Nét thu xứ Huế

Ảnh: Thanh Minh

Giữa bộn bề lo toan của cuộc sống thường nhật, những nhớ nhớ quên quên tưởng chỉ là chút xao nhãng lặt vặt hằng ngày. Nhưng rồi có một hôm tôi bắt gặp mùa thu về trong màu thị chín và cơn gió heo may đuổi theo lúc tan tầm. Tôi mới chợt nhớ ra có một nơi mùa thu luôn ghé lại, không ồn ào mà vẫn lưu dấu bước chân thu.

Đó là gian chái bếp nhà mẹ.

Ngày bé, đi học về tôi hay mang chiếc bụng đói vào chái bếp tìm mẹ. Dù mẹ chẳng nói gì nhưng tôi vẫn nhận ra mẹ giấu mùa thu đâu đó.

Đó là mùi hương thơm dịu ngọt thoang thoảng của quả sim rừng chín. Mẹ lên rừng lấy củi luôn hái một ít sim rừng chín tím mọng để dành cho tôi. Mùi sim chín thơm nhè nhẹ nên dù mẹ giấu trong chiếc rổ tre trên chạn bếp tôi cũng tìm thấy .

Có khi là chùm dâu da chín nám vàng từng múi mọng nước chua chua ngọt ngọt mẹ treo trên song cửa sổ chái bếp. Tôi vừa bóc quả dâu da vừa nhìn khói bếp mẹ nhen bay ra ngoài cửa sổ uốn lượn vài vòng rồi bay thẳng lên trời. Tôi nghĩ chắc khói có mang hương thu đi phân phát cho mây cho gió.

Mùa thu quê tôi ngoài sim chín và dâu da chín vàng, còn là mùa của quả bưởi thanh trà. Ngày trước thanh trà bán ở chợ được xâu thành từng xâu, mỗi xâu vài ba quả. Nhưng phải đi lên chợ thị trấn mới mua được đúng quả bưởi thanh trà trứ danh xứ Huế.

Ba tôi là người gốc làng rèn Hiền Lương nhưng không theo nghề rèn. Tháng bảy âm lịch năm nào ba cũng vào làng rèn cúng lễ, lúc về đều ghé chợ mua vài xâu thanh trà về làm quà cho tôi. Mẹ tôi sẽ treo mấy xâu bưởi thanh trà ba mua vào gian trong chái bếp, nơi mẹ cất gạo, ngô, mắm ruốc. Nhưng mùi thơm của bưởi thanh trà cũng như tên gọi cứ thoang thoảng khắp chái bếp không thể giấu được. Tôi chỉ cần xuống chái bếp liền nhận ra ngay mùi thơm ngọt thanh ấy.

Mùa thu phải ăn quả bưởi thanh trà mới ra đúng chất mùa thu xứ Huế. Thanh trà không giống bưởi thường, tép bưởi mọng nước, giòn ngọt không có vị chua và rất thơm. Đưa tay bóc một chút vỏ thôi đã nghe dậy mùi thơm thanh khiết rồi. Người tinh tế ăn qua một lần liền nhận ra sự khác biệt ấy. Mẹ tôi còn lấy tép bưởi thanh trà trộn gỏi tôm thịt. Những món giản đơn mà chứa chan tất cả mùa thu.

Nay trời đã trở chút heo may, hoa cúc vàng hơn trong nắng đầu thu cuối hạ. Tôi lục tìm trong kí ức dấu thu in hằn trong vô vàn nỗi nhớ. Nơi chái bếp khói bay mỗi ngày, mẹ có còn giấu những mùa thu...

Lan Anh