Kỳ cuối: Bài học quý từ thực tiễn

Trả lời công khai, rõ ràng

Là một trong những địa phương làm tốt nhất vấn đề tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng như tiếp xúc, đối thoại với cử tri của Hà Nội, kinh nghiệm từ cơ quan dân cử quận Hai Bà Trưng cho thấy việc nắm bắt tâm tư, chuẩn bị kỹ lưỡng các vấn đề được cử tri quan tâm trước mỗi kỳ họp, cuộc tiếp xúc để trả lời có trọng tâm, trọng điểm là hết sức quan trọng.

Ông Nguyễn Ngọc Phương, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân (HĐND) quận Hai Bà Trưng chia sẻ: Tại các hội nghị tiếp xúc, đối thoại, với những vấn đề mà cử tri đưa ra, Thường trực HĐND quận chỉ đạo tổng hợp đầy đủ, phân loại theo thẩm quyền của từng cấp (Quốc hội, Thành phố, cấp quận). Những vấn đề thuộc thầm quyền của phường giải quyết được, trả lời cho cử tri ngay tại các hội nghị tiếp xúc cử tri.

Lãnh đạo HĐND quận Hai Bà Trưng đề nghị UBND và các phòng ban chuyên môn trả lời cử tri ngay tại hội nghị những vấn đề thuộc thẩm quyền.

Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền của quận, nhanh chóng chuyển các cơ quan có thẩm quyền trả lời bằng văn bản, đảm bảo rõ từng việc, kết quả thực hiện, trách nhiệm của ai, khó khăn, hạn chế vướng mắc; nguyên nhân khách quan, chủ quan; phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới với tiến độ cụ thể, đồng thời kiến nghị với cơ quan cấp trên.

Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền giải quyết của Thành phố, Trung ương thì chuyển lên cấp trên để xem xét giải quyết và trả lời cử tri tại các hội nghị tiếp xúc cử tri của Thành phố và đại biểu Quốc hội. “Nhìn chung kết quả giải quyết, trả lời thỏa đáng, được cử tri đồng tình nhất trí cao”, Phó Chủ tịch HĐNĐ quận Hai Bà Trưng cho biết.

Đại diện phụ huynh, học sinh, giáo viên quận Bắc Từ Liêm đối thoại trực tiếp với Đảng ủy, UBND, HĐND quận về các vấn đề giáo dục.

Cùng chung quan điểm, theo đại diện HĐND quận Bắc Từ Liêm, tại các cuộc tiếp xúc cử tri, những nội dung cử tri kiến nghị có thể làm rõ ngay được, các cơ quan của quận cần trực tiếp trả lời, giải thích. Những nội dung cần kiểm tra, giải quyết, trả lời bằng văn bản đều được đại biểu HĐND tiếp thu, chuyển kịp thời tới cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Sau khi có văn bản trả lời kiến nghị cử tri của các cơ quan có thẩm quyền, Thường trực HĐND, các Ban, các Tổ đại biểu và đại biểu HĐND quận sẽ giám sát, đôn đốc giải quyết đối với những nội dung chưa xong.

Với cách làm trên, chất lượng giải quyết, trả lời kiến nghị cử tri được nâng lên. Trong các cuộc tiếp xúc cử tri, nhiều cử tri có ý kiến thể hiện sự hài lòng, và phát biểu cảm ơn HĐND quận quan tâm, chỉ đạo và UBND quận cùng các ngành xem xét, giải quyết, trả lời. Nhờ sự đổi mới này, kết quả, nhiệm kỳ 2016-2021, toàn quận có 758 kiến nghị của cử tri thì trong nửa nhiệm kỳ 2021-2026, chỉ có 268 kiến nghị và đã được các cơ quan xem xét giải quyết xong 76%. Qua đó, thấy rõ kiến nghị cử tri giảm rõ rệt, thể hiện sự hài lòng của cử tri đối với cách làm của các cơ quan thuộc Quận.

Đẩy mạnh khảo sát, giám sát

Cùng với việc trả lời đúng và trúng trọng tâm thì việc khảo sát các vấn đề mà cử tri đưa ra trong cuộc họp cũng là một giải pháp hết sức quan trọng. Công tác giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri luôn được Thường trực HĐND các cấp Thành phố quan tâm, trong đó có quận Thanh xuân. Bà Trần Thị Thu Hà - Phó Chủ tịch HĐND quận Thanh Xuân cho biết, trước các kỳ họp thường lệ hàng năm, Thường trực HĐND quận đều tổ chức thực hiện các cuộc giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri. Qua đó, nhận thức, trách nhiệm của các đơn vị được giám sát được nâng lên, nhất là trong chỉ đạo, đôn đốc của UBND quận và phối hợp chặt chẽ hơn giữa các đơn vị liên quan trong quá trình giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri.

Tuy nhiên, do số lượng ý kiến, kiến nghị khá nhiều, thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong khi thời gian, nguồn lực có hạn nên không thể giám sát được tất cả kịp thời và rõ ràng. Thực tế vẫn còn nhiều ý kiến, kiến nghị cần phải được giải quyết ngay; nhiều nội dung kéo dài qua nhiều kỳ họp nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Phó Chủ tịch HĐND quận Thanh Xuân Trần Thị Thu Hà cho biết, việc khảo sát ý kiến cử tri và giám sát việc thực hiện lời hứa với cử tri là rất quan trọng.

