết phải có sự đam mê, say đắm với công việc của mình. Chỉ có đam mê, say đắm mới có thể làm nghề giỏi và thành công. Nghề điêu khắc là một nghề tỉ mỉ và tinh xảo, vì vậy không những cần lòng đam mê công việc mà còn đòi hỏi sự bền bỉ, chịu khó. Chỉ có kiên trì, chăm chỉ mới tạo ra những sản phẩm có giá trị, được người tiêu dùng chấp nhận. Khi đã được khách hàng tin tưởng thì việc phát triển đầu ra của sản phẩm cũng dễ dàng hơn”, nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc bày tỏ.

Theo chia sẻ của ông Trúc, trong suốt quãng đời làm nghề của mình, mỗi tác phẩm đều để lại trong ông một ấn tượng sâu sắc. Năm 2003, ông mang tác phẩm “tượng phật nghìn mắt nghìn tay” tham dự Hội chợ văn hóa nghệ thuật Việt Nam tại Trung tâm triển lãm Vân Hồ (số 2 Hoa Lư, Hà Nội) và được giải Vàng. Nhờ vậy, năm 2004, ông được tham gia gặp mặt, giao lưu các nghệ nhân ASEAN tại Hà Nội.

Từ đó, tài năng, tên tuổi của nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc được nhiều người biết đến. Năm 2006, sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm và có chút ít thành quả, nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc quyết định mở rộng sản xuất kinh doanh; lập một xưởng lớn ở cuối làng Nhân Hiền, thuê vài chục thợ và nhận thêm học trò. Từ đây, xưởng của ông bắt đầu nhận nhiều đơn hàng là những bức tượng Phật lớn.

Trong đó, pho tượng gỗ “Đức Phật Thích Ca” cao 8,5m, thờ tại chùa Đỏ (phố Lê Lai, Hải Phòng) là một trong những sản phẩm ấn tượng. Nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc cho biết, ông đã dành 6 tháng để hoàn thiện, khi mang đến chùa để ghép thì vừa khít không cần dùng chất liệu để kết dính. Những pho tượng Phật lớn do nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc và những người thợ phụ tạo nên không chỉ tinh xảo từng đường nét mà còn đảm bảo giá trị về văn hóa, lịch sử, nghệ thuật, “tượng không chỉ là tượng” mà trong tượng còn có “sức sống” lôi cuốn đối với người chiêm ngưỡng. Vì thế, nhiều hệ thống tượng Phật ở các ngôi chùa nổi tiếng trong và ngoài nước đều đặt xưởng của ông làm.

Nặng lòng truyền nghề cho lớp trẻ

Ngoài phương pháp chạm khắc truyền thống, nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc còn tự mày mò áp dụng chạm khắc gỗ vào lĩnh vực truyền thần. Chạm khắc truyền thần khó khăn hơn nhiều so với vẽ, nặn... truyền thần. Khi chế tác, chỉ một sai sót nhỏ cũng đủ làm cho cả bức tượng thành khúc gỗ bỏ đi. Từ ảnh trực diện được phóng to, người nghệ nhân phải tưởng tượng ra hình khối đường nét trong không gian ba chiều… Bên cạnh đó, theo cá nhân ông, người thợ đặc biệt cần sự mẫn cảm với nhân vật thì mới chạm trổ được hồn cốt của người đó.

Ông chia sẻ, khi chế tác, mỗi tượng Phật cũng phải mang một giá trị riêng, một thần thái riêng. Điều đó phụ thuộc vào bàn tay tài hoa và tâm hồn người tạc. Đây cũng chính là lý do mà những năm qua, khi rất nhiều xưởng đã áp dụng máy móc vào trong sản xuất nhưng riêng xưởng của ông vẫn làm thủ công, đục đẽo bằng tay. “Khi đầu tư máy móc vào thì lợi nhuận của tôi sẽ tốt hơn, nhưng tôi cho rằng nếu cứ để máy móc làm thay phần con người thì nghề nó sẽ mòn dần, người thợ người ta sẽ phụ thuộc nhiều vào máy. Do vậy, tôi đã quyết tâm không đầu tư máy móc, để mỗi người thợ làm thủ công, tạo ra mỗi sản phẩm có đặc tính riêng, đặc sắc riêng, kĩ thuật riêng thể hiện trí óc của mỗi người thợ”, nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc chia sẻ.

Hiện tại, xưởng của nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc đang có trên 30 lao động, trong đó khoảng 10 người đang học nghề. Ông luôn động viên, hướng dẫn chi tiết cho những người thợ, thực việc khoán sản phẩm để tăng thu nhập, tạo động lực làm việc. Ông quan niệm rằng, để có thể duy trì và phát triển nghề thủ công truyền thống thì những người thợ phải sống được bằng nghề. Vì thế, ông luôn nỗ lực để mở rộng xưởng sản xuất, tạo thêm nhiều công ăn việc làm, trao truyền kỹ thuật điêu khắc cho những người thợ; đưa những sản phẩm điêu khắc Nhân Hiền đến gần với thị hiếu của khách hàng và thị trường, góp phần đưa làng nghề điêu khắc Nhân Hiền hướng đến phát triển bền vững…

Trải qua hơn 40 năm làm nghề, nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc đã trực tiếp dạy nghề tại xưởng cho hàng trăm người. Nhiều người thành nghề đã về phát triển xưởng riêng, có nhiều đóng góp cho sự phát triển chung. Tại làng Nhân Hiền, có anh Hoàng Văn Kế là học trò ưu tú nhất của ông, đã được phong danh hiệu Nghệ nhân Hà Nội năm 2015. Ông tâm sự rằng, khi mỗi học sinh của mình thành đạt hoặc lĩnh hội thêm các kinh nghiệm đều mang lại cảm giác hạnh phúc trong ông, bởi đó chính là đóng góp phần nào trong việc giữ gìn và phát huy giá trị điêu khắc gỗ Nhân Hiền./.

Với những gì đã cống hiến, nghệ nhân Nguyễn Văn Trúc được các cấp, ngành địa phương và Trung ương khen thưởng, biểu dương. Nổi bật là danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú năm 2013 và Nghệ nhân Nhân dân năm 2016 do Chủ tịch nước trao tặng. Nhưng đối với ông, điều quan trọng nhất chính là giữ gìn, phát triển được nghề truyền thống của làng, của cha ông, đồng thời, tạo được công ăn việc làm cho anh em, con cháu, người dân trong làng.
Kim Tiến

Có thể bạn quan tâm

Nên xem

TP.HCM: Trao giải thưởng Trần Đại Nghĩa lần I - năm 2022

TP.HCM: Trao giải thưởng Trần Đại Nghĩa lần I - năm 2022

(LĐTĐ) Ngày 2/12, Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) tổ chức Lễ trao giải thưởng Trần Đại Nghĩa lần thứ I - năm 2022.
Công đoàn Viện Khoa học Công nghệ và Kinh tế Xây dựng Hà Nội tổ chức thành công Đại hội điểm

Công đoàn Viện Khoa học Công nghệ và Kinh tế Xây dựng Hà Nội tổ chức thành công Đại hội điểm

(LĐTĐ) Sáng 2/12, Đại hội đại biểu Công đoàn Viện Khoa học Công nghệ và Kinh tế Xây dựng Hà Nội (KHCN và KTXD), nhiệm kỳ 2023 - 2028 được tiến ...
Tổng kết hoạt động công đoàn Cụm thi đua LĐLĐ 5 Thành phố trực thuộc Trung ương

Tổng kết hoạt động công đoàn Cụm thi đua LĐLĐ 5 Thành phố trực thuộc Trung ương

(LĐTĐ) Ngày 2/12, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô đã diễn ra Hội nghị tổng kết phong trào công nhân, viên chức, lao động và hoạt động ...
Kỳ họp thứ 10, HĐND Thành phố khoá XVI sẽ xem xét, thông qua 44 nội dung