Chính vì vậy, để kịp thời giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhiệm kỳ 2021 - 2026, Thường trực HĐND quận Thanh Xuân đã tăng cường các cuộc khảo sát nhanh đối với các nội dung theo ý kiến, kiến nghị của cử tri. Theo đó, trên cơ sở các ý kiến, kiến nghị cử tri đã nhận được, Thường trực HĐND quận lựa chọn một số nội dung đã kéo dài qua nhiều năm, nhiều khó khăn, vướng mắc chưa được các cơ quan chức năng giải quyết để đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu và kiến nghị, đề xuất phương án giải quyết như: Mở rộng, giải phóng mặt đường đường Vành đai 2,5; xây dựng cầu đi bộ qua tuyến đường Lê Văn Lương; đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng dự án đường vào 3 trường thuộc phường Thanh Xuân Nam…

Ngoài ra, ngay sau khi nhận được ý kiến cử tri, xem xét nội dung nếu thấy cần thiết, Thường trực HĐND quận sẽ khảo sát để kịp thời kiến nghị đến các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. Cùng với tổ chức khảo sát nhanh theo ý kiến, kiến nghị của cử tri, quá trình theo dõi giám sát thường xuyên công tác quản lý nhà nước tại địa phương, nếu thấy có nội dung cần thiết, Thường trực HĐND quận sẽ khảo sát nhanh để kịp thời báo cáo cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo và kiến nghị với các cơ quan, chức năng xem xét, xử lý.

HĐND quận Thanh Xuân khảo sát thực tế các dự án chậm triển khai trên địa bàn.

Bên cạnh khảo sát ý kiến cử tri, trên cơ sở nghiên cứu, xem xét báo cáo kết quả giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri, Thường trực HĐND quận Thanh Xuân lựa chọn một số nội dung nổi cộm, bức xúc, được nhiều cử tri và dư luận quan tâm; hoặc những nội dung qua xem xét báo cáo thấy còn có những điểm băn khoăn, cần xác minh làm rõ để đi khảo sát. Đồng thời, thường xuyên tổ chức giám sát theo chuyên đề, cụ thể, từ đầu nhiệm kỳ tới nay, thường trực HĐND quận đã tổ chức 5 cuộc giám sát, khảo sát: Giám sát công tác giải quyết kiến nghị của cử tri và giải quyết khiếu nại tố cáo trên địa bàn quận Thanh Xuân tại kỳ họp thứ 3; Giám sát việc thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn quận Thanh Xuân; Giám sát công tác quản lý các dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai trên địa bàn quận Thanh Xuân; Giám sát công tác giải quyết kiến nghị của cử tri và giải quyết khiếu nại tố cáo trên địa bàn quận Thanh Xuân tại kỳ họp thứ 5; Khảo sát công tác phòng cháy, chữa cháy tại các trường học công lập trên địa bàn quận Thanh Xuân.

Đối với những vấn đề chưa được giải quyết triệt để, hoặc giải quyết chậm trễ, HĐND quận sẽ chất vấn đến cùng đối với UBND và các phòng, ban chuyên môn, yêu cầu xử lý sớm. Nhờ đó, tạo được sự hài lòng, củng cố, xây dựn niềm tin của nhân dân, cử tri vào cơ quan dân cử.

Chuẩn bị kỹ càng

Coi hoạt động giám sát là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND, ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội cho hay, những năm qua, Thường trực HĐND Thành phố đã có những chỉ đạo, điều chỉnh các chương trình, nội dung giải trình, giám sát theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả, gắn với thực tiễn, tăng cường giám sát thực địa,… Công tác chuẩn bị cho giám sát được HĐND Thành phố thực hiện kỹ càng, nghiêm túc; đồng thời tạo thuận lợi cho quá trình theo dõi việc giải quyết các kết luận giám sát.

Đơn cử như, HĐND Thành phố giám sát chuyên đề về việc thực hiện các quy định của pháp luật trong quản lý, sử dụng tài sản công là nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước của Thành phố; hay đợt giám sát chuyên đề về việc thực hiện các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động quản lý thoát nước và xử lý nước thải,… Do có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, Đoàn giám sát đã phát hiện nhiều hạn chế, vướng mắc qua nhiều năm không được tập trung giải quyết.

Vì thế sau giám sát, HĐND Thành phố đã chọn các nội dung này để thực hiện chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ bảy, Kỳ họp thứ mười HĐND Thành phố, được đông đảo cử tri ghi nhận, đánh giá cao.

Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn kiểm tra thực địa tuyến đường Quang Trung, quận Hà Đông.

Kết luận giám sát nêu rõ kết quả đạt được, hạn chế yếu kém, nguyên nhân, trách nhiệm, biện pháp và thời gian khắc phục; chất lượng báo cáo giám sát được nâng cao. Các báo cáo kết quả giám sát, khảo sát được công bố công khai, gửi tới UBND Thành phố và các đơn vị - đối tượng giám sát để nghiên cứu, tiếp thu và triển khai thực hiện, đồng thời được đăng trên phương tiện thông tin đại chúng để cử tri và nhân dân theo dõi, giám sát.

Đặc biệt, do có sự chỉ đạo sát sao của Thường trực HĐND Thành phố trong việc tăng cường thông tin, tuyên truyền việc thực hiện các kết luận giám sát, tái giám sát của các địa phương, đơn vị, nên các Ban HĐND, Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và HĐND Thành phố đã theo dõi, tổng hợp kết quả thực hiện các kiến nghị sau giám sát; có văn bản đôn đốc, nhắc nhở nếu chậm giải quyết hoặc đưa vào nội dung chất vấn tại kỳ họp, phiên giải trình của Thường trực HĐND Thành phố.

Chính vì vậy, sau kết luận các cuộc giám sát, nhiều vấn đề đã được UBND Thành phố và các sở, ngành, chính quyền địa phương tiếp thu và tập trung chỉ đạo quyết liệt, khắc phục những tồn tại, hạn chế.