Kỳ họp thứ 10, HĐND Thành phố khoá XVI sẽ xem xét, thông qua 44 nội dung

(LĐTĐ) Chiều 2/12, Thường trực Hội đồng nhân dân (HĐND) Thành phố tổ chức họp báo thông tin về kỳ họp thứ 10, HĐND Thành phố khoá XVI. Phó Chủ tịch ...
Mục tiêu của y học bào thai là chữa bệnh cho thai nhi từ trong bụng mẹ

Mục tiêu của y học bào thai là chữa bệnh cho thai nhi từ trong bụng mẹ

(LĐTĐ) Theo Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, tỷ lệ trẻ bất thường tại Việt Nam hiện nay là 2%, ...
Chuyện tình yêu đẹp như ngôn tình của Quán quân Sao mai Lương Hải Yến

Chuyện tình yêu đẹp như ngôn tình của Quán quân Sao mai Lương Hải Yến

(LĐTĐ) Mấy hôm nay, giới nghệ sĩ Hà Nội nhộn nhịp, náo nức chuẩn bị đi dự đám cưới của Quán quân Sao mai dòng nhạc thính phòng 2019 Lương Hải ...
Quận Tây Hồ: Tổ chức thành công Đại hội điểm Công đoàn Trường Trung học cơ sở Xuân La

Quận Tây Hồ: Tổ chức thành công Đại hội điểm Công đoàn Trường Trung học cơ sở Xuân La

(LĐTĐ) Sáng 2/12, Công đoàn Trường Trung học cơ sở (THCS) Xuân La đã tổ chức Đại hội Công đoàn nhiệm kỳ 2023 - 2028. Đây là đơn vị được Liên ...

Tin khác

Quận Đống Đa triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh

Quận Đống Đa triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh

(LĐTĐ) Sáng 2/12, Quận ủy Đống Đa tổ chức Hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ quận lần thứ 14 khoá XXVIII, nhiệm kỳ 2020 -2025, nhằm đánh giá khách quan, toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng năm 2022 và đề ra phương hướng nhiệm vụ trong năm 2023. Theo đó, năm 2022, kinh tế, xã hội - an ninh quốc phòng của quận đã phục hồi tích cực, quận triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Bài cuối: Kinh nghiệm quý để xây dựng Đảng vững mạnh từ gốc

Bài cuối: Kinh nghiệm quý để xây dựng Đảng vững mạnh từ gốc

(LĐTĐ) Đưa cán bộ có năng lực về địa bàn khó khăn, phức tạp là chủ trương đúng, nhưng để giải quyết được những mâu thuẫn, tồn tại hạn chế ở nơi này đòi hỏi phải rất thận trọng khi dùng người. Đồng thời cả hệ thống chính trị cần vào cuộc thực chất, hiệu quả, bởi thực tế có nhiều vấn đề vượt khả năng xử lý của cơ sở. Đây là bài học kinh nghiệm quý để xây dựng Đảng từ gốc.
Bài cuối: Việc làm nhỏ tạo nên sức mạnh lớn

Bài cuối: Việc làm nhỏ tạo nên sức mạnh lớn

(LĐTĐ) Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, các cấp ủy Đảng, chính quyền Thành phố Hà Nội đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, từ đó đạt được những kết quả tích cực. Hơn hết, học tập, quán triệt và tổ chức thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW không phải là những việc làm quá cao xa mà bình dị ngay trong những hoạt động, nghĩa cử thường ngày như dạy miễn phí cho trẻ tự kỷ, đào tạo nghề miễn phí cho người khuyết tật…
Kỳ 3: "Gỡ vướng" cơ chế để Thủ đô phát huy được tiềm năng, thế mạnh

Kỳ 3: "Gỡ vướng" cơ chế để Thủ đô phát huy được tiềm năng, thế mạnh

(LĐTĐ) Khác với các tỉnh, thành trong cả nước, Hà Nội có 11 cơ chế, chính sách đặc thù, được quy định trong Luật Thủ đô năm 2012. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, các cơ chế, chính sách trong Luật chưa phát huy được hiệu quả, tác động khá khiêm tốn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 15-NQ/TW, phát huy được tiềm năng, thế mạnh riêng có của Thủ đô đang đặt ra nhiệm vụ cấp bách sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô năm 2012.
Cơ sở lý luận và thực tiễn trong quản lý phát triển xã hội ở thành phố Hà Nội và huyện Phúc Thọ

Cơ sở lý luận và thực tiễn trong quản lý phát triển xã hội ở thành phố Hà Nội và huyện Phúc Thọ

(LĐTĐ) Ngày 1/12, Viện Xã hội học và phát triển (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) phối hợp với Hội Xã hội học Việt Nam và huyện Phúc Thọ, Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Quản lý phát triển xã hội: Những vấn đề lý luận và gợi ý xây dựng mô hình quản lý phát triển xã hội ở thành phố Hà Nội và huyện Phúc Thọ trong tình hình mới”.
Kỳ 2: Mỗi người đứng đầu cấp ủy, chính quyền đăng ký thực hiện một “việc khó”...

Kỳ 2: Mỗi người đứng đầu cấp ủy, chính quyền đăng ký thực hiện một “việc khó”...

(LĐTĐ) Nghị quyết số 15-NQ/TW với những định hướng, mục tiêu cụ thể, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của Thủ đô Hà Nội. Việc triển khai thực hiện Nghị quyết đang được các cấp, các ngành thành phố Hà Nội nỗ lực thực hiện. Tùy đặc thù mà mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị trên địa bàn Thủ đô lại có cách triển khai sáng tạo, thiết thực phong phú.
Đậm sâu những dấu ấn của ngành Điện Thủ đô sau 130 năm

Đậm sâu những dấu ấn của ngành Điện Thủ đô sau 130 năm

(LĐTĐ) Cách đây 130 năm, Nhà máy Đèn Bờ Hồ ra đời theo hợp đồng ký kết giữa Công ty Điện khí Đông Dương và Đốc lý Hà Nội ngày 6/12/1892. Đây là nền móng, cơ sở điện lực đầu tiên của Hà Nội gắn liền với sự nghiệp hình thành, phát triển của ngành điện sau này.
Hội Phụ nữ cần thể hiện hành động mạnh mẽ chống bạo lực gia đình

Hội Phụ nữ cần thể hiện hành động mạnh mẽ chống bạo lực gia đình

(LĐTĐ) Phát biểu kết luận Hội nghị đối thoại với phụ nữ Thủ đô, ngày 30/11, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng cho rằng, Hội Phụ nữ các cấp cần thể hiện tiếng nói và hành động mạnh mẽ hơn nữa, hiệu quả hơn nữa, kịp thời hơn nữa trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ và trẻ em; chống bất bình đẳng giới và bạo lực gia đình.
Thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW: Nỗ lực xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”

Thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW: Nỗ lực xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”

(LĐTĐ) Với nhiều điểm mới quan trọng, đề ra phương hướng, mục tiêu xây dựng Thủ đô, Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về “Phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” thể hiện sự quan tâm đặc biệt cũng như mong muốn của Đảng, Nhà nước đối với Thủ đô Hà Nội.
Hà Nội: Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn 11 tháng ước đạt 308,5 nghìn tỷ đồng

Hà Nội: Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn 11 tháng ước đạt 308,5 nghìn tỷ đồng

(LĐTĐ) Theo số liệu từ Cục Thống kê Hà Nội, hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất khẩu trên địa bàn Thành phố vẫn tiếp đà tăng trưởng khá và toàn diện trong tháng 11/2022.
Xem thêm
Phiên bản di động